Maxmur mülteci kampı, 1990’lı yıllarda Botan kentlerinde koruculuğu kabul etmedikleri için Güney Kürdistan’a göç ettirilen Kürtlerden oluşuyor. Bir yandan ölülerini toprağa veren göç mağdurları, diğer yandan kültürlerini korumanın kavgasını verdiler. İşte Maxmur’daki kültür ve sanat çalışmaları da çekilen zorlukların, acıların sonucundna şekillendi: Ölülerin arkasından yakılan ağıtlar, düğünlerde söylenilen sevda şarkıları, dengbej divanlarında söylenilen kavga ve kahramanlık stranlar, dağlara gidenlerin ardından söylenen şarkılar... Kuruluşundan bu yana onlarca çalışanını süren savaşta kaybeden TEV-ÇAND Maxmur Kültür ve Sanat Merkezi de, tüm zorluklara rağmen çalışmalarını sürdürüyor. 1995 yılında güç yollarında kurulmuş olan Maxmur Kültür ve Sanat merkezi, Etruş, Ninova ve Geliyé Qiyameté kampları ardından geldikleri Maxmur kampında daha profesyonel çalışma imkanları oluşturmuş.

Çok yönlü çalışmalar
Maxmur’daki kültürel ve sanatsal çalışmalar, Kültür ve Sanat Merkezi başta olmak üzere Maxmur Kadın Vakfı Kültür Birimi, okulların Kültür Komisyonu, Gençlik Kültür Komitesi ve kamp sakinlerinden oluşan bir meclis tarafından ortak yürütülüyor. Kültür ve Sanat Merkezi, Maxmur Halk Meclisi ve Güney Kürdistan Kültür Bakanlığı’nın da resmi üyesi.
Sanat Merkezi, Koma Penaber adlı müzik grubuyla çalışmalarına başladı. Ancak şimdi bünyesinde yüzlerce insan çalışma yürütüyor. Televizyon programları hazırlanıyor; klipler çekiliyor. Bunun yanı sıra Merkez, profesyonel dublaj, sinema, arşivleme vb. birçok çalışması ile gelecek için umut vaat ediyor.

Kısa film çekiyorlar
Koma Penaber’in yanı sıra Koma Solîn ve dengbejlerden oluşan Koma Feqiyên Teyran adlı gruplar da var. Sinema çalışmalarını, Maxmur’daki okullardan mezun olan ve şu an Hewler Üniversitesi’nde okuyan yaklaşık 15 kişiden oluşan Yekta Sinema Kolektifi yürütüyor. Grubun, „Belki Rojek“adlı kısa metrajlı bir film çalışmaları da var. Daha önce de „Dar û Pel“ adlı kısa bir film çekmişler. Liseli öğrencilere de sinema tekniği üzerine dersler veriliyor.

Sanatın felsefesi ve eğitim
Maxmur Kültür ve Sanat merkezinin Kültür Koordiantörü Ekin Roni de, çalışmaların niteliğini güçlendirme yönünde çaba harcadıklarını belirtiyor. Ve ekliyor: „Bunun için kampta sanat felsefesi ve eğitim çalışmaları ön planda. Maxmur bir çölden ibaretken halkımız emeğiyle, sanatıyla burasını bir cennet bahçesine çevirdi. Kültür-sanat çalışmalarımıza isteyen herkes katılabiliyor.“

Kişisel çalışmalara da destek
Ekin Roni, hafta sonu yapılan tiyatro, müzik, oyunculuk, ses eğitimi, ritim, yan flüt çalışmalarına da 150 insanın katıldığı bilgisini veriyor. Roj TV’de yayınlanan „Baxçê Zarokan“ adlı çocuk programı da Maxmur Kültür ve Sanat Merkezi stüdyolarında hazırlanıyor.  Roni, kolektif çalışmaların yanı sıra dileyen kişilerin bireysel yeteneklerini geliştirebilecek bir ortam sunduklarını belirtiyor. Bu kapsamda şair Ferhat Merdê’nin yakında bir şiir CD’si çıkacak.


M. ZAHİT EKİNCİ/MAXMUR