Îdarekarê Weşanxaneya Vate û nuştox Denîz Gunduz’î derheqê Roja Ziwane Dayîke de ajansa PÎRHA rê qisey kerd. Gunduzî vist vîrî ke ziwane maye seba însanî zaf muhîm o û va, ‘Ziwanê dayîke yê ma heqê tewr esasî yê ma yo”.
Emektarê kirmanckî Denîz Gunduz ke nezdîye 20 serrî yo kirmanckî ser o xebetîno seba mordemî muhîmîya zonê maye ano vîrî. Gunduzî vist vîrî ke demo ke mordem yeno dîna ra dima eve zono ke maya xo ra museno ra beno pîl û nîya dewam kerd: “Mordem mîyanê ziwanê dayîke de yeno dîna. Cuye eve o zonî nas keno, eve o zonî perwerde vîneno.
Xeynê tirkî ziwanê bînî qedexe yê
Denîz Gunduz’î da zonayen ke rixmo ke ziwane dayîke heqê mordemî yê unîversal o, la tayî welatanê zey Tirkîye de no heq yeno qedexe kerdiş û va, ‘Ziwanê tirkî ra xeynî ziwanê bînî ameyê qedexekerdiş. Rewşê kirmanckî zî nîya yo. Mektebê ci çin o, perwerde çin o, vernîya ci de manîkerdişî estê.’ Gunduz hayr anceno jû raştîye ser û vano ke, ‘eke însan bi zonê dayîke de perwerde nêvîno, nêşkeno kişta ziwanî de aver şiro, ray bigîro. No kî cuye kesî de problem û astengîyekê pîl o.’
Rîskê çinbîyayîşî yê kirmanckî esto
Emektarê kirmanckî Denîz Gunduz’î herzewbîn hayr ant rewşê kirmanckî ser zî û bi nê vatişan rîskê çinbîyayîşê lehçeyî ard ser zon: “Bi sebebê qedexe kirmanckî cuya rojane de nîna xebetnayen. Demo ke mîyane cuye de qedr û qîmetê jew zonî nêbo, helbet o ziwan aver nêşino. Wexto ke mîyane cuye de xo rê ca nêvîno, perwerde de cirê ca nîro dayen, mordemê ma kî her ke şino no zonî domananê xo rê nêmusnenê. Demo ke ti jew zonî nifşanê neweyan ra nêda musnayîş, helbet o zon her ke şino beno vindî.”
‘Weşanî hetê dewlet padîyay’
Gunduz’î hayr ant serranê peynî de xebatanê kirmanckî ser û va, ‘Serranê peynî de tayî kitabe, kovarê kirmanckî vejîyay, televîzyonê zey TV10, JIYAN TV, ZAROK TV abîyay û qada kirmanckî de rol kay kerdî. Nê hewldayenan omidê werte ra wedarnayişê talokeyê çinbîyayîşî akerd. Çi heyf ke nê weşanî hetê îxtîdar amey padayîş. Nay zî vist ke rîskê vindîbîyayişê zonê ma dewam bikero.’
Girotişê heqanê xo destê ma de yo
Îdarekarê Weşanxaneya Vate û Denîz Gunduz’î çîyo ke neyra tepya bîro kerdiş zî bi nê vatenan rêze kerd: “Verîya her çî ganî ma heqanê xo bizanê. Ziwane Maye heqê ma yê tewr esasî yo. Perwerdeyê bi ziwanê dayîke, cuyayişê bi ziwane dayîke, nifşanê newî rê resnayîşê kulturê xo heqê ma yê xozayî yê. Nê heqî danezanê unîversal yê heqê mordeman de zî ameyê silasnayiş. Ganî ma nê heqanê xo domananê xo ra zî vajê. Raya tewr baş yê derbaskerdişê astengîyan dûştê ci de ramitişê têkoşîna demokratîk a. Ganî keyeyan de ma domananê xo rê damûsnayîşê zonî ra pey de nêvindê. Girotişê heqanê xo destê ma de yo. Seba nayî ganî ma her îmkanî, her cayî seba zonê dayîke bixebetnê. Ma êşkenê zonê xo eve têkoşînî peyser bigîrê.”
PÎRHA/STENBOL