Em tenê azadiya xwe dixwazin. Ji salên 1990’î ve ji ber helwêsta me ya siyasî navê me xêz kirine. Ew çi bikin jî em ji welatê xwe dernakevin. Hê berê jî xwestin me ji xerîteyê bibin. Em dixwazin gelê me destekê bide me. Me ji bîr nekin.Dewleta Tirk, bi gelek rê û rêbazan Kurdistanê ji Kurdan dixwaze xalî bike. Yek ji van rêyan jî ew e ku derfet û çavkaniyên jiyanê li Kurdistanê nehêle yan jî wan pêşkêşî xelkê ji derve bike. Yek ji mînaka vê siyasetê jî, pêşkêşkirina erdên Kurdan a şirketan e. Niştecihên gundê Şemikan ê Şemrexê, li dijî Etî Bakir A.Ş. a ku li hawîrdora gund li nav erdên wan madena fosfatê derdixe, têdikoşin û ji bo raya giştî alîkariya têkoşîna wan bike wiha bang kir: “Ji ber xebat û xesarên kana fosfatê, her diçe warê me yê jiyanê tê tengkirin.” Li Gundê Şemikanê ku ser bi navçeya Mêrdînê Şemrexê ye, ji 2011’an ve Şirketa Lêkolînê ya Cengîz Holdînga Etî Bakir, fosfat û gubre derdixe. Cengîz Holdîng bi hevalbendiya Hikûmetê tê nasîn. Di karê xwe de gelek karkeran dixebitîne û her diçe xebatan fireh dike û warê jiyanê li gundiyan teng dike. Ji bo tesîsan milyonek dolar bûtçe hatiye veqetandin û ji bo holdîngê cihê qereqolê hat guhertin. Qamyonên girêdayî şirketê çop û bermahiyên xwe li çarmedora gund vala dikin. Gundî li ber xwe didin  Cengîz Holdîng bi îdîaya ku erdên gund ên wî ne, xendeka metro û nîvê kûr kola. Piştî nerazîbûna gundiyan, ev xendek hate dagirtin. Di rojên bihurî de gundiyan nerazîbûn nîşan da û çûn li pêşiya makîneyên kar ên Holdîngê rawestiyan û têkoşîna xwe ya li dijî dagirkirina gundê xwe û erdê xwe xurt kirin. Rayedar xwe kerr dikin Keyayê Gund Mehmet Hadî Araç (67) li gundê Şemikan hatiye dinê û heta niha li gundê xwe jiyaye jî di nava kesên nerazî de ye. Araç got, şirketên girêdayê Holdîngê destpêkê soz da gundiyan ku bi ti awayî dê destdirêjiya erdê wan neke. Lê niha bi hîleya guhertina nav, dixwazin gel bixapînin û wiha dewam kir: “Kesê ku guh bide me û em derdê xwe jê re bibêjin nîn e. Ji ber hebûna şirketê ya li gund, nexweşiya pençeşêrê derket holê û heta niha herî kêm 10 kes mirin.” Eskerê şirketê  Di nav kesên ji ber nexweşiya pençeşêrê mirî de, bav, mam û xalê Araç ê Keya jî hene. Araç got, li gundê wan herçî eskerî ye, heta Fermandariya Giştî ya Artêşa Tirk înîsiyatîf û erka ti kesî nîn e. Şirket li gund bibêje “bişewîtîne dê esker gund bişewîtînin.” Araç xwest, heyetek bê gund û xesara li gund a ji ber kana fosfatê tespît bike. Erdên gundiyan dagir kirin Ahmet Araç jî destnîşan kir ku erdên gund sala 1970’yî hatiye dagirkirin. Perê gelek ji gundiyan nedane û vegot: “Ev ax û erdên me ne. Cengîz Holdîng şirketeke taybet e. Ne dewlet e. Çawan dibe ku ev gund dibe yê we?” Araç dibêje, “Hemû derên gund ji bo kanê bi kar tînin. Her diçe jî warê jiyanê li me tê tengkirin” û wiha pêde çû: “Wisa dikin ku em nikaribin nefesê li gundê xwe bigirin. Ji ber ku mafê me ji destê me hat standin; em jî têdikoşin.” Pişta me bigirin Araç da zanîn ku şirket dixwaze çavê gundiyan bi pere bide girtin û wiha peyivî: “Îro ez azadiya xwe û jiyana xwe ji dest bidim jî ez wî tiştî qebûl nakin. Em tenê azadiya xwe dixwazin. Ji salên 1990’î ve ji ber helwêsta me ya siyasî navê me xêz kirine. Ew çi bikin jî em ji welatê xwe dernakevin. Hê berê jî xwestin me ji xerîteyê bibin. Em dixwazin gelê me destekê bide me. Me ji bîr nekin. Mirov hê jî bîra wê yekê nabin ka dê piştî bi 5 salan çi wê bê serê wan.” Axa pîroz gemarî dikin Hasan Korkmaz ê 74 salî jî xwe wek kesayetê herî sereke ya gund dsa nasîn û got, “Destpêkê, gotin erd ê we ye. Em ji bo madenê îstîmlak dikin. Heke maden dernekeve ev erd ê we ye û hun ê bi kar bînin. Lê şirket îro hem madena fosfatê derdixe û hem jî dest dide ser erdên me. Me erdê xwe bo ku çandiniyê bikin, nefirote wan. Heke çandinî be em dê çandiniyê bikin. Li ku gemarek û pîsiyek hebe, dê bînin gundê me. Em jî welatî ne. Mafê me yê jî jiyanê heye.”  MA/MÊRDÎN