Çekûya ‘Neteweya Demokratîk’ Rayverê Şarê Kurd Abdullah Ocalan vist rojeva ma. Na çekû sero hetan nika zaf munaqaşayî virazîyay.  La ez winî fikriyena ke zaf kesan ‘Neteweya Demokratîk’ weş fam nêkerda. Felsefeya ke Rayvertî vejno berey yena gamkerdiş. O tim vernîyar herkesî di ray şino. Çimkî têkoşîna ey a heqîqatî zaf gird a. Rayver qendê şarê ma û şarê bînan bextêndo gird o. Ma çendi ke bişê Rayverê fam bikerê, ma do hend biresê heqeqatî. Cuyayişo en weş bi heqîqatîya yo.
Gorey Rayverî, ganî ma heqîqatî Modernîteya Demokratîk di bigeyrê, modernîteya demokratîkî bi hîrê dêwezana îfade keno;
1- Neteweya Demokratîk
2- Endustrîyal Ekolojîk
3- Ekonomî komelkî.
Nê dewaznî her jû mîyanê xo di abirênê qisima viraştişê modernîteya Demokratîk di fahm kerdişê her qisimî zaf muhîm o. Eki nê qisiman ro jûdê ci şaş fam bibo se pergal do seqet bimano. Pergala seqet wextêndo derg nêşkeno ray şîro. Ay ra ganî her qisimê dêwezan raşt û gam fam bibo.
Ez wazena no nuşte di qisimê ziwan a dêwazana Neteweya Demokratîkî sero vindera. Goreyê min meseleyî ziwan şaş yena munaqaşa kerdiş. Sedemê ney tesîrê feraseta Netewe-Dewlet di mendişo. Finak teyn kesî vanê  wa ‘Ziwano netew’ bibo. Gorey nê kesan kurd mîyan di ziwana netew wa zaravaya kurmancî bibo. Ê ki zaravayanê binan qise kenê mecbûrî ki kurmancî bimûsê! No ferasetê Netewe-Dewlet o.

Feraseta Neteweya Demokratîk zengînî est o

Netewe-Dewlet di ‘Jû ziwan’, ‘Jû al’, ‘Jû netewe’, ‘Jû welat’ û sewbi estê. La feraseta Neteweya Demokratîk di dewlemendî est o. Dewlemendîya ziwanan est o. Gan ma fek feraseta ‘Yew’ ra veradê. Wateya ‘Ziwanê neteweyî’ wa her kes nêziwanê bimûso, musayişê nê ziwanê mecbûrî yo. Elbet musayişê her zarava û ziwanê binan cerebkî, tirkî, farsî û sewbi. Rind beno. La ganî no bi rayîra zorîya nêbo. Wa herkes en siftey ziwan-zaravayê maya xo bimûso. Bahdo zî kamcî ziwan-zaravayî wazeno, wa ey bimûso.

Wa zaravayê xo keyeyê xo mîyan di qisey bikerê

Nê kesî vanê: “Kurd mîyan di en vêşî zaravaya kurmancî qisey beno. Ay ra qando ki kurdî pê ra fam bikerê, wa her kes kurmancî bimûso.” Ma nê kes ra pers kerê; “Dewlet tirk zî zey şima vana wa her kes tirkî bimûso. O wext çi cîyayeya şima dewlet ra est a?” Ma zey dewlet nêvanê wa ziwanê binî qedexe bibê. We her kes bieşko zaravayê xo bimûso. La tenya wa mintiqaya xo di qisey bikerê. Wexto ki mintiqaya xo ra vijênê mecbûrî ki kurmanciya qisey bikerê! Çend eşkenê binimnê wa binimnê la binê nê ferasetî di netewe-dewlet asena. Na vatiş di no est o, wa zaravayê xo keyeyê xo mîyan di qisey bikerê la wexto ki vijêne kûçe do jû zaravayê qisey bikerê! Ganî no feraset bêro terk kerdiş. Mecbûr kerdişa ziwan nêmûseyno. Bê ziwanê mayr ziwanê binî gorey waşteya kesîya yo.

Şarê binê pîya cuyayê nê

Ez nêvana ma zaravayanê pê nêmûsê, Heta ganî no wext di her merdim en tayn hîrê, çar ziwana bizano. Kotî di ki şorê cîyayenî pîya cuyene ganî wija di ê şarî ziwanê pê bizanê. Xo ra tarîx di tim wina nêbîyo? Sûkê ki te de ermenî, kurd, suryanî, tirk û şarê binê pîya cuyayê nê şara pêrkna ziwanê pê ra fam kerdê. Kurda ermenîkî, ermenîya kurdî zanayê. Wina pêya cuyayê. Kesî kesî rê nêvano ti do zora ziwanê min qisey bikerê.
Kamci mintiqa di kamci zaraveya vêşî qisey beno se banî ê zaravayî bimûseyê. Finak, Amed di him dimlî him zî kurmancî ya qisey beno.
Ganî amedijî wirdna zaravaya bizanê. Tîya de mecbûrey çînyo. La e ki amedijî wazenê birayanê xo, wayanê xo, emrîyananê xo fam bikerê, ganî înan zî bimûsê. Yanê bi ferasetan goreya nê, bi feraseta demokratîkya ganî bibo.

Ganî neteweya demokratîk esas bigerê

Zaf embazê ma ziwanê sera xebata ramnenê. Ez nê embaza firaz kena la ez wazena rixne an zî îqazekî bikera. Ganî nê embazê ma Neteweya Demokratîk weş fam bikerê û gorey ci xebatanê xo biramnê a/o ki Neteweya Demokratîk fam nêkerda do bikewa feqa Netewe-Dewlet. Çimkî feraseta netew-dewlet hame ca di esta. Ayra tayn ziwanzaneyî xebatanê xo finakanê netewe-dewlete sero ramnenê.
No zî çîyên do zaf şaş o. Ganî netewe-dewlete nê neteweya-demokratîk esas bigerê.

Raşta karê ziwanzanêya û şarê zaf zor o la eki bi feraseta raşt bixebitê ma do peynîya ci bîyarê.


HAŞÎM OZPOLAT / Zîndana Metrîs a Stenbole