Verbaroza wertîye de xeyle milet û îtîqatî estê. Na raştîye qesa de newîye nîya, hazar serrû ra nato ke na hardû de xeyle sar û îtîqatî weşîya xo pîya ramita, ramenê. 

Îson, vere coyî na welatû de bîyo citkar, goçerîyenî ca verda. Weşîya Qomûnale na hardû de bîya tê ra, sarû namê na welatû re vato Cenet. Wayîrê na Cenetî “Maye” bîya. Roze ama hukûmdarî peyda bîyê, Cenet kerdo binê lingû ra. Cenet bîyo Ceneme, wayîrê xo kî ciwamerd bîyo. A roze ra na roze wo ke îsonetenî tenge de ra.Sarê ma wo kirmanc kî yê na welatû bîyo.

Ma va Cenet û Ceneme na hardû de bîyo tê ra. Naye ra wo ke tarîxê îsonetenî de hûrînda na welatû giran a. Wertê tarîxê na hardû de bara kirmancû kî esta. Tarîxê na hardû be yê kirmancû çixa ke xeyle kano, ewro ke nîyadame hêfe ke halê na welatû hal nîyo. Îsonê na hardû welatê xo ra xêr nê vîneno. Her ca wertê gonî û gonaşer de mend o. 

En jede kirmancî be sarê ke kûltirûnê en kanû ra yenê, yî tenge de rê.  Hazar serrû ra nato ke zorbajî çor hetû ra xize na welatû bîyê, her ca talan kerdo, fizilênî kerda tê ra, ebe na tore hukim ramito. Dewrê Emperyalîstû de kî na qesa nê vûrîya. Emperyalîstû welatê kirmancû kerdo çor bare, do destê çor dewletû. Aye ra dima kî kirmancî ameyî qirkerdene, Kurdistan ame talan kerdene.


Kurdistan de îqraro de newe

Kirmancî, ebe îtîqatû ebe mezhebû, ebe tarîqatû jûmînî ra kerdbî cera. Taye dîn û îtîqatî tarixo kanî ra amene, taye îtîqatî kî zorê şîmşerû ra ardbî wertê Kirmancû, ebe na tore Kurdistan gûretbî binê bandira xo. Hên bî ke kirmancî jûmînî re kerdî dismen, namê koledarû ra kewt ra jûmînî, jûmîn qir kerd, jûmînî ra xeyle xeyle kewt ra dûrî. 

Mîr û begûnê kirmancû ra taye bê bextî belka ke ser ba xo û azê xo koledarû ra menfaat dî hama raştîye de kamjî dîn û mezheb ra beno bibo, kirmancî pêro pîya binê destû de mendî. Cirmê heşîrîye zof giranbî. 

Se hazarû ra îsonê ma ame qir kerdene, zon û kûltirê ma avêr nêşî, sarê ma feqirîye ver tima pêrsanbî.Taye şoreşger û roştberê Kirmancû îqrar da jûmînî, namê jû îtîqatî ra nê, namê jû mezhebî ra nê, namê jû aşîrî ra nê, xora ser ba kirmancû kî nê; ser ba kûlî nêçarû kewt ra raye.


Cirm û emegê hazar serrû re wayîr vejîyê, qirvanê Xizirîyê

Ma ke cerayîme ci nîyada, çîyo ke vîneme, belka se serrû ra nato ke kirmancî xoverodayîsû de jû nê bîyê. Ya taye aşîrî, ya kî taye mordemê jû mezheb û îtîqatî xo esto ver, kirmancûnê bînû poşt ci nê da, xoverodayîs amo sikitene, kirmancî kî ame qir kerdene.

Ewro, xo ver estena Hereketê Xoserîye yê Kurdistanî de nîya nîyo. No îqraro newe de çor hetê Kurdistanî ra; her îtîqat û mezhebî ra, her zon û miletî ra, aşîrû ra îsonê ma bîyo jû. Dersimîjê ke ra û çixirê Sey Riza’yî be şehîdûnê Dêrsim’î ra sonê, çor hetê Kurdistanî de meteris be meteris kewtê sama. Qeret kenê ke xora Dêrsim’de nê, hem çor hetê Kurdistanî de Ûsar tê ra bo, hem kî Kurdistan hevalê kûlî nêçarû bo.

Çor hetê Kurdistanî ra hermetî û xortî amê, Kowûnê Mûnzûr Baba’yî de, Koyê Dûzgin’î de, Derê Laçî’de, Kowo Sûrî’de, Jele’de meterisûnê şehîdûnê Dêrsim’î kerdê şen. Esq û sewdayê Dêrsim’î re, mêrasê hazar serrû re wayîr vejîyê, Hardo Jîyarge’yî de şehîd bîyê...

Yî melemê dirbetûnê, dermanê derdûnê kûlî kirmancûnê, hevalê kûlî nêçarûnê! Yî ewro Dêrsim’de, Botan de, Serhat de, Rojava de, Kurdistanê Verojî de, Kurdistanê Verbaroze de homete re bîyê dîyax!

Ewro Dêrsim, kowûnê Heyderû’de  xeyle ciwanik û ciwamerdî “Mezelxanê yê Bese û Doxtor Baran” î de poşt sano hard. Yê xeyle şehîdû kî hûrînda mezelû dos nê kerda, her jû, sere jû koyê Dêrsimî de, Hardo Jîyargeyî de, binê asmenê Dêrsimî de lewe şehîd û nêçarûnê 37 û 38’î de cayê xo gûreto...

Yî, cirm û emegê hazar serrû re wayîr vejîyê, qirvanê Xizirîyê. Îqrarbendê Dêrsimî; yî sima re emaneta Kurdistanîyê, emaneta Ma û Pîyûnê! Hûzirê şehîdû de “dare” derîme...



Ware û mekanê Xizirê Kalî, Dêrsim

Dêrsim; emeg û berê hazar serrûno, mêrasê Nîzamê Maye ra yeno, ra û namê xoverodayîsîyo, wertê jû tarixo derg û çetin de îqrarê xo de yar mendo, cirm onto. Ebe na hal hata 1937 û 38’î amo. 

Na serrû de felaketo de giran ame Dêrsim serde. Sarê ma dormê îqrarî de jû nê bî, pêro pîya xo nê est ver, Dêrsim cera be cor binê lingûnê zalimû de mend. Nîye ke zalimû ra meremet pîte ebe heşîrîye ameyî qir kerdene. Keso ke îqrarê xo de yaro meterisû de, peyê tifongê xo de şehîd bî. 

Sey Rizawo kal, je Îmam Wûşenî zalimû verde çokî ro nê na, je Îmam Wûşenî sarê çeyî pêrûnê ser ba Dêrsimî kerd qirvanê Xizirî, ebe xo kî şî dare. Îqraro ke Sey Riza be şehîdûnê ma yê bînîyê ke ci re wayîr vejîyê, bî îqrarê kûlî şoreşgerûnê Kurdistanî.


HUSEYÎN OZAN