Pawitoxê Lîderê efsanewî yê Afrîka ya Başûr Nelson Mandela Essa Moosa ra piya 11 kesê namedar bi jew Delegasyonê Haştî yê Mavênneteweyî şî Tirkiye. Delegasyonî derheqê waşten, serpirodayiş û hewldayenanê xo de Otelhe Elîte World de kombiyayişê çapemenî viraşt.
Ocalan rolê mihîm kay keno
Pawitoxê Mandela Essa Moosa aşkere kerd ke emelê şiyayişê înan ê Tirkiye taqîpkerdişê merhaleyê pêdiyayişanê haştî yo û vist vîrî ke emelê înan destekdayişê pêdiyayinê ke ser vengdayişê Ocalan’î 21ê Adar 2013î de destpa kerdî yo. Derheqê serpirodayişê pêdiyayişê bi Ocalanî’ de Moosa’yî da zonayen ke înan zey delegasyonî serpirodayişê Wezaretê Edalet kerdo. Moosa vist vîrî ke pêdiyayinê wekîlan bi Ocalan’î veriya weçîntayişan amey manîkerdin û da zonayen ke panc serriyo pawitoxî, 14 aşmiyo zî malbatê Ocalan nêşkeno pêra pêdiyayiş virazê. Essa Moosa ard zon ke goreyê peymanê mavênneteweyî heqê pêdiyayiş yê her tepiştey bi malbat û pawitoxanê xo ra esto.
Raya çarekerdiş pêdiyayişî yê
Essa Moosa vist vîrî ke Abdullah Ocalan aktorekê mihîm ê polîtîk o û wina dewam kerd: “Serva ke Komara Tirkiye bi imbiryananê xo meseleyanê xo çare bikero, ganî sifte meseleyanê miyandê xo çareser bikero. Derheqê waştena pêdiyayişê bi Wezaretê Edalet de zî Moosa wina va: “Ma waşt ke bi Wezaretê Edalet pêdiyayin virazê û hikûmet seba pêvacoyê çarekerdin îkna bikerê. Bi şîdet çarekerdiş mimkun niyo. Pêrokîn dinya de meseleyê niyayî bi şîdet nê bi dîyalog çare benê. Tecrubeyê Afrîka ya Başûr de zî hin bi. Moosa da zonayen ke, raya çarekerdişê meseleyan bi pêdiyayişanê haştî beno û vist vîrî ke, ê serra 2011î de ameyê Tirkiye û omidê şarî estbi. Derheqê wehşeta ke Cizîr de qewimî de Moosa va, raya çarekerdiş, raya haşitîyane û polîtîk a.
‘Serva haştî tiya de me”
Ronayoxê Enstîtuyê Ekolojiyê Sosyal yê mavênneteweyî yê Qanada’yij Dîmîtrî Roûssopoûlos da zonayen ke no welatî de hewldayenê mihîm û erjiyaye estê. Roûssopoûlos’î va, nika ma pir bi fikar (qaxû) ê.
Serokê Komîsyonê Edalet û Haştî yê Parlamentoyê Îngilîstan Joe Ryan’î zî da zonayen ke, bi serrano o, bi meseleyanê Tirkiye eleqedar beno. Ryan’î ard ziwan ke o serva ramitişê pêvacoyê haştî tiya de yo û va: “Tayn çiyî ma êşkenê biresnê serkewtiş nêzana, la ceribnayişê ci mihîm o.
Vera Tirkiye nêrazîbiyenî zêdyenê
Parlamenterê Meclîsê Federe yê Almanya Andrej Hunko ke delegasyonî de ca gêno zî vist vîrî ke Almanya de rîwalê polîtîkayanê peynî yê Tirkiye nêrazîbiyenî benê jêde. Hunko da zonayen ke vengê protestoyî meclîs de benê berz. Wezîfedarê Perwerde yê Zangehê Cambrîdge Dr. Thomas Jeffrey Mîley’î zî aşkere kerd ke him zextê ser çapemenî, him kî ravêrşiyayişê peynî mendimî tersnenê. Mîley va “YPG muttefîkê ma yo, wa no wina bîro zonayen” û vist vîrî ke çiyê ke rojhelatê Tirkiye de benê serva pêrokîn şaran talokeyê gird akenê.
Ganî şîdet vindero
Nuştox û kaykerdoxa Amerîkayij Janet Bîehl zî da zonayen ke, ne qûwetê Kurd şenê Tirkiye, ne zî Tirkiye şena qûwetanê Kurd biqedîno. Bîehl waşt ke desinde pêvacoyê şîdet biqedîniyo. Wezîrê Kultir yê Verîn ê Ekvador Francîsco Velasco Andrade zî kombiyayiş de qisey kerd û hayr ant hewldayenê çarekerdişê meseleya Sûriye ser û wina va: “Ya mihîm pêhet ameyişê şaran o. Andrade da zonayen ke serva haşitiyê Tirkiye rolê Ocalan’î mihîm o.
Kombiyayiş de herzewbîn rapora Buroyê Hiqûq yê Asrin kî bi çapemenî amê barekerdin.
ANF/STENBOL
Nêresenê hedefê xo
Komployê Mavêndewletî yê vera Rayverê Şarê Kurd Abdullah Ocalan, bi rojano Kurdistan û dinya de yeno protesto kerdin. Çewlig de zî bi şiyayiş û aşkerekerdiş komplo rê nêrazîbiyen damusniya.
Çewligijî rîwalê serragêra Komployê Mavêndewletî ser Cadeyê Genç de are bî. Welatijî bi sloganan heta Quleyê Saata Dortyol rayşî. Hemserokê sûk yê DBP Feyzûllah Şeyhanoglu qisey kerd û hayr ant operasyonê teslîmkerdişê Ocalan’î ser. Şeyhanoglu vist vîrî ke 15ê Sibat 1999î de Rayverê Şarê Kurd Abdullah Ocalan netîceyê operasyonekê qûwetanê mavênnetewî tepişiya û teslîmê Tirkiye bi û hayr ant vatişê “Çima teslîmê ma kerdî mi hewna zî fehm nêkerdo” yê Serokwezîrê o demî Bulent Ecevît’î ser û hina qisey kerd: “Bi serran hedefê viraştişê komplo hona vêşî ame fehmkerdiş.
Dewlet bi taktikî nezdî bî
Mudaxaleyê Ocalan’î, hewldayenê ci yê semedê aşitî manî kerd ke komplo bireso hedefê xo. Wextî miyan de gegane tayn çormeyê dewlet Ocalan’î fehm kerd.
Şeyhanoglu hayr ant demê pêdiyayişê dewlet yê Îmrali ser û aşkere kerd ke, hîrê serranê peynî de semedê çarekerdişê meseleya kurd pêdiyayişî viraziyay û vist vîrî ke AKP û dewlet nê pêdiyayişan bi taktikî girot dest, nayî ra hurendiya haştî de reyna lej destpa kerd. Badê damustayin Çewligijan di deqe nûmayişê ronişten viraştî. Peycoy bi sloganan heta ver pasajê şarî ray şî.
Tesfiyekarî nêresenê hedefê xo
Komployê Mavêndewletî yê vera Rayverê Şarê Kurd Abdullah Ocalan’î Dersim de bi eşkerakerdişê çapemenî protesto bi. Hemserokê sûk yê DBP Soner Oz’î damustayin kerd û vist vîrî ke tecrîdo ke bi Komployê 15ê Sibat destpa kerd, vera erjiyayenanê demokrasî, azadî û erjiyayenanê merdimatî sûc o.Oz’î da zonayen ke bi komplo ra piya, waştî şexs dê Ocalan’î de ameyişê jû şarî tarî û çinî bikerê.
Soner Oz’î aşkere kerd ke, endî neyra tepya planê tesfiyekerdişê Hereketê Serbestî yê Kurd nêresenê hedefê xo. Oz’î va, gune endî qûwetê mavênneteweyî qebûl bikerê ke serbestiya Rayverê xo Ocalan’î, statuyê siyasî yê Kurdistan, serbestiya şarê Kurd û haştîya Rojhelatê Miyanî waştenê verikîn yê şarê Kurdî yê. Nûmayiş bi slogana ‘Bê Serok Cuwyan nêbeno” qediya.
DÎHA/ÇEWLIG/DERSIM