Qanûnê verênî û neweyî!

Vere cû wayîrê rejîmî Kemalîstî bîy, 14 serrîyo ke zî wayîrê rejîmî Tirkê Îslamîst ê. 102 serrîyo ke mabênê Kemalîst û Tirkanê Îslamîstan de lej esto. Şar û qismê bînî zî binê pêrodayîşanê înan de pelixîyenê dewaya heqanê xo kenê. Qanûnê ke nika Tirkîya pê îdare bena hetê giranîya xo Kemalîstan ra ameyê vetiş. Tirkîya 102 serrîyo ke bi ê qanûnanê faşîstan îdare bena. Qanûnî goreyê tirkperestî ameyî vetiş. Ge-gane zî Tirkîya de derbeyê leşkeri ameyî kerdiş û derbakarî zî qanûnê neweyî yê faşît îlaweyê qanûnê bingehînî kerdê. Qanûnan de nameyê kurd, şar û bawerîyanê bînan çin bi. Tena tirktî û sunnîtî estê qanûnan de. Qanûnî seba pawitişê heqanê şarî ney, seba pawitişê rejîmo otoriter û tekperest ameyê vetiş û xebitnayîş. Qanûnan de heqê merdiman, karkeran, cinîyan û hemwelatîyan ney, tirkperestî û rejîmo Kemalîst esas ame girewtiş. 14 serrî verê cû, yanê wexto ke AKP ameye îqtîdar yew sozêko pîl da şaranê Tirkîya. AKP va, Ez do qanûnanê Kemalîstan bibedilnî, qanûnê bingehînî yo newe viraza. Sozo tewr gird zî wedaritişê qanûnê derbeya 12ê êlule bi. 

Mabên ra xeylê wext vîyart la qanûnê derbeye û qanûnê bingehînî nêameyê bedilnayîş. AKP ke Tirkanê Îslamîstan temsil kena rîyê xo yo restekîn her wext nimit û xeylê qanûnê neweyî vetî. Nê qanûnan de demokrasi ney, qewetkerdişê îqtîdarê AKP esas ame girewtiş. AKPîyan destê xo eşt kamcîn dezgeyê dewlete, uca de bedilnayîş nêkerd û qadroyê xo û Cematê Fetulah Gulenî dekerdî. Nika zî dest kerdo ci ke muesubanê Cematê Fetullah Gulenî dezgeyanê dewlete ra vejo la arêdayîş raştkerdiş hînî mimkun nîyo. Dewrê Hukmatê AKP de qanûnê derbeya 12ê êlule cayê xo de mend û înan ra tewr zêde AKP îstîfade kerd. AKP bi destê xo OHALî wedarit la newe ra OHAL îlan kerd. Na rey tena Kurdistan de ney, pêroyîyê Tirkîya de halo îstîsnayî îlan kerd. Qanûnê ke soz dabi û vatibi, ‘ez do bibedilnî’ ser o ronişt û ewnîya keyfê xo. Tabî meseleyê Tirkîya ke lazimbîy biamêne çareserkerdiş zî pêro cayê xo de mendî û nêameyê çareserkerdiş. Xapa AKP her tim wina bî. ‘Ez do qanûnê bingehînî bibedilnî û demokrasi bîyarî Tirkîya’ bi na xape emrê xo kerd derg û îqtîdarê xo ard hetanî tîya.  

Nê rojan de zî tersa derbeya leşkeri ver meclis de yew Komîsyonê Qanûnê Bingehînî ameyo ronayîş û vanê ‘ Ma do Qanûnê Bingehînî Bibedilnê’ Tabî mîyanê nê komîsyonî de îtîfaqkerê AKP, CHP û MHP estê. Û HDP çin a. Semedo ke na zî yew xap a û derdê înan bedilnayîşê Qnûnê Bingehînî nîyo venga HDP nêdayê. Çimkî eke HDP bibo karêko rastekîn yeno kerdiş û meseleyê Tirkîya yê esasî yenê qiseykerdiş. HDP tena hadrekerdişê qanûnan de ney, pêroyê pêameyîşan de ca nêgêna. Çimkî keso ke Qesra Beştepe de maneno destûr nêdano. Çimkî o wazeno qanunanê neweyan vejo û xo biresno hedefanê xo. Hedef û projeya ey de teslîmkerdişê heqanê kurdan çin o. Qanûnan tena semedê qewetkerdişê xo wazeno. Palanê ey yo newe de qanûnê torbe û qerarnameyî estê. Bi qerarname û qanûnanê torbeyan keyfê ey çi qazeno keno. Hînî sey verî nîyo çimkî CHP û MHP zî hetê ey kenê. Meqset demokratîkbîyayîş ney, tasfîyeyê hereketê kurdan û zemanê xo dergkerdiş o. Bi no qayde bê qanûnî û bê edeletî dewam kena û yew tek meseleya Tirkîya çareser nêbena.