Irak’ta geçen salı günü başkent Bağdat’ta başlayıp, ülkenin çok sayıda kentine yansıyan protestolar hızından bir şey kaybetmeden devam ederken, ölü sayısı 100’ü yaralı sayısı da 4 bini geçti.
İşsizlik, yoksulluk ve kamu kurumlarındaki hizmet yetersizliği dozajı her geçen gün artan protesto gösterilerine dönüşürken, çatışmalardaki can kayıplarında ise büyük artış görülüyor.
Irak İnsan Hakları Komisyonu, ülkede Salı gününden beri devam eden hükümet karşıtı gösterilerde en az 100 kişinin hayatını kaybettiğini, 4 binden fazla kişinin de yaralandığını açıkladı.
Son olarak kolluk güçlerinin Cumartesi günü başkent Bağdat’ta Filistin Caddesi civarında 200 kişilik protestocu grubu dağıtmak için ateş açması sonucu yaşamını yitiren 4 kişinin de bu rakama dahil olduğu bildirildi. Bağdat’ta 2 günlük sokağa çıkma yasağı ise Cumartesi sabahı sona ermişti. Şiddetin sonucu sadece ölüm, yaralanma ile sınırlı değil. İşsizlik, yoksulluk, yolsuzluk ve kamu hizmetlerinin yetersizliğine ülkenin bir çok kentinde başlayan kitlesel gösterilerde yüzlerce kişinin de gözaltına alındığı belirtildi.
Hükümetin zor günleri ve kararları
Geçtiğimiz Salı günü başkent Bağdat’ta başlayan protestolar, daha sonra Şii nüfusun yoğunlukta olduğu güney kentlerine yayılmıştı. Başbakan Adil Abdulmehdi Cuma günü yaptığı açıklamada Irak halkının “haklı taleplerine” cevap vereceğini belirtmiş ve Iraklılardan normal hayatlarına dönmelerini istemişti. Abdulmehdi diğer yandan devletin “sihirli bir çözüme” sahip olmadığını kaydetmişti. Ancak Irak Parlamentosu’nda en büyük bloğun lideri olan Şii din adamı Mukteda es Sadr Cumartesi günü yaptığı yazılı açıklamada, ülkedeki gerginliği sona erdirmek için hükümeti istifaya ve Birleşmiş Milletler (BM) gözetiminde erken seçime gitmeye çağırdı. Eski Başbakan ve Parlamento’daki Nasr Koalisyonu lideri Haydar İbadi de olayların önüne geçmek için erken seçime gidilmesini talep ediyor.
Öte yandan Irak Hükümeti ise Cumartesi günü yaptığı toplantıda bir dizi karar aldı. Kararlar şunlar:
- Basra’da bir ay içinde 17 bin evsizin ev yapması için arsa dağıtılacak,
- Üç ay için 175 bin işsize ayda 175 bin dinar ödenecek. Açıklamada bunun için 78 milyar 500 milyon dinar ödenek ayrıldığı belirtiliyor.
- Irak Savunma Bakanlığı işsizlik oranını düşürmek için 18-25 yaş arasındaki Iraklı gençlerin gönüllü askerlik yapması kararı alındı. Eğitim bakanlığı tarafından eğitimini tamamlayan işsizlerin iş bulması için sözleşmeli personel alma kararı aldı.
- Tarım Bakanlığı kredi borçları olan ve zor durumda olan çiftçilerin borçlarını faizsiz bir şekilde Ocak 2020 yılına kadar erteledi.
- Valilik ve sivil toplum kuruluşlarından bakıma muhtaç, hasta, iş yapamayacak durumda olanların listeleri alınarak yardımda bulunulacak.
Kararlar arasında göstericilerin taleplerinin başında yer alan yolsuzlukla mücadele ve yolsuzluk yapanların yargılanması konusunda herhangi bir maddenin yer almaması dikkat çekti.
Bu kararlar alınmasına rağmen gösterilerin hala devam etmesi, göstericilerin hükümeti istifaya çağırmada ısrar ettikleri şeklinde değerlendiriliyor.
‘Göstericilere katılacağım’
Öte yandan Irak Parlamentosu Başkanı Muhammed el Halbusi, yetkili makamların göstericilerin taleplerini yerine getirmemeleri durumunda sokaklara inerek halk protestolarına katılma sözü verdi. Halbusi, göstericilerin liderlerine Parlamento’nun gelecek oturumlarına katılmaları çağrısında bulunarak “Göstericilerin talepleri yerine getirilmemesi durumunda ben de onlarla birlikte sokağa ineceğim” dedi. Halbusi, göstericilerden kolluk kuvvetleriyle çatışmaya girmeksizin, meşru haklarını istemeye devam etmeleri çağrısında buldu ve terörle eş gördüğü yolsuzlukla mücadele sözü verdi. “Yolsuzluk afetinin terörden farkı yok. Yolsuzluğun yılan başlarıyla savaşacağız” diyen Halbusi, hükümetten hesaba çekilmeleri için yolsuzluğun elebaşlarının isimlerini belirlemesini istedi.
BAĞDAT