Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton, Kahire ziyareti sırasında askeri darbeyle devrilen eski Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’yle de görüştü. Pazartesi gecesi yapılan ve iki saat süren görüşmenin nerede yapıldığı açıklanmadı. Catherine Ashton, dün yaptığı basın toplantısında Muhammed Mursi’nin sağlık durumunun iyi olduğunu ve televizyon ile gazetelerden, son gelişmeleri takip ettiğini belirtti. Ashton, “İki saat boyunca, açık, dostane bir görüşme yaptık. Gelişmeleri takip ediyor. Bu aşamadan sonra neler yapılabileceğini görüştük” dedi. Ashton “Nerede tutulduğunu bilmiyorum. Sadece kaldığı yeri gördüm” diye yanıt verdi. Ancak Ashton’ın, Pazartesi gecesi bir askeri helikopterle Mursi’nin bulunduğu yere götürüldüğünün açıklanması devrik Cumhurbaşkanı’nın başkent Kahire’nin dışında bir yerde tutulduğu yorumlarına neden oldu.
‘Çözüm formülü sundu’ iddiası
Ayrıca Ashton’ın, bir araya geldiği Mursi’ye bir çözüm formülü sunduğu belirtiliyor. Görüşmede Ashton’un, “Mısır’daki krizin aşılması için ülkenin çeşitli bölgelerinde düzenlenen darbe karşıtı gösterilerin sonlandırılması karşılığında, Mursi’nin gözaltında tutulduğu yerden güvenli çıkışının sağlanması ve hakkındaki soruşturmaların durdurulması, gözaltına alınan Müslüman Kardeşler Teşkilatı (İhvan) ve diğer İslami eğilimli grupların liderlerinin ve üyelerinin serbest bırakılmasına yönelik Mısır makamlarının garantisini içeren” bir çözüm formülü sunduğu iddia edildi. Mursi’nin, Ashton’un önerileri karşısında nasıl bir tutum benimsediğine ilişkin bilgi verilmezken, görüşmenin doğruluğuna ve içeriğine ilişkin resmi makamlar tarafından henüz bir açıklama yapılmadı.
Mansur ve Sisi’yle de görüştü
Ashton, iki hafta içinde Kahire’ye yaptığı bu ikinci ziyarette Mısır’ın yeni Cumhurbaşkanı Adli Mansur, Yardımcısı Muhammed El Baradey ve darbeyi yapan Genelkurmay Başkanı General Abdulfettah el Sisi’yle biraraya geldi. Catherine Ashton, Mursi’yi destekleyen Müslüman Kardeşler, başlattığı imza kampanyası ve düzenlediği protesto eylemleriyle Mursi’nin devrilmesine öncülük eden Temerrud (İsyan) hareketi ile Nur Partisi temsilcileriyle de görüştü. Görüşmelerin ardından bir açıklama yapmayan Ashton, Mısır ziyareti öncesinde, “tüm tarafların temsil edildiği bir geçiş süreci için çaba gösterilmesi’ çağrısında bulunacağını açıklamıştı. Ashton, geçici hükümetten Mursi’nin serbest bırakılmasını da istemişti. AB Yüksek Temsilcisi’nin ziyareti Mursi taraftarlarıyla devlet güçleri arasında çıkan çatışmalarda 70’ten fazla kişinin ölümünün ardından gerçekleşti. 17 Temmuz’daki ilk Kahire ziyareti sırasında Ashton, Mursi’nin serbest bırakılmasını talep etmişti.
Mursi’nin bırakılması isteniyor
Mursi taraftarları gösterilerini sürdürüyor. Müslüman Kardeşler hareketinin görevine iade edilmesi talebiyle sürekli gösteri düzenlediği Mursi, aleyhindeki protestoları takiben 3 Temmuz’da askeri darbeyle devrilmiş ve gizli tutulan bir yerde gözaltına alınmıştı. Geçtiğimiz hafta Hamas’la işbirliği yaptığı suçlamasıyla tutuklanan Mursi’nin taraftarları, liderlerinin göreve iade edilmesi talebiyle düzenledikleri gösterilere dün de devam etti.
2 siyasetçi hapse çarptırıldı
Öte yandan Mısır Başsavcılığı, önceki gün tutuklanarak Tura Cezaevi’ne gönderilen Vasat Partisi Genel Başkanı Ebu’l Ala Madi ve yardımcısı İsam Sultan hakkında 15 gün ihtiyati hapis kararı verdi. İki siyasetçi, 30 Haziran gösterilerinde Kahire ve Giza’da meydana gelen olaylarda halkı şiddete teşvik ettikleri suçlamasıyla tutuklanmıştı.
ABD’den ‘kınama’ geldi
Darbe sonrası kurulan hükümetle ilişkilerini devam ettiren ABD’den ise dün “Mısır’daki katliamları kınıyoruz” açıklaması geldi. Beyaz Saray Sözcüsü Earnest, “ABD’nin, haftasonunda Kahire ve İskenderiye’de çok sayıda Mısırlı göstericinin ölümüne neden olan katliam ve şiddeti kuvvetle kınadığını” belirtti. Olaylarda hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı, yaralılara da acil şifalar dileyen Earnest, “ABD’nin görüşü, Mısırlı yetkililerin, barışçıl toplanma hakkı ve ifade özgürlüğüne saygı gösterme yolunda ahlaki ve hukuki yükümlülüğü bulunduğu ve şiddetin sadece uzlaşı ve demokratikleşme sürecini geriye götürmekle kalmayacağı, aynı zamanda bölgesel istikrarı da olumsuz etkileyeceği şeklinde” diye konuştu.
ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ve Savunma Bakanı Chuck Hagel’in hafta sonu Mısırlı meslektaşlarıyla görüşerek ABD’nin bu konudaki kaygılarını ilettiğini hatırlatan Earnest, “Geçiş hükümeti liderleri, Mısır halkına ve dünyaya, Mısır’da demokratik yollardan seçilmiş hükümetin yeniden kurulması sözünü vermişti. Ancak tanık olduğumuz şiddet, kesinlikle bu taahhüdün bir göstergesi değil” diye konuştu.
Yardımda değişiklik yok
Obama ve ABD yönetiminin, dünya genelindeki müttefik ve partnerleriyle Mısır hükümetinin bu sözlerini tutmasını sağlamaya bağlı kaldıklarını ifade eden Earnest, bu tür şiddet ve katliamın kabul edilemez olduğunu ve bu konuda bağımsız bir araştırma yapılması gerektiğini de bildirdi. Earnest, olaylardan sonra ABD’nin Mısır’a yardımlarının kesilip kesilmeyeceğine yönelik soru üzerine de bu konudaki pozisyonlarının değişmediğini, Mısır’a yardım konusunun düzenli şekilde gözden geçirildiğini kaydetti.
KAHİRE