- Fransa’da polis ve jandarmanın silah kullanımına hukuki güvence getirmeyi öngören yasa tasarısı, 160’tan fazla örgütün katılımıyla protesto edildi. Yüzlerce kişi tasarının geri çekilmesini istedi.
Gülnaz DUMAN
Paris’te 19 Kasım’da onlarca insan hakları, kadın ve çevre örgütü, “Permis de tuer” (Öldürme İzni) olarak nitelendirdikleri yasa tasarısını protesto etti. Eylem, Fransa Senatosu’nda aynı gün görüşülen ve polis ile jandarmanın silah kullanımında “hukuka uygun kullanım karinesi” getirmeyi öngören yasa tasarısına karşı düzenlendi.
Eylemciler, Senato’nun hemen yanında bulunan Place André-Honnorat’da toprağa yerleştirdikleri 35 beyaz taşla sembolik bir mezarlık oluşturdu. Üzerlerinde isimlerin yazılı olduğu taşlar, 2017 yılından bu yana polis kurşunuyla hayatını kaybeden kişileri temsil etti. Bu isimler arasında, 2023 yılında Nanterre’de polis kurşunuyla öldürülen Nahel Merzouk da yer aldı.
Sembolik mezarlığın çevresinde toplanan eylemciler, üzerinde “Permis de tuer” yazılı pankartlar taşıyarak yasa tasarısının geri çekilmesini talep etti. Eyleme, koalisyonda yer alan feminist örgütlerden Nous Toutes, Planning Familial ve Femmes Egalité’nin yanı sıra kadın komisyonları ve feminist kampanyalarıyla bilinen Solidaires ile kadın hakları mücadelesinde aktif rol üstlenen öğrenci sendikası UNEF de destek verdi.
Eylemin başlıca çağrıcısı, polis saldırılarında katledilenlerin aileleri tarafından kurulan ve polis şiddeti vakalarında adalet talep eden ulusal ağ SAVE (Devlet Şiddetine Son – Stop aux Violences d'État) oldu. 2021 yılında Marsilya’da polis kurşunuyla öldürülen Souheil El Khalfaoui’nin babası Issam El Khalfaoui’nin de kurucuları arasında yer aldığı SAVE’in çağrısıyla 161 örgüt, Senato’da görüşülen yasa tasarısına karşı ortak bir koalisyon oluşturdu.
Yasal kılıf
Düzenlemenin resmi adı, “Kolluk kuvvetlerinin görevlerini yerine getirirken meşru müdafaa karinesinden yararlanmasının tanınmasına ilişkin yasa teklifi”. Tasarı, daha sonra hükümetin yaptığı değişikliklerle polis ve jandarmanın silah kullanımında “silahın hukuka uygun kullanıldığı karinesi” oluşturacak şekilde yeniden düzenlendi.
Tasarıyı destekleyen hükümet, merkez sağ partiler ve teklifi sunan Cumhuriyetçiler (LR), düzenlemenin güvenlik güçlerine yeni bir ateş açma yetkisi vermediğini savunuyor. Teklifin, görev sırasında silah kullanmak zorunda kalan polis ve jandarmalara ek hukuki güvence sağlamayı amaçladığını ve mevcut yasal çerçeveyi köklü biçimde değiştirmediğini belirtiyorlar. İçişleri Bakanı Laurent Nuñez de düzenlemenin “güvenlik güçlerinin günlük görevleri sırasında karşılaştıkları hukuki belirsizlikleri azaltmayı hedeflediğini” savunuyor.
Toplumsal bir cephe oluştu
Eylemi gerçekleştiren koalisyonda SAVE, Amnesty International France, Greenpeace France, ATTAC, CGT, FSU, LDH (İnsan Hakları Ligi), MRAP, SOS Racisme, Oxfam France, UNEF, Comité Adama, Action Justice Climat, LFI, PCF, FNE ve NPA’nın da aralarında bulunduğu 160’tan fazla sendika, dernek, insan hakları, kadın, çevre ve siyasi örgüt yer aldı. Birçok kesimi bir araya getiren koalisyon, Fransa’da nadiren görülen genişlikte bir toplumsal muhalefet cephesi oluşturdu.
730 bin imza
Koalisyon, düzenlemenin ispat yükünü tersine çevirerek güvenlik güçlerine ayrıcalıklı bir hukuki statü tanıyacağını, hukuk devleti ilkesini zayıflatacağını ve cezasızlık riskini artıracağını belirterek senatörlere yasa teklifini reddetme çağrısı yaptı. Ayrıca tasarıya karşı başlatılan dilekçenin 730 binden fazla kişi tarafından imzalandığını ekledi.