Her mintiqa girêdayê fermandareya eyaletek xebatêy xo dewam kenoMintiqa Zap semedê gerîla cayeke stratejîk, ney ra yo ke zaf şeran ra bîyo şahid na cayê asê û xoverda… Na gam ez cayê ke 2008’î de helîkoptera ke derb girotbi û kewtbi war de ya. Ez tîya de ana xo vîr ke dewleta tirk bi hevîyeke gird operasyon dabi dest pêkerdişî û zaf vinîbîyayiş û zahîyatî apeya oncîya bi…
Dormeyî min girotê… Hetê min de Şîlan. Şîlana gerîla fam kerdbi ke pey rayîreke der do nêşikyê rayîr bigerê; nîyaz kerd ke kampa herî nezdî ya gerîlayî de boya xo bigerêy. Zaf hêvîya min est bî ez ney qiseyî bigoşdarnî. Ez qelifyaye bî ya.
Tewrê (çanta) ke paştîya min de, bi paştîya min zeliqyaye bi. Ez qet nêşkena tarîfê dejyayişê lingêy xo bikerî. Heme zehmetî heteke de, ney wextî de bi rayîrombazan (yoldaş) de gameke eştiş, weşîyan de vinîbîyayiş û rayeke bîn jûbînan vînayiş, araq rijnayiş û rewşa hewa ke tederê cuyayişî ra şahidbîyiş, zaf weş; vatiş qiseyeke kemî yo, hesteke bawernêkenê yo.
Telefon çîno, înternet çîno, pereyê ke beno semed ke merdimîy jûbînan bikişê qet çîno, terteleya terafîkî çîno, zext çîno! Ya herî weş nêbîyayişê nînan de zanayişê peynîya cuyayişê çîno, zanayiş û famkerdişî ra rayîrşîyiş… Pergaleke dormeyê ci bi çar koyan ameyo teşekerdiş û taybet biloreke (bardak) çay bi dildarêy cuyayişeke newe awankerdişî de şimitiş, nîno bawerkerdiş. Qelifyayişê to heta ke ti çay bişimê yo; pey ci de wextêy ke ti xeman kom kenêy…
Şîlan her çiqas biwaza nêmojna ma se zî, qelifyaye ya. Gijikê ay ê dergîy kewtê paştîya ay. Tew nêpersê bi gurûrek a, tewrê ay giran nîyo la çep û rastî de leqayişê ay, belîyo ke a qelifya ya, bes nîya tewrê ma zî wazena. Gurûra ke feodalîteyî dayo ma, ma sînor keno, ma vanêy: “Nê nêbeno ma tewrê xo bi xo wegenêy.”
Min nêvat ez çicayî de ya: “Her varanî ra pey mij kuno Zap î.” To vat Zap? Hinî yo…
Ma ferq nêkerdo ke saeteke ra vêşêrî ma kewtê sînorê Zap î rayîra ke cira vajîyeno ‘sace’ ya patîkayî de rayîra şinê.
Gerîla rayîra xo hima vîneno. Gerîla heme çîyî demeke kilm û bi xobîyişî wazena fam bikero. Zey; waxta ke rayîreke tarîf keno: “Raşt şo, verê xo bidi çor ti dê bivînê.” No vatiş gerîlayeke ra tarîfa herî weş û ya famkerde yo. Gerîla pey ney tarîfî ra rayîra xo vîneno. Verî ez bibîya şahid ke xo mîyan de niqaş kerdbîy ke ez zaf çîyan de şaş mendbîya. Gerîla ney koyî de cuyayişeke civatkî viraşto û qisekerdişê ci zî teşeya cıvata ke awan kerdo û giroto.
Zap, girêdayê mintiqa Xopawitişê Medya ya. Ci ra vanê Behdînan zî. Erdê ci zaf kaş o. 2001’î de girêdayê Zagrosî bi. He ke gerîla hereket kerd û mintiqa xo hîra kerd, xo mîyan de mintiqay newe awan kerd. Her mintiqa girêdayê fermandareya eyaletek xebatêy xo dewam keno.
Goreya Kurdistanê Vakurî enîya pey, la goreya Xopawitişê Medyayî zî enîya verî yena namekerdiş.
Wexta ke ma patîka namdar ya Zapî Sace ra şinê şopê şerî ra şahidey kenêy. Sace nameyê deweke û Zapî kuncikî de cayê herî pey de ya. Darêy ke dormeyê rayîrî de semedê topêy hewanî veşayê. Hinî eyseno ke şerî de mexdûrê herî gird xoza bi xo ya.
Zap semedê gerîla cayeke stratejîk a. Ney ra yo ke zaf şeran ra şahidey kerda cayê asê û xoverde. Zap ser de nîmeyê erdan zozan, yê bîn zî deşt o. Wexta ke dûrî ra ewnîyenê Zapî zey gelîyeke xorî la waxta ke tede rayîr genê yew pey yewî de mîyanê ci estêy. Erdêy ci zaf labîrentin û zaf zehmet o. Keso ke tîya gerîlatî kenêy: “Sifte gere erdê ci bisinasno, eger nêşinasno bi vînîbîyayişî ra rîbirî maneno. Hişyarîyê ci cayî de yenêy qebûlkerdiş. Heweteyek o ez nêcayan de ya. Heme cayîy şibîyenêy yewbînan. Raşteyî de tîya de cuyayişeke newe cuyayiş û viraştiş, bawerî û kedeke zaf pîroz wazeno.”
Operasyona 2008 ya Zapî, min her tim Zap meraq kerdê û min waştê ke hewaya ci, gerîlayê ci, waşte û karekterêy xoverdayişîy bivînî. Zereya xo de ‘beno ke ma resayê cayê operasyona 2008’an’ vani. Wexta ke ez fikiryayê Şîlanî vat: “Tîya cayê helîkoptera tirkan gerîlayan vist war o.”
Her çiqas min zêd bibo zî min waştê ke dormeyê xo bivînî. Çimkî ma cayê helîkoptera ke 2008’an de gerîlayan vistbî war û perçe bibî de yê.
Şeweke serd ya serra 2008’î de dewelta tirk operasyoneke goreya xo Zapî ser de viraştbi la çîyê ke pawitê nêvîna. Bi têkşîyişeke gird 8 rojan mîyan de zaf vinîbîyayişîy da û apeya oncîya. Şîlan qadî mojna û bi vatişeke dîyarkerd, leşkerê tirk heta sînorê Zapî tenê şikya bêro. Zaf teknîk karna zî biser nêkewt, zaf zîyan da û xo apeya ont. Rayîrşîyişê ma raştê serageyrayişê roja Şerê Zapî ame. Pey meşyayişê ma de min şahidî kerd ke gerîla bi şerî nêqedîyeno. Şerê Zapî nimûneyeke herî gird o.
ZÎN KOÇER