Suriye'de Esad’lı çözüm olanaklarının konuşulduğu bir dönemde yapılan sürpriz görüşme "Rusya, Suriye'de vekalet savaşı yürüten diğer tüm güçlere Esad'lı çözümden başka seçeneğiniz yok mesajı verdi" şeklinde yorumlandı.
Putin davet etti
Suriye rejimi lideri Beşar Esad, Salı akşamı Moskova'ya giderek, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüştü. Sürpriz ziyarete ilişkin açıklama dün Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov'dan geldi. Peskov, Esad’ın Putin'in daveti üzerine Moskova'ya gittiğini açıkladı.
2011'den bu yana ilk kez
Moskova ziyareti, 2011'de Suriye'de iç savaşın başlamasından beri Esad'ın bilinen ilk yurt dışı ziyareti oldu.
Hava harekatı uzayabilir
Peskov, ikilinin görüşmede DAİŞ'e karşı ortak mücadele ve hava harekatına ilişkin ayrıntıları ele aldığını bildirdi. Kremlin Sözcüsü görüşmede Rusya'nın hava harekatının süresinin uzatılmasının da ele alındığını duyurdu.
Siyasi çözüm de konuşuldu
Sözcü, Putin ile Esad'ın Suriye'deki askeri durumun yanı sıra siyasi çözüm olasılıklarını da görüştüklerini ifade etti. Kremlin'in açıklamasına göre taraflar, krizin çözümü için askeri operasyonları siyasi müzakerelerin izlemesi gerektiği konusunda görüş birliğine vardı.
Kremlin'in yayımladığı görüşme notlarına göre Putin, Esad'a "Sadece terörle mücadele konusunda değil, siyasi süreçte de katkı sağlamaya hazırız" dedi. Putin ayrıca Rusya'nın Suriye'de siyasi çözüme hazır olduğunu ve barışçıl bir çözüm için diğer ülkelerle de bu konuda "yakından çalışabileceklerini" söyledi.
Putin tahaahhüt istedi
Suriye'deki askeri gelişmelerin uzun soluklu bir siyasi çözümün temelini oluşturduğunu belirten Rus lider, sürecin tüm etnik, dini ve siyasi grupları kapsaması gerektiğini ifade etti. Esad da "Yalnızca yönetici elitin değil ülkede yaşayan herkesin Suriye'nin geleceğine yön vereceğini" tahaahhüt etti.
Esad, Putin'e teşekkür etti
Rusya Devlet Başkanı'na kendilerine verdikleri destekten ötürü şükranlarını sunan Esad, "Rusya'nın attığı siyasi adımlar Suriye'deki krizin daha da büyüyüp trajik bir senaryoya dönüşmesini engelledi. Bu tavrı göstermiş olmasaydınız terörizm bölgede daha geniş bir alana yayılır, bölgeyi yutardı" dedi.
Görüşmeyle mesaj verildi
Suriye'de siyasi çözüm olanaklarının konuşulduğu, BM Özel Temsilcisi Steffan de Mistura ile ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'in bu kapsamda ikna turlarına çıktığı bir dönemde Esad ile Putin'in bir araya gelmesi ise "Rusya, Suriye'de vekalet savaşı yürüten diğer tüm güçlere Esad'lı çözümden başka seçeneğiniz yok mesajı verdi" şeklinde yorumlandı.
Davutoğlu'nun yorumu
Türk Başbakan Ahmet Davutoğlu'nun sürpriz Esad-Putin görüşmesine yorumu ise "Keşke Esad Moskova’da daha uzun süre kalsa da Suriye halkı rahat etse, hatta kalsa da gerçek geçiş süreci böyle başlasa" şeklinde oldu. Davutoğlu, Türk devletinin Suriye konusundaki resmi görüşünü yineleyerek Esad'ın gidişini sağlayacak bir geçiş sürecinin olması gerektiğini ifade etti.
Erdoğan ‘kırgınlığı’ unuttu
Rusya ile ilişkileri bir süredir gergin olan Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın ise Esad’ın Moskova ziyaretinin hemen ardından, ‘kırgınım’ dediği Putin’i araması dikkat çekti. Türk Cumhurbaşkanlığı kaynaklarına göre Erdoğan, Putin’i telefonla arayarak görüşme hakkında bilgi aldı. Görüşmede Erdoğan'ın, hem hava bombardımanlarından hem de PYD ile Rusya arasındaki yakınlaşmadan duyduğu 'rahatsızlığı' bir kez daha ifade ettiği belirtildi. Erdoğan ile Putin’in önümüzdeki ay Antalya’da düzenlenecek G-20 zirvesinde bir araya geldiklerinde tüm konuları ayrıntılı biçimde görüşme konusunda mutabık kaldığı da ifade edildi.
Ankara ve Moskova gergin
Erdoğan ile Putin, Rusya'nın Suriye'de hava bombardımanlarına başlamasından bu yana ilk kez telefonla görüştüler. İkilinin arası Rusya'nın DAİŞ ile Türkiye'nin desteklediği grupları vurması ve Moskova'nın son dönemlerde PYD'yle yakınlaşması nedeniyle açılmıştı.
Krizin nedeni PYD'yle ilişkiler
Rus yetkililer, Suriye’de DAİŞ’e karşı en etkili mücadeleyi Kürt grupların verdiğini belirtmiş ve Ankara’nın aksine PYD ve PKK’yi 'terör örgütü olarak görmediklerini' ifade etmişlerdi. PYD ile görüşmeye devam edeceklerini açıklayan Rusya, Türkiye'yi ise DAİŞ ve El Nusra gibi örgütlere verdiği destekle Suriye'deki savaşın daha da büyümesine neden olmakla suçluyor.
Bombardıman sürüyor
Rusya, Suriye'de iç savaş başladığından bu yana Esad rejimini destekliyor. ABD'nin Suriye'de hava operasyonlarına başlamasından 14 ay sonra ise Rusya sürece daha aktif katılma kararı almıştı. Rusya 30 Eylül'den bu yana Suriye'de hava operasyonları gerçekleştiriyor. Rus jetleri DAİŞ'in yanı sıra Türkiye ve Batı tarafından desteklenen silahlı grupları da hedef alarak Suriye ordusunun ülkenin kuzeybatısına ilerleyişini destekliyor. Rus hava saldırıları son günlerde Halep ve Humus çevresinde yoğunlaşırken, Esad'ın ordusu da karadan Lübnan Hizbullahı ve İran'ın desteğiyle Halep'e doğru ilerlemeye çalışıyor.
HABER MERKEZİ
Esad'lı geçiş süreci planı masada
Rusya, ABD, Suudi Arabistan ve Türkiye'nin dışişleri bakanları yarın Viyana'da bir araya gelerek Suriye'yle ilgili gelişmeleri ve ‘Esad'lı geçiş süreci’ planını masaya yatıracak.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile ABD Dışişleri Bakanı John Kerry'nin Suriye'yle ilgili görüşmeler yapma konusunda anlaştığı açıklandı. Bakanların Cuma günü Viyana'da bir araya gelecekleri, görüşmeye Suudi Arabistan ve Türkiye dışişleri bakanlarının da katılacağı belirtildi. Rusya Dışişleri Bakanlığı'ndan dün yapılan açıklama, Beşar Esad'ın Moskova'ya yaptığı ziyaretin ardından geldi. Dörtlü zirvenin Suriye’de 'Esad'lı geçiş süreci' planının masada olduğu bir döneme denk gelmesi dikkat çekti.
Kerry tura çıktı
Bu açıklamadan önce ABD Dışişleri’nden yapılan duyuruda da John Kerry’nin DAİŞ’le mücadele ve Suriye krizini görüşmek üzere Ortadoğu ülkelerini ziyaret edeceği belirtildi. 21-25 Ekim tarihleri arasında yapılacak olan görüşmelerin hangi ülkeleri kapsadığı ise açıklanmadı. Sadece Kerry'nin Ortadoğu ülkeleriyle birlikte Ukrayna’ya da gideceği açıklandı.
Geçiş süreci pazarlığı
Kerry, geçtiğimiz pazartesi günü Madrid’de düzenlediği basın toplantısında birkaç gün içinde Ortadoğu turuna çıkacağını söylemişti. "Suriye’ye siyasi geçiş dönemi getirebilecek gerçek ve somut seçenekler üzerinde çalışmak için Rusya, Türkiye, Suudi Arabistan ve Ürdünlü yetkililerle buluşacağım" demişti.
ABD Rusya'nın çizgisine geldi
Rusya ve İran başından beri Suriye'de Esad'lı bir siyasi çözümden yana. ABD ise ancak 4,5 yılın sonunda bu öneriyi kabul etmek durumunda kaldı.
Obama yönetiminin Esad'ın geleceği konusunda u dönüşü yapmasında ABD'nin Suriye'de askeri olarak tüm seçenekleri deneyip başarısız olmasının ve ülkedeki durumunun her geçen gün daha da kötüye gitmesinin payı büyük.
Türkiye de ikna edildi
ABD'nin Avrupa'daki en önemli müttefiklerinden Almanya da Esad'lı bir çözümün olabileceğini açıklamıştı. Esad'a karşı savaşması için DAİŞ ile diğer silahlı örgütlere her türlü desteği sağlayan Türkiye, Katar, Suudi Arabistan gibi ülkeler ise bu plana kesinlikle karşı çıkıyorlardı.
Ancak son dönemlerde bu ülkelerin de "Esad'lı geçişe" ikna edildiğine dair emareler ortaya çıkıyor. Viyana'daki zirvenin temel gündeminin bu plan olacağı belirtiliyor.
'9 ülke anlaştı' iddiası
19 Ekim’de bazı köşe yazarlarına bilgilendirme yapan üst düzey bir Türk diplomat da Türkiye dahil dokuz ülkenin Suriye’de altı aylık geçiş dönemi planı üzerinde anlaştığını, Suriye rejimi lideri Beşar Esad'ın da bu süreçte "sembolik" cumhurbaşkanı olarak görevine devam edeceğini belirtmişti. Köşe yazarlarına göre; ABD Başkanı Barack Obama’nın 28 Eylül’de New York’ta bir araya geldiği Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e bu öneriyi ilettiğini anlatan diplomat, henüz Rusya’dan bir yanıt gelmediğini de söyledi. ABD Dışişleri Bakanı Kerry'nin Rus mevkidaşı ile Viyana'da yapacağı görüşmede de bu konunun yeniden gündeme geleceği belirtiliyor.
HABER MERKEZİ