Rusya, Türkiye’ye S-400’lerin yakında teslim edileceğini duyurdu. Türkiye ise G-20 Zirvesi’de Erdoğan-Trump görüşmesi öncesi rehin tutulan bir ABD vatandaşını serbest bıraktı.
S-400 hava savunma sisteminin Türk-Amerikan ilişkilerinde yarattığı gerilimin şiddeti, teslimat tarihi olarak belirtilen Temmuz ayı yaklaştıkça daha da artıyor. Rusya dün yaptığı açıklamada yakın bir zamanda S-400’lerin Türkiye’ye teslim edileceğini duyururken, ABD ise S-400’lerin alınması durumumda F-35’lerin Türkiye’ye verilmeyeceğini ilişkin daha önce belirtilen yaptırım açıklamasını tekrarladı.
Bu arada AKP’li Cumhurbaşkanı R.Tayyip Erdoğan’ın, ABD Başkanı Donald Trump ile görüşeceği G20 Zirvesi öncesi Türk devleti, rehin tuttuğu bir ABD vatandaşını daha serbest bıraktı.
‘Yakında teslim edeceğiz’
Rusya Ticaret Bakanı Denis Manturov, ABD ile gerilime yol açan S-400 hava savunma sistemlerinin parçalarının Türkiye’ye sevkiyatının yakın zamanda başlayacağını belirtti. Manturov, Rus haber ajansı İnterfaks’a yaptığı açıklamada, “S-400 hava savunma sisteminin Türkiye’ye teslimatı için gereken tüm kararlar alınmış durumda. İlk parçaların sevkiyatı planlandığı gibi en yakın zamanda başlayacak” dedi.
Rusya Ticaret Bakanı “ABD’nin, sözleşme şartlarının yerine getirilmesini engelleme girişimlerine karşın, Türkiye S-400 hava savunma sistemi satın almış olması konusunda sağlam ve tavizsiz bir tavır sergiledi” ifadeleriyle Türkiye’yi savundu.
Sevk edilmesi halinde, Türkiye S-400 bataryalarına sahip ilk NATO ülkesi olacak. Rusya, Türkiye’yi NATO’dan uzaklaştırmak, Suriye’de kendisine daha fazla bağlanmasını sağlamak ve iki ülke arasındaki ticari ilişkileri kendi lehine güçlendirmek için S-400’lerin bir an önce Türkiye’ye teslimini oldukça önemsiyor. Türkiye’nin Rusya’dan dört adet S-400 bataryası almasını öngören anlaşmanın değerinin 2.5 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
ABD: S-400 alırsan, F-35 yok!
Bu arada NATO bünyesindeki ABD Elçisi, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi alması halinde, F-35’i kullanmasına izin vermeyeceklerini açıkladı.
Reuters’a göre Amerikalı elçi Kay Bailey Hutchison, “F-35 sistemi ile bir ayrılma olacak. İttifak nezdinde Rus sisteminin varlığı ile F-35 programının etkilenmesi veya istikrarsızlaştırılması mümkün değil” dedi.
Başta ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) olmak üzere ABD’li yetkililer, Türkiye’nin S-400’leri alması durumunda Türkiye’nin de ortak olduğu F-35 yeni nesil savaş uçakları projesinden çıkartılacağı çıkartılacağını, Türkiye’de üretilen parçalarının ithal edilmesine de son verileceğini açıklıyor.
Yetkililer, bir NATO üyesi olan Türkiye’nin, Rusya’dan bu silahı almasının ortaklık ruhuna aykırı olduğunu vurguluyor. S-400 sisteminin, F-35’ler açısından teknik olarak tehlikeli olacağını ileri sürüyorlar.
ABD Temsilciler Meclisi’nde ise gerek Cumhuriyetçiler gerekse Demokratlar, Türkiye’nin S-400’leri alması durumunda ABD’nin kapsamlı yaptırımlara gitmesinden yana.
Ağır mektup ön tedbirlerle gelmişti
ABD ile Türkiye arasındaki S-400 gerilimine ilişkin ABD bir süre önce farklı tedbirler almaya da başladı. 11 Haziran’da bir açıklama yapan Pentagon, Türk pilotlarının F-35 eğitimlerinin durdurulduğunu bildirmişti.
Pentagon Sözcüsü Mike Andrews, “Bakanlığımız Luke Hava Üssü’ndeki Türk pilotların artık uçmadığının farkında” demişti.
ABD Savunma Bakan Vekili Patrick Shanahan da Türk Savunma Bakanı Hulusi Akar’a gönderdiği bir mektupta, Ankara’nın Moskova’dan S-400 füze savunma sistemlerini satın almaktan vazgeçmemesi halinde atılacak “ciddi adımlar” atacakları uyarısında bulunmuştu.
ABD’nin Lockheed Martin şirketi tarafından üretilen F-35 savaş uçaklarının bazı parçaları Türkiye’den tedarik ediliyor. Nisan ayı başında Amerikalı yetkililer, Türk mevkidaşlarını F-35 savaş uçakları projesi ile bağlantılı ekipman teslimatının durdurulduğu yönünde haberdar etmişti. Amerikalı kaynaklar, bundan sonraki eğitim teçhizatının ve F-35 bağlantılı bütün materyallerin sevkiyatının iptal edildiğini açıklamışlardı. ABD ve F-35 savaş uçağına sahip diğer NATO müttefikleri, S-400 konusunda endişeli.
Almanya Federal Hükümeti bundan kısa bir süre Türkiye’ye “S-400 kararının gözden geçirilmesi” çağrısında bulunmuştu.
Türkiye’den kararlılık gösterileri
Başta Türk Cumhurbaşkanı R.Tayyip Erdoğan olmak üzere Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ve diğer AKP’li yetkililer, S-400’ler konusunun kendileri açısından kapandığını, anlaşmanın sağlandığını ve S-400’lerin mutlaka Türkiye’ye geleceği yönünde özellikle de son günlerde üst üste açıklama yapıyor.
Erdoğan, hafta sonu yaptığı bir açıklamada NATO ve ABD’nin tepkilerine rağmen S-400’lerin Temmuz ayının ilk yarısında teslim edilmeye başlayacağını söylemişti.
Erdoğan dünkü AKP Meclis Grubu toplantısında da “S-400’lerden geri adım atmayacağız. Bu bizim egemenlik haklarımızla ilgilidir” dedi. Çavuşoğlu da önceki gün “Hangi yaptırım kararı olursa olsun, Amerika’dan hangi açıklama gelirse gelsin biz S-400’ü aldık” demişti.
Türk Savunma Bakanı Hulusi Akar ise önceki gün S-400’ler konusunda bilgilendirmede bulunmak amacıyla CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener’i ziyaret etmişti.
Rehin ABD vatandaşı serbest bırakıldı
AKP’li yetkiller her ne kadar teslim edilecek S-400’lerle ilgili ABD’den gelecek baskıları kabul etmeyeceklerini söylüyorlarsa da, Erdoğan’ın 28-29 Haziran’daki G-20 Zirvesi’nde buluşacağı ABD Başkanı Donald Trump’ın yumuşatmak için şimdiye kadar rehin tutulan bir ABD Konsolosluk çalışanı serbest bırakıldı. Erdoğan ile ABD Başkanı Trump’ın G-20 zirvesine yapacağı ikili görüşme öncesi, bir süredir ev hapsinde tutulan Amerikan Konsolosluğu çalışanı Mete Cantürk serbest bırakıldı.
Reuters’ın haberine göre, Cantürk sağlık sorunları gerekçe gösterilerek serbest bırakıldı. Ancak kendisine yurtdışına çıkış yasağı getirildi. Erdoğan liderliğindeki AKP-MHP yönetimi kendi müttefiği olan devletlerin vatandaşlarını ‘terörist’ diye rehin alıp, karşı taraftan tavizler koparmaya çalışıyor. Türkiye’de tutuklanan Alman vatandaşı gazeteci Deniz Yücel, gazeteci Meşale Tolu, ABD’li papaz Andrew Brunson, AKP-MHP’nin rehinelerinden sadece bir kaçıydı.
‘FETÖ’ üyesi olduğu gerekçesiyle rehin alınan ABD vatandaşı NASA çalışanı Serkan Gölge de 29 Mayıs’ta Erdoğan-Trump telefon görüşmesi öncesi serbest bırakılmıştı. Trump şu ifadeyle adeta Türkiye ile dalga geçmişti:”İster mahkum deyin, isterse de rehine Gölge’nin bırakılması güzel bir şey. Bunun için Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür ediyorum.”
HABER MERKEZİ