Euro Bölgesi liderleri geçen hafta Yunan devlet tahvillerinden yüzde 50 zararı kabul etmeleri için özel bankalar ve sigortacılarla anlaşmaya varmış ve Yunanistan’a 130 milyar Euro’luk ikinci bir yardım kararı almışlardı. Avrupalı liderler, verilecek yardım karşılığında Yunan hükümetinden kemerleri sıkmasını istemişti. Yunanistan Başbakanı Yorgo Papandreu, halka, bu yardımı isteyip istemediklerini soracaklarını duyurdu. Papandreu partisinin üyelerine hitap ederken, “Vatandaşlarımıza, onların yargısına, kararına inanıyoruz. Birkaç hafta içinde AB anlaşmasına dayalı yeni bir kredi anlaşması imzalanacak... Kabul mu ret mi edeceğimizi ortaya koymalıyız” şeklinde konuştu. Papandreu, uluslararası kreditörlerin talep ettikleri mali tedbirler ve yapısal reformlar için daha geniş siyasi desteğe ihtiyaç duyduğunu söyledi.
Halk neyi kabul edecek?
Açıklanan kemer sıkma tedbirleri nedeniyle iktidardaki partisi de destek sıkıntısı yaşayan Papandreu’nun tek başına aldığı karar kabinesinden destek görmedi. Maliye Bakanı Evangelos Venizelos, öncelikle referandumun bir kaç haftada yapılamayacağını söyledi ve referandumun gelecek yıl başına doğru yapılacağını söyledi. Venizelos halkı, Yunanistan’ın Euro Bölgesi üyeliğinin de tehlikede olduğunu söyleyerek uyarması da dikkat çekti.
Şimdi Yunanistan halkı, ya devleti iflastan kurtarmak için yardıma ‘evet’ diyerek hükümetin kemer sıkma politikasını kabul edecek ya da Yunanistan’ın Euro Bölgesi’nden atılmasına ve ekonomik krizle tek başına mücadele etmesine karar verecek. Yapılan son kamuoyu yoklamalarının Yunan halkının büyük çoğunluğunun yardım anlaşması için negatif bir yaklaşım içinde.
Erken seçim çağrısı
Yunan muhalefeti de Papandreu’nun referandum kararına karşılık erken seçim çağrısı yaptı. Anamuhalefetteki muhafazakar Yeni Demokrasi Partisi’nin Başkanı Antonis Samaras, devlet başkanı Karolos Papoulias ile görüşmesinin ardından basına yaptığı açıklamada “Seçimler ulusal bir zorunluluk” dedi.
Başbakan Yorgo Papandreu’nun halk oylaması kararı ile Yunanistan’ın Avrupa Birliği üyeliğini tehlikeye attığını belirten Samaras, Yeni Demokrasi Partisi’nin “fırsatçı deneylerin” bir parçası olmamak için kararlı olduğunu ifade etti.
‘Euro Bölgesi’nden çıkarılır’
Yunanistan Başbakanı’nın referandum kararı Avrupa Birliği çevrelerce ‘kumar’ olarak yorumlandı. Almanya’da iktidar ortağı olan Hür Demokrat Parti Meclis Grup Başkanı ve eski Ekonomi Bakanı olan Rainer Brüderle, halkın kemer sıkmak politikasına ‘evet’ diyeceğini düşünmediğini belirterek, “bence böyle bir durumda Yunanistan iflasa sürüklenecektir” dedi. Almanya’nın ve Avrupa Birliği’nin Yunanistan’ın iflasına hazırlanması gerektiğini söyleyen Brüderle, “bu bana üzerinde varılan anlaşmadan yan çizmek gibi geliyor, yaptıkları çok tuhaf” dedi.
Dünya Bankası Başkanı Robert Zoellick, Yunanistan’ın Avrupa Birliği (AB) ile vardığı yardım anlaşmasına ilişkin yapmayı planladığı referandumdan “hayır” kararının çıkmasının karmaşa çıkaracağını bildirdi.
Londra’daki BGC Partners’ın kıdemli stratejisti Howard Wheeldon ise, “Eğer bir referandum söz konusu olursa, burada kemer sıkma tedbirlerinin kabul edilmeyebileceği sonucuna varabiliriz” şeklinde dedi.
Nobel ödüllü ekonomist Christopher Pissarides, “Eğer geri çevirirlerse Yunanistan’a ne olacağını öngörebilmek zor. Avrupa Birliği ve Euro Bölgesi adına da iyi olmayacağı ortada, ancak Yunanistan için çok daha kötü olacak. “Hazır sonucunun çıkmasına dayanan senaryoya göre, Yunanistan hemen iflas edecek, anında temerrüde düşecekler. Euro içerisinde kalmaya devam etmelerini de beklemiyorum” dedi.
Komisyon bilgilendirilmedi
Bu arada Avrupa Komisyonu da referandum planları konusunda Yunan hükümeti tarafından resmi olarak henüz bilgilendirilmediğini açıkladı. Komisyon sözcüsü, “Yunanistan başbakanı tarafından bir mektup veya başka bir yolla bu bilgi bize iletilene kadar bu konuyla ilgili açıklama yapacağımızı sanmıyorum” dedi.
Bu durumdan kaynaklanan belirsizliğin, Fransa’da bu hafta yapılacak G20 zirvesinde, Euro Bölgesi’ne yardım etmesi için Çin’i ikna etmeye çalışacak liderleri de zor durumda bırakabileceği belirtiliyor.
Papandreu’nun bu kararı piyasaları da karıştırdı. Avrupa Borsaları dün güne düşüşle başladı. Londra, Frankfurta, Paris, Milano, Madrid ve diğer ülkelerin borsalarında sert düşüşler yaşandı. Elinde yüksek miktarda Yunan tahvilleri bulunan Avrupa bankalarının hisselerinde de önemli oranda düşüş dikkat çekiyor.
ATİNA