Qande berdewamîya cîhan, şikir merg est o la ez no nuştekî xo de mergo sansasyonî ra behs kena. Mergo dewlet bena sebep ez êyra behs kena. Dewlet guya sey yew mak rehmêk a. Dewlet guya ke pawîtoxa, pareznena, pawena. Malesef, fekî her dagirkerî kurd ra qerqeşun vara/vareno. Nêy bê netewa xo, kurdan û kemnewanê bînan tehdît kerd/kenî, tena çînbîyayiş danî ferzkerdiş.
Hef ke Rojhelatê Mîyanên de hemê dewletan de yew îdareyo otokratîk est o. Yew dewleta dagirker sekena? Tirkîya û Îran ê çîyan kenî. Qabî deshelatdarîya xo îşkence kenê, birîndar kenê, pirodane, kişenî û heta qetlîaman virazenê, stemkaran dalignenê… Çimkî nêy fenek û fenbazî ser awan bîyê. Rîyakarî û zuran ser awan bîyê. Ayera wexta nê dewletî awan bî, ferasetî nayan dirust nîbi. Tena nêy ne, hemê dagirkerî kurd dirust nîyî. Bîyê dewlet la bi zext û zor bîyê dewlet. Bi qetl û qîtalan bîyê dewlet.
Helê dewlete şaranê Anatolîya, Tirkîya… Her çiqas mewzu bibo kurd. Riyî ey beno tirş. Beno cindar. Beno destgonîn û fekakerde. Dewlet tehemulî qatiranê kurd nêkena, sey yew qatiro rikdar, qatir derê bena rikdar. Yeno zaneyenê di hefte verê komek qantir, no hefte zî şewa Şemê reyna komêk qantirî bargiran û cefakar sinorî Vakurê Kurdîstan Roboskê de îtlaf bi. Çiranê? Sebebo yewîn, wa kurd bibo veşan, bibo cenderwan (qorîcî). Sebebo diyîn, dewlet qatiran sey keso mîlîs vînena. Vana, qatir bîya kuryê, welat perçe kenê. Sebebo hîremînê. Vana qatir trembela bê bac ê. Benê sebeba rotiş-girotişanê bê qayît, dizdî dewlet bê kar manenê. Sebebo çarhemîn zî mihîm o. Dewlet qatiran qetl kena, întîqam gena. Întîqamî kasa-kasa ewro û dolar, întîqamî qutî-qutî mîlyar peran geno. Sebebo panchemîn zî mesaj dana şarê kurd. Vano ‘ti sinor îhlal bikêrî aqubetî to ona beno’.
Axir, wezîrî zîraat, çimakerdeyo kurd Mehdî Eker, qabe qetlî qatiran bargiran, zîyanê eql yew sebeb yew rapor kerd aşkera, merdim nêşikeno biberm an zî bi huy o. Homa eqlî ma miqayet bo. Merdim nêzano vajo se. Vano “Beno ke yew nêweşîya morfolojîk a heywanî welatî ma îstîla bikêro” ayera qatir îtlaf bî. Mîrato derzî (aşî) her nêweşî est o. Qatiran aşî bikêre. Şima çiranê kişenî. Malî şar mekiş. Biber îslah bikêr.
Ez zana wendox inkê min ecebneno. Vano, dewlet kom-kom merdiman kişeno, keno birîndar îşkence keno. Ti hesabî qatiran persenî. Vano hima çend roj verê ti na serebut bi çimanî tv’yan de nîdî. “ … wextan de yew tut yeno kiştiş. Maya ey tehemulî no dejî nêkena. Qehr bena, bi qehro bêbin mirena. Ser o de zî hem kokim hem zî nêweş babî no tuto mevhum (Mehmet Ayavalitaş) keyeyê edalet, dadgehî de senî rastî şidetî yeno”, raya pêro Tirkîya zî temaşe kerd. Ti qatir nusenî. Tabî, wexta merdim na serebut, bi hezaran serebuta bînan ano xo çiman verê, hîna mana dano qetlî qatiran. Çimkî qatir zî sey însanan leteyê ekolojî yê. Ferqî xo çîn o ke.
Mistefa ŞAHÎN