21ê Sibate Roja Ziwanê Daye yê Cîhanî ya. Bi nameyê xo yo resen, Roca Hereketê Ziwanî yê Dinya. Na roce binkeya xo, têkoşînê wendekaranê bengalijan a bi waşteka perwedeyîya bi ziwanê daye ra, gêna. Dewleta Pakistanî serra 1952 de ziwanê Ûrdûkî zê ziwanê fermî yê perwerdeyîye ro bengalijan ferz kerd. Wendekarê bengalijîy verva nê qerarî vecîyay û dest bi çalakîyan kerdî.
21ê Sibata 1952 de, bi hêrişê polîsan yê verva çalakîyanê Zanîngeha Dakka, xeylê wendekarê bengalijîy amey kiştiş. Na roce, 17ê Mijdara 1999ine de hetê UNESCO ra zê Roca Ziwanê Daye yê Cîhanî amî qebulkerdiş. Bi awayêko pêroyî, ziwan zê emûrê tekilîronayîş û serrewexkerdişî yeno terîfkerdiş. Labelê ziwan naye ra zaf zafêrî çîyêke yo. Bi vatişê Rayverê Şarê Kurdî “Ziwan şoreşo tewr pîl yê tarîxê merdimayî yo”. Ziwan kamî û yewîn şahido giyan yê şaran o. Şarî bi ziwanê xo yenê naskerdiş. Şarê ke ziwanê xo vînî bikerê kamî û şahidê estbîyişê xo vînî kenê. Ti tarîx de xeylê finakê na raştîye est ê. Çîyo ke şaran keno şar û estbîyişê înan dano domnayiş, çand û kelepûro ke ravêreyîya bi hezaran serran de ameyo xuliqnayiş o. No çand û kelepûr bi ziwan reseno nifşê neweyan.
Nifşê newey mîyanê ey çand û kelepûrî de bênê wayîrê kesayet û nasnameyî, benê wayîrê kokê bi vîyarteyîya xo reyde pêrebestişî. Çinêbîyiş yan zî vînîbîyişê ziwanî, vinîbîyişê nê çandî, nê kokî yo. Çinêbîyişê ziwanî, çinêbîyişê têkilîya mabenê nifşan o. Bi vatişêko bîn, kokê xo ra qutbîyişê vaşî yo. Vaşo ke kokê xo ra qut bi, wişk beno. Heke verva hende zilm, zordarî, qirkerdiş û asîmîlasyonî hema zî şarê kurd estbîyişê xo domneno, giredayebîyişê ey yê bi nê kokî ra yo.Ya nê, na cografya û dinya de xeylê şarê qedîmî ewro çîn yê. Aye semedî ra gere her şert û mercî de ma ro ziwanê xo wayir bivecîyê. Rayîrê tewir derbasdare ya wayirvecîyayişê ro ziwanî, bi ziwanê xo qiseykerdiş o. Gere ma ziwanê xo rê rezdar bê. Rêzdarîya verva ziwanî, bi awayêko raşt û weş ziwanê xo qiseykerdiş û nuştiş o. Persgiraya ma ya tewir girde, bi ziwanê xo qiseynêkerdiş o. Her zarawayêkê ma zê ziwanêke yo. Na mijare de zarawayo tewr qels, zarawayê kirmanckîye yo. Ma mecbûr nîyê bi heme zarawayan bizanê, qisey bikerê la ma mecbûrê ke bi heme zarawayan fem bikerê. Bi nê hêvîyan, Roca Ziwanê Dayê heme şaran rê, heme ziwanan rê firaz bo. Kesanê ke no oxir de kede daya û cuyeyê xo vînî kerdo, şehîd bîyê, bi rêzdarî bi vir arena.