Mabenê serrê 2015 û 2016’an kantonê Cizîrî de bi rayberîya Konseya Perwerdeyî ya Kantonê Cizîrî perwerdeyê bi ziwanê dayîke zaf bi aver şî. Hemserokê Konseya Perwerdeyî ya Kantonê Cizîrî Semîra Hecî Alî û Mihemmed Salîh Evdo babetê Roşanê Ziwanê Dayîke yê Kurdî û rewşa perwerdeyê bi ziwanê dayike ser o qise kerdî. 


Mektebê kurdî de gama sifte

Hemseroka Konseya Perwerdeyî ya Kantonê Cizîrî Semîra Hecî Alî da zonayene ke Şorişê Rojawanî warê komelkî û cenî senî yew şoriş xelq kerd, eynî şeklî de ziwan de zî şorişêk da destpêkerdiş û wina va: “Emserr ma seba perwerdeyî ravêreyeya şorişî da destpêkerdiş. Ravêreyeya şorişî de şenik zî bibo ma bi akerdişê mektebê kurdî gama sifte eşt. 11’ê teşrîna 2012 de mekteban de bi fermî perwerdeyê kurdî ame dayîş, bi îlanê Rayberîya Xoserîya Demokratîke, Konseya Perwerdeyî ame awankerdiş û peynî zî xebatê perwerdeyê bi ziwanê dayike bi lezî dest pê kerd.

Serra yewine de polan ziwanê kurdî ra zey vîyarte ameyî awankerdiş, peynî zî demserrê perwerdeyî yê 2015 û 2016’an materyalê perwerdeyî ameyî hadrekerdiş. Ma bi hetkarîya kadroyê pispor û komîteyê perwerdeyê Maxmurî materyalê perwerdeyê xo hadre kerd.“


Bi ziwandê dayîke perwerde

Semîra Hecî Alî vist vîrî ke mekteban de bi ziwandê dayîke perwerde dayîş demê sifte bi xo ra  problem û kêmasî ardî û qiseyê xo wina domnay: “Siftebîyayîşî ci ser o zî etîrê komelî estbî û polê sifte de zî hûmara wendekaran hîna kêm bî, pola diyine de zî 10 hezar wendekar perwerdeyê xo bi serkewtî aver berdî. Kantonê Cizîrî de bi temamî 561 wendegeh perwerdeyê xo temam kenî, na hûmar etîrê şarî senî peynî bîyo nîşan dano. Rojawa de felsefeya cenî û Neteweya Demokratîke ya Rayber Apoyî xo xelq kena û cenî zî kamîya xo vînayîş rê taybet xebat kenî, taybetî seba perwerdeyê ziwanî cenî ser piro danî û yanî xebatê ziwanî seyî ra 98’î cenî kenî.“


Bi 3 ziwanî perwerde 

Hemserokê Konseya Perwerdeyî ya Kantonê Cizîrî Mihemmed Salîh Evdo’yî zî  da zonayen ke îlanê Rayberîya Xoserîya Demokratîke ra pey sifte komîteya pirtukan saz bîya û wina va: “Ma fam kerd ke hetanî na komîte nîro sazkerdiş xebat aver nêşona. Şaristanê Dirbesiyê ma na komîteya xo saz kerd û na komîte warê qefelnaye de xebatê xo aver berd.

Nê embazî hem awanbîyayîşê hera yew komîte ra bîyî zemîn hem zî awanbîyayîşê xebatê perwerdeyî bîyî zemîn. Ravêreyeya sifte de bernameya ma de kantonê Cizîrî de 3 ziwanî ke zaf yenî şuxilnayîş kurdî, erebî û suryankî seba averşîyayîşê nê ziwanan ma dest pê xebatî kerd. Bi no armancî zî komîte ke pirtûkan hadre kena, binê na komîte de 3 komîteyî bîn zî ameyî awankerdiş. Nê 3 komîteyan ra yew kurdî, yew erebî yew zî suryankî ser o xebat kerdî. Serra ke bêra do ma bi 3 ziwanî wendegehê xo de perwerde bidî. Pola yewine ra hetanê pola 6’ine do ma nê 3 ziwanî bidî musnayîş.“ 

Evdo hadrekerdişê pirtûkan seba averşîyayîşê perwerde zey  gamekê muhîm biname kerd û qiseyê xo bi nê vatenan qedîna: “Bernameya perwerdeyê bi ziwanê kurdî nika hadre ya, ma seba çapkerdişê dayî weşanxaneyî, erebî zî daraxa peynî de ya û suryanî ser o zî xebatê perwerdeyî domyenî. Pêameyîşê Komelkî yê Rayberîya Xoserîya Demokratîke yeno vatiş ke ‘Kantonê Cizîrî de 3 ziwanî estî; kurdî, erebî û suryankî.’ Ma zî zey konseya perwerdeyî nê 3 ziwanî ser o xebityenî û nê 3 ziwanî pawiyenî. Ma hetê akademîya kurdî, ziwanê suryanî xebatî ser o zî akademîya suryanî awan kerd.“  


 ANF/QAMIŞLO