- İspanya Başbakanı Pedro Sánchez'in ailesi yolsuzluk skandallarının odağında: Kardeşi, eşi ve selefi. Sánchez, suçsuz olduğunu savunuyor ama önünde zorlu bir süreç var.
İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, kardeşi, eşi ve selefi José Luis Rodríguez Zapatero’yu ilgilendiren yolsuzluk davalarının önümüzdeki günlerde ve haftalarda hâkim karşısına çıkmasıyla uzun ve zor bir yaz dönemi geçiriyor.
Yolsuzluk batağına saplanmış muhafazakâr Halk Partisi (PP) hükümetini 8 yıl önce güvensizlik oyuyla devirerek iktidara gelen sosyalist lider, ailesinin hiçbir suç işlemediğini ısrarla belirtiyor. Zapatero’yu da savunuyor ve masumiyet karinesine vurgu yapıyor, ancak iki eski sağ kolunun da yolsuzlukla suçlanması ve eski başsavcısının gizli bilgileri sızdırmaktan iki yıl görev yasağı alması nedeniyle Sánchez, gelecek yıl yapılacak genel seçim öncesinde ciddi sorunlarla karşı karşıya. The Guardian, davaları özetledi:
Kardeşiyle ilgili ne oluyor?
Küçük kardeşi David Sánchez'in Extremadura özerk bölgesinde dün hâkim karşısına çıkması bekleniyordu. Etki ticareti ve kamusal makamın kötüye kullanılması suçlamasıyla yargılanıyor. Aynı suçlamalarla 10 kişi daha yargılanacak. Dava, aşırı sağ bağlantılarıyla bilinen ve siyasi rakiplerini mahkemeler aracılığıyla hedef almakla tanınan “Manos Limpias” (Temiz Eller) sendikasının şikâyeti üzerine açıldı. İddiaya göre David Sánchez’e, kardeşi Pedro Sánchez’in henüz başbakan olmadığı ancak PSOE’nin (İspanyol Sosyalist İşçi Partisi) ulusal lideri olduğu dönemde, Badajoz kentindeki sosyalist belediye meclisi tarafından özel olarak tasarlanmış bir pozisyon verilmiş. Suçlamaları reddeden David Sánchez, suçlu bulunması halinde üç yıl hapis cezasıyla karşı karşıya.
Eşi hakında ne var?
Başbakan’ın eşi Begoña Gómez de yine Manos Limpias’ın şikâyeti üzerine mahkemeye düştü. Madrid’de bir hâkim, iki yıl süren soruşturmanın ardından Gómez’i zimmete para geçirme, etki ticareti, ticari ilişkilerde yolsuzluk ve kamu kaynaklarını kötüye kullanma suçlamalarıyla resmen suçladı. Gómez, konumunu kullanarak Madrid Complutense Üniversitesi’ndeki bir görevi elde etmek ve yönetmekle, ayrıca kamu kaynaklarını ve kişisel bağlantılarını özel çıkarları için kullanmakla suçlanıyor. Hakim Juan Carlos Peinado, Gómez’in kişisel asistanı Cristina Álvarez ile iş insanı Juan Carlos Barrabés’i de davaya dahil etti. Tüm sanıklar suçlamaları reddediyor. Gómez, 9 Haziran’da ön duruşma için Hakim Peinado’nın huzuruna çıkacak.
Zapatero'nun durumu ne?
İspanya solunun sembol isimlerinden biri olan ve 2004-2011 yılları arasında başbakanlık yapan Zapatero, Covid-19 salgını sırasında Venezuela bağlantılı bir havayoluna devlet tarafından sağlanan kurtarma paketiyle ilgili etki ticareti ve diğer suçlamalar nedeniyle soruşturma altına alındı. Soruşturma, Mart 2021’de Plus Ultra havayoluna 53 milyon euroluk devlet yardımı yapılmasını inceleyen soruşturmanın bir parçası. Savcılar, şirketin kamu fonlarını “uygun olmayan şekilde” kullanıp kullanmadığını araştırırken, yolsuzlukla mücadele polisi de havayolunun bu parayı Venezuela’dan gelen fonları Fransa, İsviçre ve İspanya üzerinden aklayıp aklamadığını inceliyor. Soruşturmayı yürüten hakime göre Zapatero’nun, “etki ticaretinin hiyerarşik bir yapısını” yönettiği ve amacının “kamu kurumları nezdinde aracılık ve nüfuz kullanarak, özellikle Plus Ultra lehine üçüncü taraflara ekonomik yarar sağlamak” olduğu iddia ediliyor. Zapatero suçlamaları reddediyor ve soruşturmayla tam iş birliği yapacağını belirtti. İspanya’nın en yüksek ceza mahkemesi Audiencia Nacional’de 17 ve 18 Haziran’da ifade verecek. Geçen hafta yaptığı açıklamada “Tüm kamu ve özel faaliyetlerimi daima kanunlara mutlak saygı çerçevesinde yürüttüm” diyen Zapatero, havayolu kurtarma paketiyle ilgili “hiçbir eylemde” bulunmadığını söyledi.
Başbakan ne diyor?
Eşinin soruşturma altına alındığı haberi Nisan 2024’te çıkınca Sánchez, 5 gün boyunca kamu programlarını iptal ederek siyasi geleceğini gözden geçirdi. Siyasi rakiplerini ve medyayı ailesine karşı “taciz ve linç kampanyası” yürütmekle suçladı, ancak görevinde kalmaya karar verdi. Eşi ve kardeşinin siyasi motivasyonlu karalama kampanyalarının kurbanı olduğunu savunan Sánchez, “Gerçek eninde sonunda ortaya çıkacak. Kardeşim ve eşim masumdur” dedi. Ayrıca İspanya yargısının bazı üyelerinin bağımsızlığını açıkça sorguladı. Geçen Eylül’de bir televizyon röportajında “Siyaset yapan hakimler olduğu ve adalet yapmaya çalışan politikacılar olduğu şüphe götürmez” ifadesini kullandı. Zapatero’ya yönelik yeni iddialar ortaya çıktıkça da desteğini sürdürdü. Çarşamba günü selefi için “Desteklememek için hiçbir neden görmüyorum” dedi.
Diğer yolsuzluk davaları
Sánchez, geçen Haziran'da PSOE’nin örgüt sekreteri ve sağ kolu Santos Cerdán’ın istifasını istemek zorunda kaldı. Yargıtay hakimi, Cerdán’ın kamu ihalelerinde rüşvet aldığına dair “sağlam delil” bulduğunu açıklamıştı. Cerdán suçlamaları reddediyor. Cerdán’ın davası, Sánchez’e yakın iki isimle daha bağlantılı: Eski Ulaştırma Bakanı José Luis Ábalos ile eski yardımcısı Koldo García ve iş insanı Víctor de Aldama. Üçü de Covid döneminde tıbbi malzeme ihalelerinde rüşvet almakla suçlanıyor. Tüm suçlamaları reddeden Ábalos, 24 yıl; García ise 19 yıl hapis cezasıyla karşı karşıya. Suçlamaları kısmen kabul eden Aldama ise 7 yıl hapis cezası riski taşıyor.
Yolsuzlukla mücadele polisi, Çarşamba günü PSOE’nin Madrid merkez binasına baskın düzenleyerek belge aradı. Baskın, sosyalist partiye veya hükümete karşı yargı süreçlerini sabote etme iddialarıyla ilgili. Hâkim, Cerdán’ın da görevini kötüye kullanma, etki ticareti, rüşvet ve yalan tanıklığa teşvik gibi suçlamalarla soruşturulduğunu açıkladı.
Başka bir gelişme
İspanya’nın en üst düzey savcısı Álvaro García Ortiz, geçen Kasım'da iki yıl görev yasağı aldı. Bir sağcı siyasetçinin erkek arkadaşı olan bir iş insanına ait vergi davasıyla ilgili gizli bilgileri sızdırmaktan suçlu bulundu. Ayrıca 7 bin 300 euro para cezası ve 10 bin euro tazminat ödemeye mahkûm edildi.
Bundan sonra ne olur?
PSOE, Çarşamba günkü baskının ardından yaptığı açıklamada “adalet sistemiyle azami işbirliği ve yargı işlemlerine mutlak saygı” pozisyonunu sürdüreceğini belirtti. Sánchez ise erken seçim çağrılarını reddederek İspanya’nın “istikrara” ihtiyacı olduğunu savunuyor. Rakipleri ise yeniden 'kan kokusu' aldıklarını düşünüyor ve erken seçimin önünü açmak istiyor. PP lideri Alberto Núñez Feijóo, “Tek seçenek İspanyol halkına hemen söz hakkını vermektir. Buna daha fazla tahammül edemeyiz” dedi. Aşırı sağcı Vox lideri Santiago Abascal ise “İspanya’yı yöneten mafya hakkında her hafta, her gün, her saat yeni detaylar ortaya çıkıyor. Durdurulmalı ve yargılanmalılar” ifadelerini kullandı.
HABER MERKEZİ