Dêrsim'de her yıl geleneksel olarak düzenlenen ve bu yıl 14.Munzur Kültür ve Doğa Festivali, Belediye Sokağı'nda yapılan sergiler ve açılıştaki konuşmalarla başladı. Sergi açılışına Dêrsim Belediyesi Eş Başkanı Mehmet Ali Bul, PKK saflarında çocuklarını yitiren aileler, sivil toplum örgütü temsilcileri, siyasi parti temsilcileri ve çok sayıda yurttaş katıldı.
Açılış ve sergiler
Sergi açılışları davul zurna eşliğinde yapıldı. Gerçekleşen sergi açılışlarında, Roboskili çocukların fotoğrafları, Dêrsim'de HES'ler ve madenlerin yok edeceği değerlerden oluşan fotoğraflar, Genç-Sem fotoğraf atölyesinin çalışmaları, Dêrsim'in Renkleri, fotoğrafçı Malik Kaya'nın fotoğrafları ve fotoğrafları anlatan yazılar sergilendi.
Fotoğraf sergisi açılışında konuşan Dêrsim Belediyesi Eş Başkanı Mehmet Ali Bul, 14 yıldır gerçekleştirilen Munzur Kültür ve Doğa Festivali'nde emeği geçen herkese teşekkür etti. Festivallerin kentin değişimi ve dönüşümü için önemli bir yeri olduğunu belirten Bul, Munzur Kültür ve Doğa Festivali için tüm demokratik örgütlerin ortak çalışarak hazırlandığı bir program oluşturulduğunu söyledi. Bul, "Dêrsim kutsalımızdır değerimizdir. Bu değerlerimize, kutsalımıza, inancımıza ve doğamıza zulüm edenler burayı insansızlaştırmak istiyorlar. Bu politikalarını barajlar ile devam ettiriyorlar. Bütün devrimci güçler ortaklaşarak siyanürle altın aramaya, barajlara ve HES yapılmalarına karşı bir olmalıdır. Bu bakımdan festivalin sanat ayağıyla mesaj vermesini önemli bulduk" dedi.
Konuşmanın ardından Bul ve Kürt özgürlük mücadelesinde yaşamını yitirenlerin aileleri tarafından kurdele kesimi ile festivalin açılışı yapıldı. Sergi açılışı çekilen halaylar ile devam etti.
Alevilik ve kadının yeri
14. Munzur Kültür ve Doğa Festivali, sergi ve stand açılışlarının ardından "Dêrsim'de Alevilik Kültürü, inancı ve Kadının yeri" konulu panel ile devam etti. Panel, Hasan Ölgün'ün moderatörlüğünde Dilşa Deniz, Kadir Bulut, Erdoğan Aydın, ve İsmail Aslan'ın katılımlarıyla Sanat Sokağı'nda gerçekleştirildi. Panele DBP Dêrsim İl Eşbaşkanı Ergün Doğru, STK temsilcileri ve çok sayıda yurttaş katıldı. Panelde ilk olarak konuşan Yazar Kadir Bulut, Kerbela'dan Dêrsim'e Maraş'a, Roboski'ye selamlar yollayarak başladığı konuşmasında, kendilerine Kurmanç dediklerini ifade etti. Dêrsim Aleviliği inancında Pirlerin, Dedelerin olmadığı yerde Ana Fatma denilen kutsallığın yer aldığını belirten Bulut, Ana Fatma'nın Dêrsim'de önemli bir yerinin olduğunu ifade etti. Alevilik inancına Dêrsim boyutu ile bakıldığında merkezinde doğanın, insanın olduğunu dile getiren Bulut, "Doğa insani süreçte yer alıyor. Bu yüzden dedelerimiz, nenelerimiz hala kutsal bulduğumuz dağlara, taşlara gider ve oralarda çıralar yakar, dualar okur. Aslında Alevilik doğa ile iç içe olan bir inançtır" dedi.
Alevilik doğa inancı üzerine kurulu
Yazar Dilşa Deniz ise, Alevilik inancında kadının o kadar da bahsedildiği gibi pozitif yerinin olmadığını belirterek, kültürlerin bir niteliklerinin olduğunu ve erkek egemen bir kültürde olunca bunun inanca da yansıdığını ifade etti. Dêrsim toplumunun da diğer toplumlar gibi erkek egemen zihniyete sahip olduğunu kaydeden Deniz, bu yüzden kadınların hala şiddete maruz kaldığını belirtti. Deniz, "Dêrsim'deki Alevilik inancı daha çok doğa üzerine kurulu bir inançtır. Biz kadınlar doğa tapınaklarımızda, Düzgün Baba'da, Ana Fatma'da, Buyer Baba'da, Munzur Baba'da kendimize yer bulabiliyoruz" dedi.
Asimilasyonun parçasıyız
Yazar İsmail Aslan, Alevi inancında kadın erkek ayrımının olmadığını belirterek, Cemevleri'nde kadınların ve erkeklerin birlikte Cem tuttuklarını ifade etti. Aslan, Alevilik inancında kadının ayrı bir yerinin olduğunu ifade etti. Devletin kendi Alevisini yarattığını belirten Aslan, "Biz Aleviler hiç farkında olmadan asimilasyon politikasının bir parçası haline geliyoruz. Türk İslam sentezi içerisinde yok edilmiş, asimile edilmiş bir Alevilik inancı ile baş başa kalıyoruz. Geleneksel inancımız içerisinde başka inancımız yoktur. Yeni Êzidilere karşı bir duruş göstermeliyiz. Alevi örgütlerinin bir duruş göstermesi gerekiyor" dedi.
Festival konseri
Festivali kapsamında ilk gün Seyit Rıza Meydanı'nda düzenlenen konsere binlerce kişi katıldı. Konserde Ahmet Aslan, Zelemele-Domane, Yelda Abbasi, Ferhat Tunç ve Zelal Gökçe sahne aldı. Binlerce kişinin katıldığı konserde, "Çerxa Soreşe" marşı okundu ve sık sık atılan "Biji serok Apo", "İmralı'ya bin selam" sloganları atıldı. Varvara Halk Oyunları ekibiyle devam eden konser, Umut Mercan ve Çocuk Saz ekipleri eşliğinde Alevi deyişleri okundu. Daha sonra sanatçılar Ahmet Aslan, Zelemele-Domane, Ferhat Tunç ve Zelal Gökçe sahne aldılar. Yine İran’ın Horasan kentinde yaşayan Kürt sanatçı Yelda Abbasi'de gecenin sahne alan ve ilgi gören sanatçıları arasındaydı. Konser alanında çok sayıda kitap ve dergi stantlarda yerlerini alırken, Öcalan'a özgürlük kampanyası çerçevesinde imza standı da açıldı.
Devrimciler tualde
Ressam Fuat Gök tarafından sahnede beş ayrı tual üzerine Mazlum Doğan, Sakine Cansız, İbrahim Kaypakkaya, Deniz Gezmiş ve Mahir Çayan'ın resimlerini çizmesi ise, binlerce yurttaş tarafından "Devrim şehitleri ölümsüzdür" sloganları eşliğinde alkışlarla karşılandı.
Rojava için Kobane neyse Dêrsim'de odur
Konserde konuşan Dêrsim Belediyesi Eşbaşkanı Nurhayat Altun, 14 yıldır Munzur'un sesine kulak veren Dêrsim halkını selamladı. Dêrsim halkının on yıllardır devletin uyguladığı baskı politikalarının acısını çok iyi bildiğini söyleyen Altun, "Hiç bir baskı bizi demokrasi mücadelemizden geri adım attıramadı" diye konuştu. Irak Şam İslam Devleti (IŞİD) çetelerinin Rojava'nın Kobanê Kantonu'na karşı gerçekleştirdiği saldırılara da dikkat çeken Altun, "Kürt halkının kendi topraklarına canı gönülden sahip çıkacağının iyi bilinmesi gerekiyor. Rojava halkı için Kobanê neyse Dêrsim'de odur diyoruz." dedi.
Oylar Demirtaş'a
Cumhurbaşkanlığı seçimleri ile köye dönüş sorunlarına da değinen Altun, şunları söyledi: "90 yıllık inkar ve imha politikalarını sandıkta devireceğiz. Üçüncü bir seçenek olarak Selahattin Demirtaş'a verilecektir. Bizler kara vagonlarla başlayan Dêrsim özlemini gidermek için halkımıza söz verdik. Köye dönüş öze dönüştür." Altun'un ardından konuşan EMEP Dêrsim İl Başkanı Feyzi Aydar ise, Cumhurbaşkanlığı seçimlerine dikkat çekerek, "Dêrsim halkının oyu Demirtaş'a" dedi. Yapılan konuşmaların ardından sanatçılar Ahmet Aslan, Zelemele-Domane,Yelda Abbasi, Ferhat Tunç ve Zelal Gökçe sahne alarak seyircilere coşkulu anlar yaşattılar.
DİHA/DÊRSIM