- Kata’ib Hizbullah, Ali Zeydi’nin Babil’den çekilme çağrısını reddetti. Kata’ib Hizbullah, Tom Barrack’ın gerilimin sorumlusu olduğunu söyledi. İranlı komutan İsmail Kaani Bağdat’a giderek Zeydi ile görüştü.
ABD’nin desteğiyle hükümetin başına geçen Irak Başbakanı Ali Zeydi ile İran destekli Kata’ib Hizbullah arasındaki gerilim, hükümetin silahlı grupları devlet kontrolüne alma girişimi ve Curf es-Sahr’daki petrol kaçakçılığı soruşturmasıyla tırmandı. Silahların 30 Haziran 2027’ye kadar teslim edilmesi ve silahlı grupların orduya entegre olması yönündeki karara karşı çıkan Kata’ib Hizbullah, Babil vilayetindeki Curf es-Sahr’dan çekilmeyi de reddetti.
Gerilimin temelinde, 2021 yılından bu yana Curf es-Sahr’daki ana petrol boru hattının delinerek günde yaklaşık 20 bin varil petrolün kaçırıldığına ilişkin bulgular bulunuyor. Güney petrolünü Dura ve Beyci rafinerilerine taşıyan boru hattından petrol çalındığına yönelik iddialar üzerine Zeydi hükümeti soruşturma başlattı. Soruşturma komisyonunun bölgede petrol kaçakçılığı ve hırsızlığı yapıldığını doğrulamasının ardından Zeydi, Kata’ib Hizbullah’a bölgeyi boşaltması ve Irak ordusunun girişine izin vermesi için 20 Kasım Cuma gününe kadar süre verdi.
Hükümetin soruşturması kapsamında Babil’de dokuz üst düzey güvenlik ve petrol yetkilisi görevden alındı. Görevden alınanlar arasında Babil polis şefi, vilayetin istihbarat ve güvenlik komutanları ile devlet şirketi Petrol Boru Hatları Şirketi müdürü bulunuyor. Haşdi Şabi bünyesindeki 47. Tugay'ın güvenlik sorumluluğunu elinde tuttuğu Curf es-Sahr’a Irak ordusunun askeri birlikler göndermesi, bölgede çatışma ihtimalini gündeme getirdi.
Kata’ib Hizbullah: Bölgeden çekilmiyoruz
Kata’ib Hizbullah komutanlarından Ebu Talib Saidî, 17 Kasım’da bölgeden çekilmeyeceklerini açıkladı. Saidî, “Onların tugayların Curf es-Sahr’dan çekilmesine ilişkin gördükleri rüya gerçekleşmeyecek. Bu, cesetlerimizin üzerinden geçmeleri pahasına olsa bile” dedi.
ABD’nin Irak ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack’ı bölgedeki durumun karmaşıklaşmasından sorumlu tutan Saidî, petrol hırsızlığı suçlamalarını da “uydurma” olarak nitelendirdi. Silahların teslim edilmesi yönündeki çağrılarla kendilerine baskı kurulamamasının ardından petrol hırsızlığı suçlamalarının gündeme getirildiğini öne süren Saidî, Eylül ayının sonunda grubun silahları konusunda bir uzlaşıya varıldığını ancak hükümetin bunu açıklamayı reddettiğini söyledi.
İsmail Kaani Bağdat’ta
Gerilimin tırmanması üzerine İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani’nin Pazartesi akşamı Bağdat’a gittiği belirtildi. Kaani’nin Ali Zeydi ile yaklaşık bir saat süren görüşmesinde Curf es-Sahr konusunu ele aldığı kaydedildi. Kaani’nin sorunun çatışmayla değil, diyalog yoluyla çözülmesini istediği, ancak Zeydi’nin görüşmede Kata’ib Hizbullah’ın bölgeyi boşaltması gerektiği konusunda ısrarcı olduğu aktarıldı.
Hamidawi’nin şirket ağı
Ali Zeydi’nin Kata’ib Hizbullah’ın ticari ağına yönelik soruşturması ve devlet ihalelerini iptal etme operasyonunda da dikkat çekici bilgiler ortaya çıktı. The New Region’ın hükümet kayıtları, resmi şirket belgeleri ve Iraklı güvenlik yetkililerine dayandırdığı habere göre, Kata’ib Hizbullah lideri Ebu Hüseyin el-Hamidavi ve ailesiyle bağlantılı şirketler milyarlarca Irak dinarı değerinde devlet ihalelerinden yararlandı. Kata’ib Hizbullah, son on yıl içerisinde turizm, ulaştırma, havacılık hizmetleri, güvenlik, gıda tedariki, silahlanma, tarım ve inşaat gibi sektörlerde geniş bir şirket ve iş ortaklığı ağı oluşturdu.
Zeydi’nin operasyonu, Kata’ib Hizbullah ve İran destekli diğer silahlı grupların petrol kaçakçılığı ağlarını ve bu gruplara gelir sağladığından şüphelenilen devlet sözleşmelerini hedef alıyor. Bu süreç, 2008 yılında dönemin Başbakanı Nuri el-Maliki’nin Basra’da Muktada el-Sadr’ın Mehdi Ordusu’na karşı askeri operasyon başlatmasından bu yana Irak hükümeti ile güçlü Şii silahlı gruplar arasında yaşanan en önemli çatışmalardan birini oluşturuyor.
Aile şirketleri
The New Region tarafından incelenen resmi şirket kayıtlarına göre, 2014 ile 2025 yılları arasında Hamidawi’nin kardeşleri, oğulları ve yeğenleri adına en az on şirket kuruldu.
*2014: Hamidawi’nin küçük kardeşi Awqad Mohsen Faraj adına beş ay içerisinde dört limited şirket (LLC) tescil edildi. Bu şirketlerin üçü seyahat ve turizm, Hac hizmetleri ve yolcu taşımacılığı alanlarında faaliyet gösteriyordu.
*Ağustos 2016: Hamidawi’nin oğlu Hüseyin Ahmed Mohsen, sermayesi 1 milyar Irak dinarı olan bir gıda ticareti ve tedarik şirketi kurdu. Aynı ay sermayesi 1,5 milyar dinar olan bir havacılık şirketi kuruldu ve Awqad bu şirketin hisselerinin yarısına sahip oldu.
*Haziran 2017: Awqad ile Hamidawi’nin diğer oğlu Nour al-Din Ahmed Mohsen, kayıtlı sermayesi 1 milyar dinar olan; genel ticaret, müteahhitlik, gayrimenkul ve turizm yatırımları alanlarında faaliyet gösteren bir şirket kurdu.
*Mart 2019: Nour al-Din Ahmed Mohsen ayrıca ayrı bir gayrimenkul yatırım şirketi kurdu.
*2025 yılının başları: Hamidawi’nin üç yeğeni, tarımsal yatırım, hayvancılık, ithalat ve ihracat ile Iraklı ve yabancı işçilerin istihdamı alanlarında faaliyet gösteren iki şirkette hissedar oldu.
Ailenin ticari faaliyetleri başlangıçta seyahat ve turizm sektöründe yoğunlaşırken zamanla havacılık, gıda, müteahhitlik, gayrimenkul ve tarım alanlarına yayıldı. Seyahat sektörünün önemli olmasının nedenlerinden biri, resmi döviz kurlarından ABD doları elde edilerek bu dolarların yeniden satılması veya başka ülkelere kaçırılması için kullanılabilmesiydi.
Bağdat Uluslararası Havalimanı ihaleleri
Hamidawi ailesinin havacılık ve müteahhitlik sektörlerine genişlemesi, Kata’ib Hizbullah’ın önemli devlet sözleşmeleri elde etmesini sağladı. Iraklı yetkililere göre grubun en büyük ihalelerinden bazıları, eski başbakanlar Adel Abdul Mahdi ve Muhammed Şii el-Sudani dönemlerinde Bağdat Uluslararası Havalimanı üzerinden alındı. Bu sözleşmeler uçak lojistiği, resmi heyetlerin taşınması, VIP güvenliği, ikram hizmetleri, özel jet kiralama, VIP salonlarının yönetimi, temizlik, bagaj kontrolü ve hava kargo hizmetlerini kapsıyordu.
Soruşturma ve iptaller
Zeydi, Mayıs ayı sonlarında hükümet bakanlıkları ve kurumları tarafından daha önce verilen büyük çaplı sözleşmelerin yeniden incelenmesi talimatını verdi. 4 Kasım'da Irak Federal Dürüstlük Komisyonu, Ulaştırma Bakanlığı ve Sivil Havacılık Otoritesi'ni ilgilendiren sözleşmelerin incelenmesi sonucunda, yasadışı faaliyet gösteren silahlı grupların yararına mali ve teknik manipülasyonlar yapıldığını açıkladı.
İncelemelerin ardından bazı devlet sözleşmeleri feshedildi, bazı sözleşmelerin yenilenmemesine karar verildi ve usulsüzlük şüphesi bulunan kişiler adli makamlara sevk edildi.
İptal edilen sözleşmeler arasında Ocak 2024’te imzalanan yaklaşık 22,5 milyar dolarlık demiryolu anlaşması, Ekim 2025'te imzalanan 764 milyon dolarlık Bağdat Uluslararası Havalimanı sözleşmesi ve Musul Uluslararası Havalimanı'na ilişkin sözleşmeler bulunuyor. Feshedilen diğer sözleşmelerin tamamı kamuoyuna açıklanmadı.
Hamidawi, mevcut ve geçmiş sözleşmelerine yönelik soruşturmaları kendi otoritesine “doğrudan bir meydan okuma” olarak gördü. Zeydi'nin Hamidawi'nin oğullarını tutuklamakla tehdit etmesinin ardından anlaşmazlığın kişisel bir boyut kazandığı belirtiliyor.
İhalelerde usulsüzlük
Komisyonun önceki ihalelerini inceleyen soruşturma komiteleri, özellikle silah ve askeri teçhizat alımlarında çeşitli usulsüzlükler tespit etti. Iraklı bir yetkili, piyasada 5.000 dolardan fazla etmeyen bir insansız hava aracının (İHA) Irak hükümetine 80.000 dolara satıldığını örnek gösterdi. Yetkiliye göre her sözleşmede dört taraf bulunuyordu: orijinal üretici, aracı şirket, gizli ortak ve yolsuzluğa bulaşmış bir yetkili.
Haşdi Şabi baskısı
Iraklı yetkililer, Kata’ib Hizbullah ile bağlantılı Haşdi Şabi komutanları hakkında yaklaşık iki hafta önce en az beş tutuklama emri çıkarıldığını söyledi. Tutuklama emirlerinde adı geçen kişiler arasında teknik ekipmandan sorumlu Haşdi Şabi yetkilisi Salah Mahdi al-Maksousi de bulunuyordu.
Zeydi ile Hamidawi arasındaki anlaşmazlığı yatıştırmaya çalışan üst düzey Haşdi Şabi liderlerinin müdahalesi sonucunda tutuklama süreci geçici olarak askıya alındı. Maksousi, Irak'taki ABD ve koalisyon güçlerine yönelik Kata’ib Hizbullah saldırılarına karıştığı iddiası nedeniyle 2012 yılından beri ABD yaptırımları altında bulunuyor. HABER MERKEZİ