MEHMET ŞAH ORUÇ / MA/AMED

Adı sokağa çıkma yasakları ve askeri operasyonlarla anılan Amed’in Lice ilçesinin kırsal mahallelerdeki evlerinden çıkamaz hale gelen yurttaşlar, neler yaşadıklarını anlattı.

Lice kırsalı, Mayıs’tan beri neredeyse her hafta ilan edilen “sokağa çıkma yasağı” ile birlikte askeri operasyonlara sahne oluyor. Bu operasyonların en çok yoğunlaştığı bölgeler ise Yolçatı (Sise), Çağdaş (Cinezor), Dibek (Derxuz), Esenler (Cumorf), Yalaza (Kervas), Çitlibahçe (Xelxel), Dolunay (Zenge), Ortaç (Nenyaz), Kayacık (Hezan), Uçarlı (Firdevs), Bağlan (Mışrif), Esenler (Balicne) ve Arıklı (Huseynik) mahallerinin yer aldığı Peşekevir mıntıkası. Kayacık (Hezan) Mahallesi’nde bir askeri karakol bulunmasının yanı sıra söz konusu bölgeye hakim neredeyse tüm tepelerde askeri gözlem noktaları mevcut.

Alınan yasak kararları ve yapılan askeri operasyonlar, bu bölgelerde yaşayan yurttaşların hayatlarını iyice zorlaştırmış durumda. Tarım ve hayvancılık yaparak geçimlerini sürdüren yurttaşlar, evlerinden çıkamaz duruma getirildi. 90’lı yıllarda bile yüz binin üzerinde küçükbaş ve büyükbaş hayvanın beslendiği bu bölgede, yıllar içerisinde süren çatışmalardan ve yasaklardan kaynaklı beslenen hayvan sayısı bugün 2 bin dolayına kadar düşmüş durumda.

Hayvanları telef olan yurttaşlar, yasaklarla birlikte özel birliklerin yerleşim yerleri yakınlarında pusu atmasından kaynaklı bahçelerine dahi gidemiyor. Bazen günlerce sürebilen yasaklar nedeniyle ekilen sebze-meyve bahçeleri kuruduğu için bunlardan da verim alınamıyor.

Abluka, baskın, hakaret… 

Birçok zorlukla karşılaşan yurttaşlar, güvenliklerinin tehdit altında olması nedeniyle isimlerinin verilmemesi kaydıyla yaşadıkları bu zorlukları anlattı. Bu yurttaşlardan biri, askeri operasyonlarla hayatlarının kabusa çevrilmesine “Sanki başka bir ülkede yaşıyoruz” diyerek tepkisini gösterdi. Tütün ekimi ve hayvancılık yaparak geçimlerini sağladıklarını dile getiren bu yurttaş, hemen her gün ilan edilen yasaklar nedeniyle besledikleri hayvanları dışarı çıkaramadıkları gibi, yasak ilan edildiğinde eğer hayvanları dışarıda ise gidip getiremediklerini ifade etti. Aynı yurttaş, yapılan operasyonlar sırasında evleri tek tek arayan askerlerin hakaretlerine ve tehditlerine maruz kaldıklarını da anlattı.

Bölgede yaşayan çoğu yurttaşın bir evinin de Amed kent merkezinde olduğunu belirten yurttaşlar, “İnsanlar, yazın köylerine gelip bahçe ekiyor ve hayvan besliyor. Kışın ise buralarda elde ettikleri gelir ile de kışlık ihtiyaçlarını karşılıyor. Ama devlet bizleri açlıktan öldürmeyi amaçlıyor. Operasyonlar, halkın yararına değil zararınadır” diye konuştu.

Operasyonlar ile maddi olarak bitirilmek istendiklerini dile getiren bir diğeri ise her ne kadar yasal olarak kaldırılmış olsa da burada OHAL koşullarında yaşamlarını sürdürmeye devam ettiklerini kaydetti.

Yasak ve operasyonların fiiliyatta neden olduğu bu sorunlarla birlikte yoğun ajanlaştırma faaliyetleri de söz konusu. Davası olan insanlara ‘Eğer bizimle çalışırsan davanı düşürürüz’ denilerek ajanlık teklifinde bulunulduğu aktarıldı.