• Pakistan, yıllarca desteklediği ve doğuşuna destek verdiği Taliban yönetimindeki Afganistan’a savaş ilan etti. Taliban, sınıra “canlı bomba taburlarını” sevk ederken; İslamabad’ın, saldırılarını arttırması bekleniyor.

Pakistan, 27 Şubat sabahının ilk saatlerinde en yakın müttefiki Afganistan’a “açık savaş" ilan etti; Kabil ve Kandahar'a hava saldırıları düzenledi. Yılların dost ülkeleri arasında uzun süredir devam eden gerilimin savaşa dönüşmesi, komşuların neden artık karşı karşıya olduğu sorularını beraberinde getiriyor.

1990'ların başında Taliban'ın doğmasına yardım eden de İslamabad'dı. Bu strateji, Pakistan'a Hindistan ile olan rekabetinde "stratejik derinlik" kazandırmanın bir yoluydu. Peki, ne ters gitti? İslamabad ve Kabil'deki yetkililerin Cuma günü yaptığı açıklamalara göre, Pakistan gece boyunca Afganistan'ın büyük şehirlerine hava saldırıları düzenledi.

Sınıra canlı bomba taburu gönderdi

Pakistanlı yetkililer, Taliban'ın askeri karakollarını, karargâhlarını ve mühimmat depolarını havadan ve karadan bombalamasının ardından saldırıya geçtiğini duyurdu. Taraflar çatışmalarda ağrı kayıplar yaşandığını bildirirken, Taliban’ın ‘canlı bomba taburu’nu sınıra sevk ettiği belirtiliyor. Bakhtar Haber Ajansı, intihar bombacılarından oluştuğu belirtilen bir taburun görüntüsünü paylaştı.

Gerilim, Pakistan'ın geçen hafta sonu Afganistan'daki hedeflere hava saldırıları düzenlemesinden bu yana tırmanmıştı. Ekim 2025’te de iki ülke arasındaki sınır çatışmaları onlarca askerin ölümüne yol açmış; Türk devleti, Katar ve Suudi Arabistan'ın arabuluculuğunda yürütülen müzakereler sonucunda kırılgan bir ateşkes sağlanmıştı.

Yıllarca Taliban’a destek olan İslamabad neden şimdi savaş ilan etti? Pakistan, 2021'de Taliban'ın yeniden iktidara gelmesini memnuniyetle karşılamış; dönemin Başbakanı İmran Khan, Afganların "kölelik zincirlerini kırdığını" söylemişti. Ancak kısa süre sonra bu fikrinden vazgeçti. İslamabad'a göre, Pakistan Talibanı (Tehrik-i Taliban Pakistan-TTP) adlı militan grubun liderliği ve çok sayıda savaşçısı Afganistan'da bulunuyor. Ayrıca Belucistan'ın bağımsızlığını isteyen silahlı isyancılar da Afganistan'ı güvenli sığınak olarak kullanıyor. Armed Conflict Location & Event Data (ACLED) adlı küresel izleme kuruluşuna göre, 2022'den bu yana TTP ve Beluç isyancılarının saldırıları yoğunlaştı. Öte yandan Kabil, Afgan topraklarının Pakistan'a yönelik saldırılar için kullanılmasını reddederken, TTP Pakistan'ın DAİŞ’i barındırdığını iddia ediyor. İslamabad, iddiaları reddediyor.

Son çatışmaları ne tetikledi?

İslamabad, ateşkesin uzun sürmemesini Afganistan'dan gelen militan saldırılarına bağlıyor. Ekim ayından bu yana devam eden gerilim ticareti ve hareketliliği aksattı. Pakistanlı güvenlik kaynakları, geçen hafta sonundaki saldırılardan bir gün önce Afganistan'daki militanların son dönemde Pakistan ordusu ve polisini hedef alan saldırıların arkasında "çürütülemez kanıtlar" bulunduğunu açıklamıştı. 2024 sonundan itibaren militanlar tarafından planlanan veya gerçekleştirilen 7 saldırının Afganistan'la bağlantılı olduğunu belirtmişti.  Pakistan’a göre, 16 Şubat’ta Bajaur’da 11 güvenlik görevlisi ve iki sivilin ölümüne yol açan saldırı Afgan uyruklu TTP tarafından gerçekleştirildi.

Komşu ülkelerin savaşının akıbetinin ne olacağı uzun vadede kestirilmiyor. Ancak analistlere göre Pakistan askeri saldırılarını yoğunlaştırmaya devam edecek. Kabil ise misillemesi olarak daha çok sınır karakollarına baskın ve güvenlik güçlerini hedef alan saldırılara yönelebilir.

Tarafların askeri gücüne bakacak olursak; Taliban'ın 172 bin kişilik gücü, Pakistan personelinin üçte birinden az. Taliban'ın elinde en az 6 uçak ve 23 helikopter bulunuyor fakat savaş uçağı ya da etkili bir hava kuvveti yok. Uluslararası Stratejik Araştırmalar Enstitüsü'nün (IISS) 2025 verilerine göre, Pakistan Silahlı Kuvvetleri 600 binden fazla aktif personele, 6 binden fazla zırhlı savaş aracına ve 400'den fazla savaş uçağına sahip. Bunun yanı sıra Global Firepower 2026 sıralamasında Pakistan 14. sırada, Afganistan ise 121. sırada yer alıyor.

 

* * *

Pakistan Talibanı kimdir?

TTP, 2007'de Pakistan'ın kuzeybatısında faaliyet gösteren çeşitli militan oluşumlar tarafından kuruldu ve yaygın olarak "Pakistan Talibanı" olarak biliniyor. Saldırılarında pazarları, camileri, havalimanlarını, askeri üsleri, polis karakollarını hedef aldı. Çoğunlukla Afganistan sınırı boyunca ancak Pakistan'ın iç kesimlerinde de (Svat Vadisi dâhil) toprak kazandı.

TTP, 2012 yılında insan hakları aktivisti Malala Yousafzai'ye de saldırı düzenledi. Yousafzai, 2014 yılında Nobel Barış Ödülü'nü kazandı. TTP ayrıca Afganistan’da ABD’nin desteklediği güçlere karşı savaştı ve Afgan milislerin Pakistan'da barınmasına olanak sağladı. Pakistan, kendi topraklarında TTP'ye karşı zaman zaman sınırlı askeri operasyonlar düzenliyor.