Vera hewldayenê AKP yê wedarnayişê heqê destnêdayişê parlementeranê HDP nêrazîbiyenî ramenê. Welatijanê Amed’î ke nê hewldayenan ra nêrazîbiyenî damusnayî aşkere kerdî ke şar bê alternatîf nîyo. Wendekaranê Zangehê Hacettepe zî serva HDP paştîdayenê xo resnay.
Pêşnûmeya wedarnayişê heqê destnêdayişê parlementeranê HDP rojanê vernîya ma de yena meclîs. Vera vûrnayişê makezagonî nêrazîbiyenê weçîntoxanê HDP benê jêde. Çike 6 mîlyon ra vêşî (jêde) weçîntoxan reyê xo day HDP û zey temsîlê îradeyê xo ruşna meclîsî. Nika no îradeyê şarî bi xespkerdişê heqî ra rîbirî yo. Vera nayî jû nêrazîbiyen zî şarê Amed ra amê. Çike weçînayinanê 1’ê Mijdarî de serra 72, 8 Amedijan vengê (rey) xo day HDP û sûk ra 9 parlementerî vetî. Amedijan aşkere kerdî ke îye de destdergîya îradeyê xo qebûl nêkerê.
Ma mebûsanê xo het de yê
Welatija bi nameyê Zeynep Yilmaz vist vîrî ke wedarnayîşê heqê destnêdayişî û meclîs ra eştişê parlementeran dinya de nêameyo dîyayiş. Yilmaz da zonayen ke şarê kurd bê alternatîf nîyo û aşkere kerd ke zey şar îye de heta çilka peynî yê gonîya xo xover bidê.
Weçîntoxê HDP Halîs Tekok’î zî ciresna ke wedarnayişê heqê destnêdayişî hemleya birnayişê vengê şarê kurd û çinîkerdişê îradeyê ci ya. Tekok’î da zonayen ke nê kerdenî nînê qebûlkerden û wina va: “Şarê kurd do qetî nayî rê destûr nêdo. Haştîya hometî bi meclîso ke HDP mîyan de yo ra beno. Meclîso ke îradeyê 6 mîlyon kesan çinî bihesibno xo ra meşrûyetê (rewa) xo keno vinî. Ma dê heta peynî wayrê îradeyê xo bivejyê û parlementeranê xo tenya nêverdê.
Bê kurdan haştî nêbeno
Welatij Muşşeref Ulker ke hewldayenanê xespkerdişê heqê destnêdayişî rê nêrazîbiyen damusna vist vîrî ke vera êrişanê dûştê îradeyê şarî, şar do peyser gam nêerzo. Ulker’î va, meclîs ne cayê Erdogan’î ne zî cayê pîyê cîyo. Meclîs meclîsê şarî yo, wa aqilê xo bigîrê serreyê xo û dest nêdê îradeyê ma. Dayîka 70 serrî Fewzîye Kaya zî bi vatenê “nêşkenê hewadê lawo nêşkenê” hêrsê xo damusna û va: “Eke ê destnêdayişan wedarnê, ma tîya de xo bi xo îdare kenê.”
Helîm Tanrikûlû zî vist vîrî ke xo ra destnêdayişê parlementeranê HDP heta na roj nêardî ca û da zonayen ke, parlementerî tim û tim raştê zextanê esker û polîsan yenê. Tanrikûlû peynî de aşkere kerd ke bê kurdan ne padîşax, ne serok ne zî haştî mimkun o.
DÎHA/AMED
HDP temsîlîya civakî kena
Serva kampanyaya ‘Derbe rê nê’ ke hetê xêlê sazgeh û rêrxistinanê civaka sivîl amê destcikerden jew desteg zî wendekaranê Zangehê Hacettepe ra ame.
Wendekarê Zangehê Hacettepe Ozgur Dîren Kûtlû vist vîrî ke AKP wazeno meclîsî de serdestîya xo ferz bikero, sebebê lînçkerdişê HDP zî nayî ra yo. Kûtlû da zonayene ke, AKP rîwalo ke HDP mûxalefeta herayî ya civakî rêxistin kena û ver sîstemê serokîn de zey taloke vînena. Kûtlû hayr ant qiseyanê Hemserokê HDP Selahattîn Demîrtaş’î ser û aşkere kerd ke goreyê fehmkerdişê xoîdarekerdinê demokratîk parlamentoyê heremî muhîm. Kûtlû dîyar kerd ke ronayenê meclîsê heremî asoyê kesî kenê hera.
Şîdeta dewlet kirêşîya parlementoyî
Wendekara Zangehê Hacettepe Sevgî Barût zî hayr ant şîdeta AKP ya mîyanê meclîsî ser. Barût vist vîrî ke meclîs lingeke muhîm a demokratîk a û va, la AKP hewl dana meclîsî zî açarno cayê herbî. Wendekar Barût aşkere kerd ganî meclîs kuçeyan ra cîya bo, la açarnîyayo cayê herbî û qiseyê xo wina domna: “AKPyijî meclîsî de zî tehamulê demokrasî nêkenê. Ebe pêrokîn raybazan hewl danê ke muxalefet bipelexnê. Qiseyê Demîrtaş’î nînê maneya tersayiş ya zî fekveradayişê tekoşînî. No şiklê bîn de muxalefet kerdiş o. Sîneyê xo çarnayişê mîlet o.”
Wendekara bîn yê Zangehê Hacettepe Şîlan Kayhan zî aşkere kerd ke vera HDPyijan meclîsî de polîtîkayeke faşîst yena ramiten û na polîtîka rê paştîdayişê CHP û MHP rexne kerd. Kayhan hêrs û helwestê Demîrtaş’î ca de dî û va, ya ê dê veng vejê ya zî dê pêro pîya çinî bibê.
Şîlan Kayhan vist vîrî ke HDP bêçare nîya û wina dewam kerd: “HDP dêsê weçînayişî ravêrna û kewt meclîsî. HDP çormeyanê hera yê civakî temsîlkena, la AKP na temsîlîyetî çinî hesibnena. Îdareyê mehlî hertim hona jêde bi tesîr ê. Nayî ra dest fikir kena ke HDP na babedî de bêçare nîya.
DÎHA/ENQERA
Dûştê derbe xoverdayiş şert o
Dûştê planê tesfîyekerdişê sîyaseta demokratîk yê AKP, HDK û KCD bi slogana ‘Îradeyê şaran û vengê ma yê Meclîsî ra dest derg mekere’ deklarasyonekê tarîxî (dîrokî) aşkere kerdî û eynî demî de kampanyaya ‘Darbe rê nê’ ame destpa kerdiş. EHP û EMEP zî derheqê kampanya de zanayîşî dayî.
Seroka EMEP Selma Gurkan vist vîrî ke vatişê ‘Destnêdayîşan ra rayê medê’ yê metnê deklarasyonî zey vatişê xo hesibna û va, ma zanenî wedarnayişê destnêdayîşan yeno çi mana. Gurkan da zonayen ke, ê xoverdayîşê demokrasî yê pêroyî xoverdayîşê dîktatorî ra cîya nêgênî dest û da zonayene ke destê înan ra çi bêro dûştê dîktatorî ê dê bikerê. Gurkan aşkere kerd ke polîtîkayê AKP dûştê demokrasî û şarî yê û va, dûştê derbe, xoverdayîşekê bi heybet şert o.”
AKP wekîlê HDP kerdo hedef
Seroka EHP Sîbel Ûzûn zî dîyar kerd ke demo ke ame vatiş destnêdayîşê wekîlanê HDP bêro wedarnayiş ê no demî bi lezî vatî; ‘Destnêdayîşan ra rayê mede.' Ûzûn aşkere kerd ke hikûmeta AKP xo rê wekîlê HDP hedef girewto û wina va: "Ma vînenê senî vera Cizîr û Sûr'î hêriş kenê. Hema zî vîra ma de yo senî wekîlê DEP serra 1994 de verê meclîsî de tepiştî û ma nêwazenî eynî qewîmyayîş bêro cuyayîş”.
DÎHA/STENBOL