Ölüm’le ilgili not ettiğim belirgin betimleme, Tolstoy’dan: “İvan İlyiç’in ölümü“nde, ölmek üzereyken İlyiç, “ölüm bitti!“ der.
Zeki Şengali’nin planlı ve koordineli bir komplo sonucu katledilmesine yakıştırdığım başlık, “ölüm bitti“ oldu.
Bunun nedeni, sadece:
Yaşamını on yıllar boyu devrime adamak;
1978’den sonra politikleşen mütevazi ve toplumsal dava adamı olmak;
83’ten sonra Avrupa’dan Kürdistan’a dönerek, mülteci kimliğinden vazgeçmek;
Bir çoğumuzun tanıdığı, mütevazi, saygılı ve nazik bir şahsiyet olduğu için, sohbetlerde, örnek insan olarak tanımlanmakla ilintili değildir.
Şengali Êzîdî’ydi.
Bir devrimci olarak Êzîdî kimliğine de sahip olan Zeki Şengali’nin katline ortak olan güçler tarihi bir suç işlediler.
Abartmıyorum:
Bundan böyle Êzîdî’likten bahsedilirse, Zerdüştlük ve Avesta ilk akla gelenler olur.
72 Ferman, Êzîdîlerin yaşadığı trajedya olarak anılır.
Buna bir de Zeki Şengali eklendi.
Şengali ve birlikte hareket ettiği yoldaşları, trajedya ve kurban olma kaderine son verecek tarihi hamleler başlattılar.
DAİŞ’in saldırılarına karşı direnişi başlatan güç, Gerillaydı.
Daha sonra, Êzîdîler için ilk kez, Êzîdîlerin öz yönetimlerini oluşturan mekanizmalar oluşmaya başladı.
Daha önce Êzîdîlerin Mîr’i Tahsin Bey ve kardeşi Mîr Taha; Mîr KDP’ye, kardeşi ise YNK’ye üye olmaya mecbur edilirlerdi.
Mîr ve Êzîdîlerin yaşamınına Bağdat, KDP ve YNK yaptırımları yön verirdi.
DAİŞ’e karşı direniş sonucunda, tarihi kırılma gerçekleşti:
Êzîdîlere bilinç taşıyan ve onlara güven verenleri sembolize eden önemli isim, Zeki Şengali oldu.
Zeki Şengali’nin katledilmesinden sorumlu olan, Erdoğan kumandalı Türk askeri güçleriydi.
Irak, bu katlin ortağı oldu.
ABD, hava sahası hükümranlığına sahip güç olarak, bu katle izin verdi.
Erdoğan yönetimiyle ortak hareket eden KDP’nin bu saldırıda oynadığı rol araştırılmalıdır.
Zeki Şengali’nin katledilmesinin nedenleri ve bu katlin hangi güçler tarafından ve nasıl gerçekleştirildiğini ortaya çıkaracak bir komisyon, Kürt halkının ve özellikle de Êzîdîlerin bilincini aydınlatabilir.
Tolstoy’a göre “ölüm“ sadece bitmez, ölümün başladığı yerde “aydınlık“ vardır.
Şengali’nin “ölümü“nü aydınlığa dönüştürecekler onun yoldaşları ve Êzîdî özerk yönetimi olarak yapısallaşan mekanizmadır. Zeki Şengeli ile Engin Sincer’in resim kareleri bir aradaydı.
Bende derin izler bıraktı.
ÖP’nin 18 Ağustos 2018 tarihli sayısının 12. sayfasının sağ üst sütununda Erdal ve Zeki’nin fotoğraf karesine bakınız.
Göreceğiniz iki çehrede, merhamet, vakurluk, birbiriyle örtüşen iki hüman bakış görürsünüz.
Bu yaşamdan öğrendiklerimi simgeleyen bu hümanist kareyi saygıyla anıyorum.