Irak’tan seçim sonuçları beklenirken yine ölümleri haberleri geldi. Zengin petrol yatakları nedeniyle paylaşılamayan Kerkük’te Şii Başbakan Nuri El Maliki’ye bağlı özel birlik halka ateş açınca çok sayıda kişi öldü ve yaralandı. Suların bir türlü durulmadığı ülkede Maliki’yi diktatörlükle suçlayan göstericiler aylardır protesto eylemleri yapıyordu. Kerkük de Maliki yönetimine karşı gösterilerin yapıldığı kentlerdendi. En son kente bağlı Hewice’de geçtiğimiz Cuma günü benzer bir gösteri yapılmıştı. Hükümete karşı sürdürülen gösterilere destek için halk açlık grevine girdi. İki yerde çadırlar kuran halk eylemini buralarda sürdürüyordu.

Özel birlikler kente girdi
Ancak eylemcileri dağıtmak için dün sabaha karşı Hewice’ye giren Maliki’ye bağlı Dicle Özel Birlikler kenti kana buladı. Göstericilere ateş açılması sonucu çok sayıda sivil hayatını yitirdi ve yaralandı. Savunma Bakanlığı, olaylarda 3’ü asker olmak üzere 23 kişinin öldüğünü, 114 kişinin de yaralandığını açıkladı. Ancak yerel kaynaklar ölü sayısını 50, yaralı sayısını ise 200 olarak duyurdu. Operasyon sırasında yaralıların da aralarında bulunduğu  75 kişinin ise gözaltına alındığı bildirildi. Durumu ağır  yaralılar ise ambulanslarla Kerkük Devlet Hastanesi’ne kaldırıldı. Ancak görgü tanıkları bir ambulansa açılan ateş sonucu ambulans şoförünün de hayatını kaybettiğini söyledi.

Önce askerler ateş açtı
Tanıklar, çatışmanın Hewice’de kamp kuran silahsız eylemcilerin üzerine ateş açılmasıyla başladığını belirtirken, Savunma Bakanlığı ise çatışmayı eylemcilerin kampındaki silahlı kişilerin başlattığını iddia etti.
Kerkük eyaletinden bir güvenlik kaynağı tanıkların anlatımlarını doğrulayarak “Ordunun amacı Cuma günü gösteri yapanları gözaltına almaktı. Irak ordusu ateş açmaya başlayınca çatışma çıktı. Bu çatışmada 6 Irak askeri öldü, 11’i yaralandı. Bunu üzerine Irak ordusu 50 vatandaşı öldürdü, 200’den fazla kişiyi de yaraladı” dedi.

Talimatı Ali Khedan verdi
Kerkük’teki Heddiyan Aşireti’nden İsmail Hedidi de yaptığı açıklamada “Bu saldırı Irak Kara Kuvvetleri Komutanı Ali Khedan’ın talimatı ile gerçekleşti ve saldırı helikopterle düzenlendi” diye konuştu. Kerkük Meclisi üyesi Abdullah Sami Arsi de çok sayıda kişinin ölümüne neden olan çatışmaların durdurulması için hükümeti göreve çağırdı.

Sıkıyönetim ilan edildi
Olaylar üzerine ilçede sokağa çıkma yasağı ilan edildi, askerler kentin giriş ve çıkışlarını kapattı, basın mensupları da ilçeye alınmadı. Bu nedenle bölgeden sağlıklı bilgi de alınamıyor.

Barzani’den sert tepki
Federal Kürdistan Başkanı Mesud Barzani gelişmeler üzerine yaptığı açıklamada, saldırıyı kınarken, ordunun göstericilere karşı kullanılmasının Anayasa’ya aykırı olduğunu vurgulayarak Maliki hükümetine sert tepki gösterdi. Barzani sivillerin korunması için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi.

Meclis Başkanı kınadı
Irak Meclis Başkanı Usame Nuceyfi  de askerlerin göstericilere ateş açmasını sert bir dille kınadı. Nuceyfi, “Bu, insan haklarının apaçık ihlali ve demokrasiye vurulmuş büyük bir darbedir. Yapılanlar hiçbir ahlaki değer ve insani kıstasa uymayan çirkin şeylerdir” dedi. “Bazı kişileri, Irak’ı mezhepsel savaşlara çekmemesi konusunda uyarıyoruz” diyen Nuceyfi, suçluların yargılanması için çalışacaklarını söyledi.

İki bakan istifa etti
Alınan bilgiye göre, Irak Bilim ve Teknoloji Bakanı Abdulkerim Es-Samarrai ile Eğitim Bakanı Muhammed Temim ise ordunun sivilleri katletmesini protesto için görevinden istifa etti. Temim, Başbakan Yardımcı Salih El Mutlak liderliğindeki Ulusal Diyalog Cephesi liderlerinden, Samarrai ise Nuceyfi’nin de bulunduğu Muttehidun’un üyesi.

Maliki telaşa düştü
Tepkileri dindirmek isteyen Başbakan Maliki ise olayların soruşturulması için acilen bir komite kurulması talimatını verdi. Başbakanlık’tan yapılan açıklamada Başbakan Yardımcısı Salih El Mutlak’ın başkanlığını yapacağı komitenin olayı soruşturacağı ve görevini ihmal edenlere gerekli yaptırımın uygulanmasını sağlayacağı belirtildi. Açıklamada ayrıca Maliki’nin, hayatını kaybedenlerin ailelerine en acil şekilde tazminat ödenmesi ve yaralıların tedavilerinin sağlanması talimatı verdiği vurgulandı.

Aylardır talepleri görmüyor
Ancak çatışma sonrası ülkede Kürt-Şii-Sünni geriliminin iyice artmasından endişe ediliyor. Sünniler, Şii Başbakan Maliki liderliğindeki hükümet tarafından dışlandıklarını belirterek aylardır sokaklarda. Kürtler ise bütçe gelirlerinin adaletsiz dağıtıldığını, Anayasa’ya rağmen Kerkük’teki seçimlerin ısrarla ertelendiğini (20 Nisan’da burada seçim yapılmadı), Maliki’nin otoriter ve ayrımcı olduğunu belirterek merkezi hükümeti protesto ediyor. Kürt vekiller ile bakanlar da Maliki hükümetini protesto için haftalardır Bağdat’taki Parlamento’nun çalışmalarına katılmıyor. Kürtler, petrol gelirlerinin bütçede adil dağıtılmasını, Anayasa’nın 140. maddesinin uygulanarak Kerkük’te referandum yapılarak, seçime gidilmesini ve Başbakan Maliki’nin Kerkük de dahil tartışmalı bölgelere konuşlandırdığı özel birliklerini lağvetmesini talep ediyor.

Ülke kan gölüne döndü

Talepleri sürekli reddeden ve baskısını iyice arttıran Maliki hükümeti, Kürt yönetiminin Türk devletiyle enerji ve petrol ticareti anlaşması yapmasına ise sert tepki gösteriyor. Kürt yönetimi, çıkardığı petrolü Türkiye üzerinden dünya pazarlarına ulaştıracak boru hattını bir kaç ay içinde tamamlamayı hedefliyor. Taraflar arasındaki gerilimin Kerkük’teki saldırı sonrası iyice alevleneceği belirtiliyor. Tüm bu siyasi gerginlikler aylardır ülkeyi kan gölüne çevirdi. Irak’taki şiddet olayları özellikle seçim süreciyle birlikte artışa geçmişti. Geçen hafta bir çok yerde düzenlenen bombalı saldırılarda onlarca kişi ölmüştü. Yerel seçimde aday olan çoğu Sünni 14 siyasetçi de öldürüldü. Ancak tüm bunlara rağmen Kerkük, Musul, El Anbar hariç 12 vilayette yerel seçim yapıldı. Seçim sonuçları henüz açıklanmadı. Güney Kürdistan’da ise seçimler 21 Eylül’de yapılacak.

KERKÜK