Türkiye’nın asker kayıpları verdiği ve sürekli yığınak yaptığı İdlib, Türk-Rus ilişkilerinde de gerilim kaynağı oluyor.  Erdoğan, görüşme için yoğun çaba sarfettiği Putin’den bir randevu alamadı. Karşılıklı toprak kayıplarının yanı sıra Türk askerlerinin yine kayıp vermesi, İdlib’deki gelişmeler arasında.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in ile görüşme konusu Türk Cumhurbaşkanı Recep T.Erdoğan için halen bir muamma. Kremlin, Putin’in gündeminde 5 Mart’ta İstanbul’da Erdoğan ile bir görüşmenin yapılmasının henüz bulunmadığını açıkladı.

AKP’li Türk Cumhurbaşkanı R.Tayyip Erdoğan’ın İdlib’de himaye ettiği El Kaide kökenli çetelerle birlikte Rusya ve Suriye ordusunun geliştirdiği operasyona karşı fiili bir savaşın içine girmesi,  Türk-Rus ilişkilerini de olumsuz bir etkiliyor.  Putin ile daha önce gerek telefon üzeri, gerekse de bizzat yüzyüze görüşmede her hangi bir randevu sıkıntısı bulunmayan Erdoğan’a randevu verilmediği ve bu yönde bir kararın olmadığı, son dönemlerde Rus diplomatlarının sıkça dile getirdiği bir ifade oldu.

Farklı planları var

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’a basın toplantısında,  Putin’in 5 Mart’ta İstanbul’a gitmeyi planlayıp planlamadığı soruldu.

Peskov, “Şu anda Putin’in planlarında 5 Mart’ta böyle bir görüşme yapılması yer almıyor. Putin’in 5 Mart için farklı iş planları mevcut” yanıtını verdi.

AKP’li Türk  Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan önceki gün açıklamasında Putin’le İdlib’deki durumu görüşmek üzere 5 Mart’ta İstanbul’da büyük bir olasılıkla bir araya geleceklerini söylemişti.

Peskov, öncelikle İdlib’deki krize ilişkin istişarelerin devam etmesi için Rusya ile Türkiye arasında uzmanlar düzeyinde çalışma görüşmeleri yapıldığının da altını çizdi.  Erdoğan önceki gün Putin ile görüşmede şu ifadeyi kullanmıştı:

“Bu dörtlü zirve konusunda şu anda “Kesin değil” dersem daha yeridir. Çünkü Sayın (Vladimir) Putin “Biz bunu ikimiz beraber yapsak daha isabetli olur” gibi bir teklif getirince, ben dedim ki “Bu da olabilir, 4’lü de olabilir. Şu anda İdlib’de bizim ikimizin kararı çok büyük önem arz ediyor. Tarih konusunda hemen hemen mutabık sayılırız, yani 5 Mart itibarıyla… Yeri itibarıyla büyük ihtimalle İstanbul olacak. Bu arada ikili, dörtlü meselesini yine görüşmelerle devam ettireceğiz. Moskova’ya giden heyetimiz ile Ankara’ya gelen Rus heyet arasında Ankara’da görüşmeler yapılıyor. Bu heyetler arası görüşmenin neticesine göre de biz tekrar telefon diplomasisini devam ettireceğiz.”

Türkiye ve Rusya yine anlaşamadı

İdlib’de Rusya ve Suriye ordusunun Aralık 2019’dan beri yürüttüğü operasyon her geçen gün derinleşirken, Türkiye söz konusu operasyon ile birlikte daha çok İdlib’i işgal eden El Kaide kökenli çetelerin yanında yer aldı.

Suriye ile birlikte operasyonu sürdürmek isteyen Rusya ile zor durumdaki çetelerini korumak isteyen Türk devleti arasındaki gerilim de her geçen gün artıyor. Bu gerilim iki ülkenin diplomatik ilişkilerine de birebir yansıyor.

Son olarak önceki gün Türkiye’de bulunan Rus heyetinin Türk heyeti ile yaptığı görüşmeler sonuçsuz kaldı. Bu görüşmelere bugün devam edeceği açıklandı.

Ankara’ya giden Rus heyeti Türk Dışişleri Bakanlığı’nda Türk heyetiyle görüştü.

Rusya Devlet Başkanı Suriye Özel Temsilcisi Aleksandr Lavrentyev başkanlığındaki heyet, Türk Dışişleri Bakan Yardımcısı Sedat Önal başkanlığındaki Türk heyet ile görüştü. Dışişleri, askeri ve istihbarat mensuplarının da yer altığı heyetlerin görüşmesinde İdlib konusu ele alındı.

Çok sayıda Türk askeri ve çete öldü

Bu arada Türk devleti çeteleriyle birlikte İdlib’deki savaşa ortak olunca verdiği askeri kayıplar da çoğalıyor. Şimdiye kadar İdlib’de onlarca askeri  ölen Türk ordusu, önceki gün akşam saatlerinde de kayıp verdi.

İdlib’in güneyindeki Zawiye Dağı bölgesinde Türk askeri noktasına yapılan hava saldırısında çok sayıda Türk askeri ve çete öldü.

Türk Savunma Bakanlığı, önceki gün 2 Türk askerinin öldüğünü, 2’sinin de yaralandığını duyurmuştu.

Açıklamada ölen askerlerin Maraşlı Piyade Uzman Çavuş Soner Enes Baykuş (24), Samsunlu Uzman Onbaşı Şükrü Elibol olduğunu belirtildi. Türk yetkililerin kayıplar noktasında verdiği çelişkili bilgiler ise asker ölümlerinin Türk kamuoyundan gizlendiğini gösteriyor.

Türk Savunma Bakanlığı ölen 2 askerden bahsederken, dün Türk Cumhurbaşkan R.Tayyip Erdoğan ise İdlib’te “3 şehidimiz var” ifadesini kullandı.

Karşılıklı toprak kayıpları

Diplomatik alanda taraflar arasında görüşmeler tam bir sinir harbine dönüşürken, Suriye’nin İdlib eyaletinde Suriye ordusu bu kez de İdlib’in güneyinde kuzey doğru M4 karayoluna ilerliyor. Son iki gün içinde onlarca kent, köy ve kırsal alanda çok sayıda bölge Suriye ordusunun denetimine girdi.

Öte yandan geçtiğimiz haftalarda Suriye ve Rusya’nın Türk devletinin desteklediği çetelerden aldığı M4 ve M5 karayollarının kesiştiği stratejik Saraqip (Serakib) kentinin yeniden çetelerin denetimine girdiği açıklandı. Haberi, Reuters çetelere dayandırarak servis etti. İki karayolunun kavşak noktası olan kente her iki taraf açısından stratejik olup İdlib kent merkezine 15 kilometre uzaklıkta bulunuyor.

Suriye’de savaşan tarafların pozisyonları ve elde tuttukları alanları gösteren savaş haritaları da Saraqib’ni çetelerin denetiminde bulunduğunu gösteriyordu. Ancak söz konusu haber Rusya tarafından yalanlandı.

Rus askeri kaynaklar, İdlib eyaletindeki Saraqib kentinin Türk devletine bağlı çetelerin eline geçtiği haberlerinin gerçeği yansıtmadığını belirtti.

Rus haber ajanslarının askeri kaynaklarına dayandırdığı haberine göre Suriye güçleri, Türk devletine bağlı çetelerin Serakib’e yaptığı saldırılara karşılık verdiği, kentin tamamen rejim güçlerinin kontrolünde olduğu kaydedildi. Rusya’nın bu açıklaması, Reuters’in haberinden dakikalar sonrasına denk geldi.

Suriye devlet televizyonu da Saraqib etrafında çatışmaların sürdüdüğünü duyurdu. Suriye Milli Ordusu adıyla örgütlenen El Kaide kökenli  ve Türk devleti destekli çetelerin bomba yüklü araçlar kullandığı ve kasabayı bombardımana tuttuğu bildirilirken, kasabanın Suriye ordusunun kontrolünden çıkmadığı belirtildi.

Türk devleti yığınak yapmayı sürdürüyor

Tüm bu gelişmelere paralel olarak da Türk devletinin İdlib’e yönelik yaptığı asker, ağır silah ve askeri malzeme yığını devam ediyor.  Sevkiyata ilişkin bilgi veren Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), Türk devletine ait askeri 90 araçlık bir konvoyun İdlib’deki gözlem noktalarına ulaştığını, sevk edilenler arasında hava savunma sistemlerinin de bulunduğunu kaydetti.

 

HABER MERKEZİ

 
 

Rusya: İdlib HTŞ’nin kalesi haline geldi

   

İdlib’de sahada gerilimin yükseldiği, masada ise Rusya ile Türkiye’nin görüşmelerinin sürdüğü bir dönemde Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, “İdlib, Heyet Tahrir el Şam’ın (HTŞ) kalesi haline geldi” vurgulamasında bulundu.

Rus sözcü, gerilimin Rus-Türk mutabakatlarının uygulanmaması nedeniyle arttığını söyledi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, Suriye’deki durumun kötüye gitmesinin temel nedenlerinden birinin ‘Rus-Türk mutabakatlarının uygulanmaması’ olduğunu söyledi.

Haftalık basın toplantısında konuşan Zaharova, “Suriye’de tüm dikkatler İdlib’e çevrilmiş durumda. İdlib, Heyet Tahrir el-Şam’ın kalesi haline geldi. Bunun temel nedenlerinden biri olarak 17 Eylül 2018 tarihli Rus-Türk mutabakatının uygulanmamasını görüyoruz” dedi.

Zaharova “9 Ocak’ta başlayan ateşkese rağmen militanlar yakınlardaki yerleşim yerlerine, Suriye ordusu mevzilerine ateş açmaya devam etti” diye konuştu. Zaharova, İdlib konulu Rus-Türk görüşmelerinin bugün Ankara’da devam edeceğini kaydederek, İdlib’deki durumla ilgili tüm konuların masaya yatırılacağını belirtti.

 

 MOSKOVA