Ruhu gasp edilen Kürt festivalleri

Dosya Haberleri —

22 Ağustos 2022 Pazartesi - 20:00

Festival/Şırnak

Festival/Şırnak

  • İktidara geldiği günden beri 20 yıldır her alanda baskıcı ve yasakçı politikalara başvuran AKP hükümetinin, son dönemde en çok yasaklamaya başladığı alanlardan biri de sosyo-kültürel etkinlikler oldu. Özellikle son yıllarda iyice artan baskı ve yasaklamalar sosyal ve kültürel yaşamı boğarak, insanları adeta nefessiz bıraktı.
  • Berxbir Festivali, önceki yıllarda binlerce yurttaşın katılımıyla gerçekleşip günlerce süren bir festivaldi. Ancak Berxbir Festivali bu sene gasp edildi. Şırnak Valiliği ve Beytüşşebap Kaymakamlığı'nın öncülük ettiği festival gaspına katılım yüzlerle ifade edilirken festival katılımcılarına toplamda 240 bin TL dağıtıldı. 
  • HDP Şirnex Milletvekili Hüseyin Kaçmaz, "Önceki yıllarda binlerce kişinin katılımıyla günlerce süren Berxbir festivali bu sene cansız, heyecansız, toplumsuz, kültürsüz bir şeye dönüşmüştü. Cansız bir şeydi. Orada kültür yoktu, heyecan ve sevinç yoktu. O coğrafyanın özü yoktu."

MİHEME PORGEBOL

Kuzey Kürdistan ve Türkiye’de gelenekselleşmiş neredeyse bütün etkinlik ve festivaller, faşist-popülist bir çizgide ilerleyen AKP rejiminin yasaklamalarına takılıyor. Onlarca yıl kesintisiz bir şekilde gerçekleşen kültürel, sanatsal ve folklorik festivallerin birçoğu AKP döneminde ya yasaklandı, ya da özü ve doğasından koparılarak dönüştürüldü. Festivallerin yasaklanma gerekçeleri Türkiye kentlerinde çoğunlukla sözde toplumsal hassasiyetler ve manevi değerlere dayandırılırken, Kürdistan’da da sözüm ona güvenlik kaygılarına yaslandı. Oysa yetkililerin incir çekirdeğini doldurmayacak gerekçelerle yasakladığı festivaller, resmi başvurular yapılıp izinler alınmadan duyurulamıyor, programlarını belirleyemiyor.

Önce izin sonra yasak

Yasaklanan festivallerin tamamı gerekli tüm izinler alınıp hazırlıkları tamamlandıktan sonra yasaklandı. Mayıs ayında Eskişehir’de yapılması planlanan Anadolu Fest komitesinin kamuoyuna yaptığı açıklama da bunu doğruluyor. Komite, yaptığı açıklamada gerekli tüm resmi süreçleri tamamladıkları halde zaten bir kere erteledikleri festivali başka bir tarihte düzenleyebilmek için hiçbir diyalog ve hukuk zemini bulamadıklarını, bu yüzden de festivali yapamayacaklarını aktarıyordu. Yasaklandıktan sonra hukuk ve diyalog yolları kapatılarak yasaklanan tek festival Anadolu Fest değildi elbette. Türkiye kentlerinde düzenlenen Blues Festivali, Rock’n Coke, Adana Kebap ve Şalgam Festivali, Direniş Günleri, Sancaktepe Halk Festivali gibi onlarca festival güvenlik veya toplumsal hassasiyetler öne sürülerek yasaklandı. Bu sebeplerden yasaklanan son festival de Zeytinli Rock Festivali oldu. Organizasyon firmasının avukatları, konuyu 12 Ağustos'ta Bölge İdare Mahkemesi'ne taşıdı. Firmanın dijital medya hesaplarından yapılan açıklamada, “Zeytinli Rock Festivali, bu sene 22-25 Eylül tarihleri arasında yapılacaktır. Festivalin detayları İdare Mahkemesi'nin vereceği karardan sonra açıklanacaktır" denildi.

Yasak Kürdistan’da olunca

Ancak söz konusu yasaklama ve baskı olunca herkesin malumu sebeplerden gözler Kürdistan’a çevriliyor. Festival ve sosyal etkinlikler konusunda da Kürdistan’ın her yerinde tam bir tahakküm hakim. AKP iktidarında, halkın yüzyıllardır yaşattığı gelenekler, on yıllardır yerel yönetimler ve sanatçıların emekleriyle gerçekleştirilen festivaller bir çırpıda yasaklandı. Yasaklananlar arasında her yıl dünyaca ünlü sanatçıların katıldığı sanat odaklı festivallerin yanında halkın yaşam biçiminin birer temsili haline gelen doğa festivalleri de bulunuyor.

Berxbir Festivali

Gasp edilen festival 

İktidarın kültür politikaları ideolojik karakteri gereği elbette ki yasaklamalarla sınırlı değil. Yasakların yanında manipülasyon da iktidarın kültür politikalarında önemli araçlardan biri. İktidar tıpkı kültür ve sanat eserlerini tek tek manipüle edip aslından koparmaya çalıştığı gibi festival ve sosyal etkinlikleri de manipüle ediyor. Bunun son örneği ise yüzyıllardır Beytüşşebap’ta yaylalara çıkan koçerlerin hayvanlarını topluca kırptığı Berxbir Festivali oldu. Berxbir Festivali, önceki yıllarda binlerce yurttaşın katılımıyla gerçekleşip günlerce süren bir festivaldi. İnsanlar bu festivale aylar önceden hazırlanır, festival sırasında konserler düzenlenirdi. Festivale katılanlar Kürdistan yaylalarında bin yıllardır süren toplumsal yaşamın korunabilmiş özgün bir formunu yaşatırdı. Ancak Berxbir Festivali bu sene gasp edildi. Şırnak Valiliği ve Beytüşşebap Kaymakamlığının öncülük ettiği festival gaspına katılım yüzlerle ifade edilirken festival katılımcılarına toplamda 240 bin TL dağıtıldı.