OHAL rejiminde baskın seçime kısa vadeli rüşvetlerle giden AKP-MHP iktidarı, ekonomik verilerdeki alarm karşısında çaresiz. Türk Lirası (TL), istikrarlı bir şekilde değer kaybetmeye devam ediyor.
Yaklaşan seçimler öncesi artan kamu harcamaları, ekonomik verilerdeki zayıflamanın yanında, enflasyon ve cari işlemler açığının yüksek düzeyiyle birlikte TL’deki değer kaybında yeni bir rekora ulaşıldı.
AKP Genel Başkanı Erdoğan İngiltere ziyaretine devam ederken Bloomberg televizyonuna mülakat verdi. Hemen ardından zaten düşüş trendi süren TL, dolar ve euro karşısında tarihi düşüşlerinden birini yaşadı. Erken işlemlerde dolar 4.3983 liraya, euro da 5.2481 liraya kadar tırmandı.
Erdoğan'ın röportajının ayrıntıları ortaya çıkınca döviz adeta patladı ve güne yeni rekorla başladı. Erdoğan’ın ekonomideki yapısal sorunları ve dayattığı fantezileri barındıran, biraz da popülist çıkışlarını tehditle besleyen sözleri özetle şöyle:
* Cari açığımızın bir numaralı nedeni petrole, doğalgaza bağımlılığımız.
* Faiz ne kadar düşük olursa enflasyon da o kadar düşük olur.
* Sebep netice ilişkisine baktığımız zaman faiz sebep enflasyon neticedir.
* Faizi aşağı çektiğimiz anda bütün maliyet girdileri aşağı düşecektir.
* Merkez Bankası’nın bağımsızlığı söz konusu… bağımsız diye yürütmenin başının sinyallerini bir kenara koymaz.
* Para politikası için daha fazla sorumluluk alacağım. Para politikasında etkin Cumhurbaşkanı görüntüsü vermeliyiz. Halk para politikasında sıkıntıya düştüğünde hesabı başkandan sorar.
* Halkbank’a çok büyük haksızlık yapılıyor. Türkiye-ABD ilişkilerini yer ile yeksan etmeyecek bir karar çıkmasını umuyorum. Hakan Atilla kesinlikle suçsuzdur, beraatini bekliyoruz. Atilla’yı suçlu ilan etmek Türkiye’yi suçlu ilan etmek anlamına gelir.
Erdoğan'ın ekonomiye müdahale açıklamalarının ardından dolar ve euro, güne yeni rekorlarla başladı. Erken işlemlerde, dolar 4.39 - 4.40 lira ve euro da 5.23 - 5.24 lira aralığında yeni rekor düzeylere yakın hareket etti. Ancak öğleden sonra yükseliş devam ederek, bir rekor daha kırdı. Dolar, 4.4377’yi, euro ise 5.2789’u buldu.
Faizler, ihale öncesi yükseldi
TL'deki değer kaybı ile birlikte 10 yıllık gösterge tahvil getirisi güne 30 baz puan civarında yükselişle başladı. Tahvil bono piyasasında gösterge 10 yıllık tahvil getirisi 27 Nisan haftasını yüzde 12.60 seviyesinden kapadıktan sonra 158 baz puanlık yükselişle 9 Mayıs'ta yüzde 14.18'e kadar çıktı. Önceki gün ise spot kapanışta ortalama bileşik faiz yüzde 13.92 valörde son işlem yüzde 13.90 oldu. Dün sabah ilk işlemler ise yüzde 14.19 seviyesinden gerçekleşti.
Öte yandan 27 Nisan haftasını yüzde 14.36 seviyesinden kapayan gösterge iki yıllık tahvilde bileşik faiz ise geçen hafta yüzde 16 seviyesine kadar yükseldi. Dün spot kapanışta ortalama bileşik faiz yüzde 16.10 olarak gerçekleşti. Bu sabah ilk işlemler ise yüzde 16.32 seviyesinden gerçekleşti.
Benzin, motorin ve LPG'ye zam
Dolar kuru nedeniyle 15 Mayıs gece yarısından itibaren benzine 18, motorine 15 ve LPG'ye 12 kuruş zam yapıldı. İstanbul'da benzinin litresi 6.20 TL'yi, motorin ise 5.60 TL'yi geçti.
İşsizlik TÜİK’e rağmen çift haneli
İşsizlik oranı, Şubat döneminde yüzde 10.6 olarak açıklandı.
TÜİK verilerine göre; Türkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2018 yılı Şubat döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 546 bin kişi azalarak 3 milyon 354 bin kişi oldu. İşsizlik oranı 2 puanlık azalış ile yüzde 10,6 seviyesinde gerçekleşti.
İstihdam edilenlerin sayısı 2018 yılı Şubat döneminde, bir önceki yılın aynı dönemine göre 1 milyon 210 bin kişi artarak 28 milyon 166 bin kişi, istihdam oranı ise 1,3 puanlık artış ile yüzde 46,6 oldu.
İşgücü 2018 yılı Şubat döneminde bir önceki yılın aynı dönemine göre 665 bin kişi artarak 31 milyon 520 bin kişi, işgücüne katılma oranı ise 0,4 puan artarak yüzde 52,2 olarak gerçekleşti.
Gerçek rakamlar farklı
Hükümetin emrindeki TÜİK’in değerlendirme metodlarıyla oynayarak açıkladığı rakamlar, gerçeğin çok altında. DİSK-AR’ın tüm verileri derleyerek yaptığı değerlendirmeye göre ise gerçek rakamlar şöyle:
* Geniş tanımlı işsizlik yüzde 18,3
* Geniş tanımlı işsiz sayısı 6 milyon 190 bin
* Genç işsizliği yüzde 19,2
* Genç kadın işsizliği yüzde 24,1
* Geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 27
* Ne eğitim ne istihdamda olan gençlerin oranı yüzde 23,1
* Tarım dışı genç kadın işsizliği yüzde 24,1
* Ne eğitim ne istihdamda olan kadınların oranı yüzde 32,1
Altında bir rekor daha
Gram altın 185 liranın üzerine çıkarak bir rekor daha kırarken, çeyrek altın 303 lira ve Cumhuriyet altını 1.237 lira oldu.
Altının gram fiyatı, tüm zamanların en yüksek seviyesi olan 185,7 liraya ulaşmasının ardından 184,4 liradan işlem görüyor.
Dolar kurundaki artışın etkisiyle alış ağırlıklı bir seyir izleyen gram altın, günü önceki kapanışa göre yüzde 0,93 değer kazancıyla 184,4 liradan tamamladı. Altının gram fiyatı, yükseliş eğilimini düne de taşıyan dolar kurundan bulduğu destekle günün ilk saatlerinde 185,7 lira ile tarihi zirvesini gördü. Gram altının fiyatı, saat 09.50 itibarıyla 184,4 liradan işlem görürken, Kapalıçarşı'da çeyrek altın 303 lira, Cumhuriyet altını da 1.237 liradan satılıyor.
Altının gram fiyatının, 185 lira seviyesinin üzerinde kalıcı olması durumunda 187 liraya kadar yükselebileceği belirtiliyor.
Erdoğan’ın Katmercileri iş bağladı
Eski AKP’li vekilin şirketi Katmerciler ile İngiliz Mira, Savronik ve Delta Ltd, insansız kara araçlarında uluslararası stratejik işbirliği anlaşması imzaladı. İmza, Londra’da Türk İngiliz Tatlıdil Forumu’nda atıldı.
Katmerciler, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın İngiltere gezisinden yeni işbirliğiyle dönüyor. Katmerciler ile İngiliz Mira firması, Savronik ve Delta Ltd arasında insansız kara araçları (UKAP) alanında uluslararası stratejik işbirliğini öngören bir anlaşma imzalandı. İmza Londra’da Türk-İngiliz Tatlıdil Forumu’nda gerçekleşti.
Mira, insansız kara taşıtlarında yapay zeka kullanımı ve gelişmiş mühendislik çalışmalarıyla öne çıkıyor. Savunma sanayinde işbirlikleri arasında Lockheed Martin, Genel Dynamics ve NP Havacılık bulunuyor. Mira, İngiliz devleti için de insansız kara taşıtı projesi yürütüyor.
Savronik, ise 1986 yılından beri Türk ordusu için çeşitli ürün ve hizmetler sunuyor. Savronik; hava, kara ve deniz kuvvetlerinin ihtiyaçları doğrultusunda haberleşme, sistem entegrasyon ve güç/kontrol sistemleri gibi ürün ve hizmetler ortaya koyuyor
Aselsan'dan milyarlık sözleşme
Aselsan ile Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM) arasında, tedarik ve geliştirme bileşenleri olan savunma amaçlı haberleşme sistemi projesine yönelik toplam bedeli 608.5 milyon TL ve 124.85 milyon dolar tutarında sözleşme imzalandı. ASELSAN'dan KAP'a yapılan açıklamada sözleşme kapsamında teslimatların 2018-2024 yılları arasında gerçekleştirileceği ifade edildi.