- Gözlerin üzerine çevrildiği Shenzhen Zirvesi, Trump, Putin ve Şi’yi bir araya getirdi.
Siyasi gözlemcilerin ve bazı liderlerin daha çok “dünyanın yeniden paylaşımı” olarak değerlendirdiği Shenzhen Zirvesi, ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’i bir araya getirdi. Çin’in Shenzhen'de gerçekleşen kritik üçlü zirvede liderler bir villada, büyük, yuvarlak bir masa etrafında toplandı.
Toplantının açılışında Putin, üç ülkenin "Ukrayna dahil bölgesel çatışmaların çözümünden ortak çıkara sahip olduğunu" söyledi.
Trump da, Ukrayna ve nükleer silahların gündemlerinde olacağını belirtti. Nükleer silahların azaltılması ve bu silahların kullanılması riskini düşürmenin önemine işaret eden ABD Başkanı, bunun "yapılması zor bir şey" olduğunu da ekledi. Ev sahibi Şi ise somut konu başlıklarına değinmeyerek, "büyük güçler arasındaki uyumun öneminden" bahsetti.
Rusya: Son derece iyi geçti
Vladimir Putin - Donald Trump görüşmesinin ardından Kremlin, toplantının "son derece iyi" geçtiğini, Ukrayna savaşının ele alındığını bildirdi. Trump'ın toplantının başında Putin’i işaret ederek "O kim? O benim arkadaşım" şeklinde konuşması görüşmeye damgasını vuran olay oldu. İki isim son olarak Ağustos 2025'te ABD'nin Alaska eyaletinde yüz yüze gelmişti. Trump’ın Putin karşısındaki duruşu, Rusya lideri açısından uzun zamandır beklediği bir fırsat niteliği taşıyor. Görüşme, Batı'nın Putin'i yalnızlaştırma çabalarına darbe indirirken Washington'un Moskova lehine değişen tutumunu pekiştiriyor. Trump son dönemde Rusya'ya yönelik yaptırımları hafifletti, ayrıca Rus petrol tesislerine yönelik saldırıları durdurması için Ukrayna'ya baskı yaptı.
Öte yandan Trump, üçlü görüşme öncesinde ev sahibi Şi Cinping ile de bir araya geldi. Dünyanın en zengin iki ülkesinin liderleri son olarak Eylül ayında Beyaz Saray'da görüşmüşlerdi.
Şi Cinping toplantıda, ABD-Çin ilişkilerini "doğru rotada" ilerletmek için çalışmaya kararlı olduğunu söyledi, mevcut durumda ilişkilerin istikrarlı seyrettiğini ve gelişme gösterdiğini belirtti. Çin lideri, iki ülke arasında "stratejik istikrara" dayalı yeni bir durum oluştuğunu ifade etti.
İran savaşı ve Hürmüz Boğazı'nın açılması konusunda, Trump’ın Şi'den yardım istediği ayrıca Çin'in daha fazla Amerikan tarım ürünü satın almasını da talep ettiği belirtiliyor.
Geçtiğimiz ay Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelensky, Putin-Trump-Şi görüşmesinin 1945 Yalta Konferansı'na benzeyebileceği endişesini dile getirmişti. Yalta Konferansı'nda Sovyetler Birliği Lideri Joseph Stalin, İngiltere Başbakanı Winston Churchill ve ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa'yı yeniden paylaşmak ve şekillendirmek için bir araya gelmişlerdi.
Ancak Zelensky’nin aksine bir kısım analistler ise tarihi önemine rağmen üçlü görüşmeden somut kararlar çıkmasını beklemiyor. SHEZHEN