Colemêrg'de kültür ve sanat alanında önemli faaliyetlere imza atan Feqiye Teyran Kültür Merkezi şimdi de Kürt edebiyatının mihenk taşlarından Melayê Batê'nin yaşamını beyaz perdeye taşıyor. Tiyatro bölümü öğrencileri tarafından çekilecek olan kısa filmde Mevlûd ve Zembilfiroş gibi önemli eserlerin yazarları olan Batê'nin son günlerini konu alacak. Çekimleri bir ay önce başlayan kısa filmin yönetmenliğini ise Bilal Çiftçi üstleniyor.
Kısa film'in ismi olan "Kasımdan Sonra (Ji Çiriya Paşê û pê de)"da Batê'nin bir şiirinin ismi. Kısa filmde 20'e yakın oyuncu oynarken filmin çekimleri de Kato Dağlarında bulunan Marînûş köyündeki Mir İbrahim tarafından yapılan Meydan Medresesinde çekildi. 1 yıldır üzerine çalışılan 20 dakikalık filmin büyük çoğunluğu biterken kalan bölümleri ise bahar aylarında çekilecek.
Batê unutulmamalı
Film'de Mir İbrahim Bey rolünü oynan Necmeddin Ölmez, film ile Maleyê Batê'yenin trajik ölümünü konu aldıklarını söyledi. Filmin amacına ilişkin değerlendirmede bulunan Ölmez, yeni neslin büyüklerinin hikayesini sahiplenme gibi bir sorumluluğu olduğunu hatırlatarak Ehmedê Xanî, Feqiyê Teyran, Baba Tahirê Uryan gibi Kürt yazarların günümüzde tanındığını ancak Malayê Batê'nin yeterince tanınmadığını söyledi. Ölmez, "Batê, Kürt edebiyatı ve dili için önemli bir şahsiyet. Ancak birçok kişi Batê'nin ürünlerinden habersiz. Böyle bir şahsiyetin unutulmaması gerek" şeklinde konuştu.
Gönül borcumuzu ödüyoruz
Filmi uzun metraj olarak çekmek istediklerini söyleyen ancak imkansızlıklardan dolayı kısa film çektiklerini söyleyen Ölmez, filmin yapılış aşamasındaki zorlukları da şu sözlerle anlattı: "Tarihi bir film çekildiğinde kullanılan malzemeler, kostümlerde tarihi olmalı. Bu yüzden bir yıl boyunca hazırlık yaptık. Bu malzemeleri ve kostümleri bulmak oldukça zahmetliydi.''
Ölmez son olarak kendilerine destek geldiği sürece Exmedê Xanî ve Elî Herîrî'nin de yaşamlarını beyaz perdeye taşımak istediklerini söyledi.
Melayê Batê
Melayê Batê hakkında çok fazla bilgi yoktur. Melayê Batê ya da Melayê Huseynê Bateyî 1417 yılında Bahçesaray'a bağlı Batê köyünde doğdu. Divan, Mevlid ve Zembilfiroş gibi eserlerin sahibi olan Batê 1491 yılında vefat eder. Şiirlerinde çoğunlukla Batê ismini kullanır. Melayê Batê klasik Kürt edebiyatında adı anılan ve Kürtçe'yi çok iyi kullanan yazarlardan biri olarak anılmakta, şairliğinin yanında büyük bir alimdir.Melayê Batê’nin eserlerinden yola çıkarak yapılan değerlendirmelerde eğitime verdiği önem ilk göze çarpanlardandır. Bu konuyla ilgili halk arasında dilden dile anlatılan bir söylenceye de yer verilir. Bu söylenceye göre ağır vergi borçlarından bunalan halk Melayê Batê’yi Mîr’in huzuruna gönderir. Mîr, halkın vergi borçlarını sileceğini, ancak Batê’nin karşılığında kendisine ne vereceğini sorar. O ise, “Mîr’im gücüm 150 öğrenciyi daha okutmaya yeter. Borçları silerseniz, 150 öğrenciyi daha alır, okuturum,” der.
GOKHAN ALTAY/DİHA/COLEMÊRG