Kürtlerin Cenevre 2'ye Destaya Bilind a Kurd olarak katılabilmesi için Avrupa ülkelerinde diplomatik faaliyet yürüttükten sonra temaslarına Hewlêr'de devam eden PYD (Partiya Yekîtiya Demokrat) Eşbaşkanı Salih Muslim, yaptığı görüşmelerin sonuçlarına ve tartışılan "geçici yönetim" ilanına ilişkin DİHA'nın sorularını yanıtladı.


Rojava'da geçici bir hükümet kurma hazırlığında olduğunuz duyuruldu. Bu geçici hükümet nedir? Böylesi bir oluşama gitmeye neden ihtiyaç duydunuz?

Her şeyden önce buna biz hükümet demiyoruz. Toplumun sivil yönetimi demek istiyoruz. Halk açısından açlık, susuzluk gibi yaşamsal sorunlar var. Temel ihtiyaçların temini için ticaretin örgütlemesine ihtiyaç var. Suriye'deki kaousun akıbeti belli değil. Bunun için sivil bir yönetimi oluşturma ihtiyacı duyduk. Önemli olan halkın ihtiyaçlarını karşılayacak bir komitenin veya birililerinin olmasıdır. Yaşamın her alanının örgütlenmesi gerekiyor. Karmaşanın ortadan kalkması için herkesin içinde temsil edildiği ortak bir komite veya meclis tarzı bir örgütlenmeye ihtiyaç duyulduğunu düşünüyoruz. Rojava Kürtlerinin tüm toplumsal kesimlerini, siyasi partilerini hatta herkesi kapsayacak bir toplumsal sistem. Bir hazırlık komitesi gibi çalışabilirler. Ekonomik, sosyal, kültürel, güvenlik ve asayiş sorunlarının hepsine ilişkin bir yönetim oluşturabilirler. Bu hazırlık komitesi seçime gidinceye kadar sistem kurmak için ön hazırlık çalışması yürütürler. Bu hazırlık komitesi kısa bir sürede seçime gidebilir. Geçici bir kanun taslağı da oluşturulur. Halk da böylece doğrusunu yanlışını birbirinden ayırabilmiş olur. Herkes hakkı olan ile hakkı olmayanı birbirinden ayırabilir. Bu şekilde hukukun kabulü oturur. Hem güvenlik boyutunda, hem de ulusal boyutta. Bir de hala asayiş ve YPG güçlerine PYD'nin veya TEV-DEM'in güçleri diye bakılıyor. Bunlar ulusal kurumlardır, herkesindir. Bizde, bir seçim olursa bu mevcut kurumların herkesin olacağını söylüyoruz. Bundan dolayı da çok kısa zamanda tüm bu hazırlık çalışmalarının yapılmasını istiyoruz.

Geçici yönetim fikrine ilişkin olarak tarafların cevapları nedir?

Şimdilik bunu bir fikir olarak tartışıyoruz. Bunu birçok çevreyle tartıştık. Güney Kürdistan yönetimiyle 'böylesi bir şey olursa nasıl olabilir' diye tartıştık. YNK ile tartıştık. Rojava'daki parti ve sivil toplum örgütleriyle tartıştık. Ülke içindeki ve dışındaki birçok kurum temsilcisiyle de tartıştık. Her yerde bu konuda bir tartışma sürecindeyiz. Ancak bu konuda bir karar almış durumda değiliz. Bu tartışmaların en kısa zamanda bir cevabını alırsak iyi olur.

Bu yeni oluşumla birlikte Destaya Bilind a Kurd feshedilecek mi?

Desteya Bilind, ENKS ile EGRK arasında kuruldu. Bunlar toplandı, her biri beş üye verdi, bu şekilde oluştu. Yani seçimle olmadı. Şu an bizim önerdiğimiz yönetim formülü de Desteya Bilind gibi ama seçimle gelecek bir meclis gibi görev yapacak. Bu şekilde Desteya Bilind fesih olmuyor, farklı bir şekilde bir üst aşamaya çıkmış oluyor. Biz Desteya Bilind'ı oluştururken üç ay içinde her iki meclisten meydana gelecek olan 64 kişiden oluşan bir kurucu meclis oluşturulmasına karar vermiştik. Üç ay içinde de seçime gidilecek ve bu meclise bir meşruiyet kazandırılacaktı. Ama çıkan engel ve sorunlardan dolayı bunu yapamadık. Biz bu adımı o zaman gerçekleştiremedik, bunu şimdi başka bir biçimde gerçekleştirmeye çalışıyoruz.

Sorun yaratan bu partileri şimdi böylesi bir geçici yönetimde ortaklaştırabilecek misiniz? Çatışmalar da böylesi bir yönetim oluşturmanızı engellemeyecek mi?

Savaş koşullarında böylesi bir yönetim şeklinin oluşması durumda toplum kendisini daha rahat koruyacaktır. Bu yönetim biçiminin kardeş kavgasının da önünü alabileceğini düşünüyoruz. Hem de bu şekilde Kürt yönetimi ve iradesi uluslararası bir meşruiyete kavuşur. Son dönemde yaşanan çatışmalara gelince, bunların etkileyeceğini sanmıyorum. Bu daha çok dışarıdan kaynaklı bir durumdur. Cephet El-Nusra bilindiği üzere herkesin düşmanı. Hatta bu çatışmalar Kürtler birleştirir.

Geçici yönetim içinde yer alacak olan parti veya kişilere ilişkin tespit edilmiş bir liste veya en azından düşünülen isimler var mı?

Şimdiye kadar biz ne isim, ne de sorumlulukların paylaşılması yönünde bir önerimiz oldu. Bunlar ancak tartışmaların sonucunda netleşebilecek bir konu.

Seçimlerin ne zaman yapılacağına ilişkin tahmini de olsa bir tarih var mı?

Şu anda net bir takvimimiz yok. Cenevre 2'nin toplanıp toplanmayacağı dahi net değil.

Avrupa ülkelerinde bir dizi diplomatik görüşme yaptınız. Bu görüşmelerden bir sonuç çıktı mı?

Avrupa ülkelerinde yürüttüğümüz çalışmalarda genel durum ile konumumuzu anlatmaya çalıştık. Birçok devlet de bu durumu kabul etti. Herkesten önce Rusya bunu kabul etti. ABD'nin bu konudaki tutumu hala net değil.

Cenevre 2 toplantısının önümüzdeki ay içinde yapılması gerekiyordu ama sonradan ertelendiği açıklandı. Neden ertelendi?

Eylül ayına sarkıtılması bir tavırdır. Daha geç de olabilir. Ama bunun nedeni biz değiliz. Çünkü Arap muhalefeti kendi aralarında birlik değil. Şimdiye kadar muhalefet adına kiminle görüşme yapılacağı dahi belli değil. Silahlı güçleri, Cephet El-Nusra olduğu için, onlar kabul etmiyor. Siyasi kanadın ise askeri kanat dinlemediği için uygulama gücü yok. Onların da çoğunluğu İhvan-ı Müslimin. Batılı güçler onları da muhatap almak istemiyorlar. Bundan dolayı Cenevre 2 gerçekleşemiyor. Gerçekleştiği zamanda biz Kürtler olarak içinde yer alacağız. Söyleyecek sözlerimiz ve önerilerimiz olacak.