Rusya’nın Suriye’de hava operasyonları başlatmasının ardından Türk hava sahasını iki defa ihlal etmesine Ankara’dan verilen sert tepki sonrası, Moskova, Türkiye’nin ilave 3 milyar metreküp gaz isteğini reddetti. Rusya Gazprom CEO’su Aleksey Miller, Türkiye’nin Mavi Akım üzerinden 3 milyar metreküp ilave gaz isteğinin reddedildiğini söyledi. Oysa Türkiye ile Rusya yaklaşık bir yıl önce bu konuda mutabakat sağlamıştı. Fakat Miller en az 2 milyar metreküp gazın, planlanan Türk Akımı boru hattından gönderilebileceğini belirtti.

Rusya gaz kozunu kullanıyor

Gözlemciler, Rusya'nın Suriye politikası nedeniyle ters düştüğü Türk devletini gaz kozunu kullanarak 'cezalandırmak' istediği görüşünde. Zira Türkiye doğalgaz ve enerjide dışarıya bağımlı bir ülke. Ve en önemli tedarikçisi de Rusya.

Türkiye enerjide Rusya’ya bağımlı

Türkiye-Rusya enerji, turizm ve ticaret ilişkilerinin rakamsal tablosu şöyle:
* Doğalgaz ithalatında Türkiye 45 milyar metreküp ile dünyada 5. sırada yer alıyor.
* Türkiye, petrol ve doğalgazda yüzde 90’ın üzerinde ithalat bağımlısı.
* Doğalgaz alımında ilk sırada Rusya, ikinci sırada İran ve üçüncü sırada Azerbaycan geliyor.
* Türkiye, doğalgazının yüzde 55’ini, petrolünün ise yüzde 35’ini Rusya’dan temin ediyor.
* Türkiye, Gazprom’dan 2014’de 27,4 milyar metreküp doğalgaz alımı yaptı.
* Geçen yıl üretilen elektriğin yüzde 27’si de Rusya’dan alınan doğalgazla çalışan santrallardan sağlandı.
* Enerjide arz güvenliği ve çeşitliliği için yeni yatırımlara yönelen Türkiye’nin ilk nükleer santralini Rusya 20 milyar Dolar yatırımla Mersin Akkuyu’ya yapıyor.
* Rus turistler de Türkiye için önemli bir gelir kaynağı. Turizm Bakanlığı verilerine göre yılın ilk sekiz ayında Türkiye’ye en çok yabancı ziyaretçi gönderen ikinci ülke Rusya oldu. Ancak son dönemde Ruslar sosyal medya üzerinden "gerginlik sürerse bundan sonra tatil için Türkiye'ye gitmeyiz" diyerek kampanya başlattı.
* TÜİK verilerine göre geçen yıl Rusya’dan yapılan ithalat yüzde 25.3 milyar dolarla toplam ithalatın yüzde 10.4’ünü oluşturdu. Rusya’ya ihracat ise 2014 verilerine göre Türkiye’nin toplam ihracatının yüzde 3.8’ini oluştururken Rusya 5.9 milyar dolarlık ihracatla Türkiye’nin en çok ihracat yaptığı 7’inci ülke konumunda.

Rusya tavır değiştirdi
Türkiye, Rusya’dan doğalgazı Mavi Akım ve Ukrayna üzerinden gelen Batı Hattı’ndan alıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 1 Aralık 2014’de yaptığı Ankara ziyaretinde Türkiye’nin 3 milyar metreküplük ek doğalgaz talebine olumlu bakmıştı. Türk Akımı inşaatı ile ilgili çalışmalar ise belirsizliğini koruyor. Planlanan kapasiteyi yüzde 50 düşürerek 31,5 milyar metreküpe çeken Gazprom, Türk Akımı’nın iki hatlı olmasını, birinden sadece Türkiye’nin taleplerinin karşılanmasını öngörüyor.

Türk Akımı projesi tehlikede

Türkiye ve Rusya, Rus gazını Avrupa’ya taşıyacak Türk Akımı projesi ve Rusya’nın Türkiye’ye sattığı doğalgaz fiyatına ilişkin müzakereleri sürdürüyordu ve taraflar Kasım’da Türkiye’de yapılacak G20 liderler zirvesinde bu konularda bir anlaşma sağlamayı hedefliyordu. Ancak Suriye nedeniyle ilişkilerin gerginleşmesi bu projenin geleceğini de tehlikeye soktu. Zira Gazprom’un CEO yardımcısı Aleksander Medvedev, Türk Akımı boru hattı projesinin ilk hattının faaliyete geçmesinin 2017 sonuna kadar ertelenebileceğini açıkladı. Daha önce bu tarih 2016 sonu olarak tahmin ediliyordu.

Ankara'ya faturası ağır olur

Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın "Doğalgazı başka ülkelerden alırız, Akkuyu Nükleer Santralı’nı başka ülkeye yaptırırız" sözleri ise gerçekçi bulunmuyor. Uzmanlar, Suriye politikaları taban tabana zıt olan Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkinin istenmeyen noktalara gitmesi ve Rusya’nın petrol ve doğalgazda herhangi bir kısıtlama yapması halinde Türkiye’nin bu açığı kısa sürede kapatacak bir kaynak bulamayacağını belirtiyor. Böylesi bir durumda Türkiye’nin önemli gelir kaynaklarından turizm ve ihracat açısından da bir bedel ödemek zorunda kalabileceği vurgulanıyor.

 HABER MERKEZİ