İran ile Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesiyle Almanya’dan oluşan 5+1 grubu Bağdat’ta masaya otururken, İngiliz bakanlar da Tahran’ın nükleer programından vazgeçmemesi halinde olası bir savaşta İngiltere’nin nasıl bir tutum sergileyeceğini tartıştığı ortaya çıktı.
Batılı ülkeler bir taraftan İran’a nükleer programını şeffaflaştırması için baskı yaparken diğer taraftan da olası savaş senaryolarını masaya yatırıyor.
BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri olan ABD, İngiltere, Fransa, Rusya ve Çin ile Almanya temsilcileri dün Irak’ın başkenti Bağdat’ta İran’lı yetkililerle biraraya geldi. Toplantının iyimser bir havada başladığı bildirildi. Bugün de devam edecek olan görüşmelerde Batılı güçler İran’a nükleer programını gözetime açık şekilde yavaşlatması halinde görüşmeleri ilerletme teklifinde bulundu.
Taviz isteniyor
BM Güvenlik Konseyi üyeleri ve Almanya adına görüşmeleri yürüten Avrupa Birliği’nin dış politika temsilcisi Catherine Ashton’ın İran’dan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları ile nükleer faaliyetleri düzenleyen uluslararası yükümlülüklere uymasının istediği belirtildi. Batılı güçler, İran’ın yüksek derecede uranyum zenginleştirmeyi durdurmasını da istiyor.
Ashton’ın sözcüsü Michael Mann, uranyum zenginleştirme konusunda İran’dan taviz istediklerini dile getirerek “Asıl kaygı konusu yüzde 20’lik uranyum zenginleştirme. Umarız müzakereler verimli geçer” dedi.
Geçtiğimiz günlerde İran’da temaslarda bulunan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Yukiya Amano, Tahran’la nükleer programının araştırılması konusunda anlaştıklarını duyurmuştu.
Savaşta Hürmüz Boğazı kapatılırsa
Bağdat’ta bunlar olurken, İngiltere’de de bakanlar Tahran’ın nükleer programdan taviz vermemesi ve İran’a yönelik olası bir savaşta İngiltere’nin tutumunu belirlemeye çalıştı. Olası bir savaşın İran ile İsrail arasında gerçekleşeceği senaryosu üzerinde çalışan İngiliz bakanlar, öncelikle petrol akışının nasıl sağlanacağını tartıştı.
BBC’nin haberine göre, olası savaşta İran’ın, İsrail’e cevap vereceği gibi Ortadoğu petrollerinin yüzde 40’ının geçiş yeri olan Hürmüz Boğazı’nı kapatacağı varsayımı üzerinde durdu. ABD, Batı Avrupa ve Çin’e gönderilen petrolün yaklaşık yarısının bu boğazdan geçtiğini masaya yatıran İngiliz bakanlar, İsrail’in Kraliyet savaş gemilerini istemesini gözardı etmedi.
İngiltere’nin savaşa müdahil olup olmayacağı konusunda herhangi bir açıklama yapılmadı ancak Hükümet danışmanlık yapan hukukçuların, böylesi bir durumda İngiltere’nin olaya karışmasının yasal dayanaklarını araştırmaya başlaması dikkat çekiyor.
BBC’nin haberine göre İngiliz bakanlar, olası bir savaş senaryosunu geçtiğimiz hafta tartıştı.
BAÐDAT/LONDRA