Amed Barosu İnsan Hakları Merkezi, 2019 yılı 4 aylık toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı ile bağlantılı olarak İfade Özgürlüğü Raporu hazırladı. Raporu Amed Baro Başkanı Cihan Aydın, basın toplantısında açıkladı. Raporda eylem, etkinlik ve yürüyüşler için ‘izin prosedürü’nün kötü niyetli olarak uygulandığı, gösteri ve yürüyüş hakkı ve onunla bağlantılı olarak ifade özgürlüğü hakkının ortadan kaldırıldığı ve kriminalize edildiği belirtildi.
Onur kırıcı davranışlar
Raporu açıklayan Aydın, ”Özellikle açlık grevi eylemlerine dikkat çekmek isteyen mahpusların annelerine yönelik keyfi ve onur kırıcı davranışlar belirgin bir şekilde öne çıkmıştır. Beyaz tülbentli anneler, Türkiye’nin birçok ilinde polisin onur kırıcı davranışları ve kötü muameleleriyle karşılamıştır. Baromuz özellikle Gebze ve Diyarbakır’da annelere yönelik davranışları nedeni ile sorumlular hakkında suç duyurusunda bulunmuştur. Yine açlık grevleriyle ilintili olarak HDP il örgütünün binası uzun namlulu silahlar kullanan polisler tarafından en az iki defa basılmış; açlık grevi gibi kişinin kendisi dışında kimseye zarar vermediği bir eylem nedeniyle çok sayıda kişi gözaltına alınmıştır. HDP il örgütü binasının dış kapısının önünde yapmak istediği basın açıklaması, polisler basın mensupları ile açıklamayı yapan kitlenin arasına girerek kalkanlarıyla engellediği gözlenmiştir” dedi.
‘İZİN ALMA PROSEDÜRÜ KATI BİR ŞEKİLDE UYGULANIYOR’
İzin alma prosedürünün çok katı bir şekilde uygulanmasından kaynaklı protesto hakkının bütünüyle imkansız hale geldiğini ifade eden Aydın,
”AİHM ve AYM içtihatlarıyla çelişen bu katı izin prosedürü; kötü niyetli olarak uygulamakta böylece gösteri ve yürüyüş hakkı ve onunla bağlantılı olarak ifade özgürlüğü hakkı ortadan kaldırılmakta ya da soruşturma ve kovuşturmalara konu edilerek yargı tacizine uğramakta; kriminalize edilmektedir. Hiçbir suç unsuru içermeyen, polise karşı herhangi bir şiddet eylemine başvurulmayan, trafiği ya da diğer kamu hizmetlerini engellemeyen gösteri ve yürüyüşler de, sadece muhalif temaları nedeniyle keyfi bir şekilde yasaklanmakta, gaz ve tazyikli su kullanılarak dağıtılmaktadır.’’
4 ayda 46 ihlal
Raporda, kent genelinde 4 ayda 46 ihlalin yaşandığı belirtildi. Basın açıklamalarının engellendiği, gösteri ev yürüyüşlere polisin saldırdığının belirtildiği raporda yer alan bazı tespitler şunlar:
- 1 Ocak 2019-30 Nisan 2019 tarihleri arasında Diyarbakır İli genelinde yapılan bildiri dağıtma, pankart asma, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme, sosyal medya paylaşımında bulunma, basın açıklaması yapma gibi etkinlikler engellenmiştir.
- Şehir merkezinde bulunan bazı cadde ve sokaklar trafiğe kapatılmış, başka kentlerden gelip il merkezinde yapılacak toplantı gösteri ve yürüyüşlerine katılmak isteyenlerin kente girişleri engellenmiştir.
- Siyasi parti il binalarına kuvvet kullanarak girilmiş, kapalı alan toplantısı yapılmasına izin verilmemiş, pikniğe gitmek isteyenler çeşitli gerekçeler ileri sürülerek engellenmeye çalışılmıştır.
- Seçim çalışmalarına müdahale edilmiş, bazı ilçe sınırları içinde yer alan köylerde askeri operasyon yapılacağı gerekçesiyle sokağa çıkma yasakları ilan edilmiştir. Güvenlik güçlerinin ilgili müdahaleleri sonrası onlarca yurttaş gözaltına alınmış ve bir kısmı tutuklanmıştır.