Seçimlere sayılı günler kala 17 ayrı kuruluşun bir araya gelerek oluşturduğu Adil Seçim Platformu, seçim günü sandık güvenliği için 1 milyon görevliyle sandık başında olacak.
HAYRİ DEMİR / MA / ANKARA
24 Haziran baskın seçimlerine sayılı günler kala tartışılan konularında başında sandık güvenliği geliyor. Seçmenlerin de bu konuda kaygılarının olduğu gözlemlenirken, Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), İYİ Parti, Halkların Demokratik Partisi (HDP), Saadet Partisi (SP) gibi siyasi partiler ile Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) ve Kamu Emekçileri Sendikaları Konfederasyonu'nun (KESK) da aralarında bulunduğu sendika ve demokratik kitle örgütleri bir araya gelerek Adil Seçim Platformu'nu oluşturdu. Adil Seçim Platformu’ndan Tayfun İşbilen, seçim günü yaklaşık 1 milyon kişinin sandık güvenliği konusunda sahada ve sandık başında olacağını söyledi. İşbilen, aynı zamanda sandık güvenliği konusunda kaygısı olan yurttaşlara da çağrı yaparak, bu kaygıların giderilmesi için en yakın siyasi partiye ya da platform bileşeni kuruluşlara başvurarak görev almaya çağırdı. Son bir kaç seçimde sandık güvenliğine dair siyasi partilerin yanı sıra çok sayıda sendika ve sivil toplum örgütünün çalışmalar yürüttüğünü hatırlatan İşbilen, ancak bu seçimlerde ilk kez böylesi bir çatı altında bir araya gelindiğini anımsattı.
Her sandığa en az iki görevli
59 milyon 391 bin 328 seçmen Pazar günü Türkiye ve Kuzey Kürdistan genelinde kurulacak olan 180 bin 896 sandıkta oy verecek. İşbilen, çalışmaları kapsamında şu ana kadar 500 bine yakın sandık kurulunun bu sandıklara görevlendirilmiş olduğunu kaydetti. Sandık kurulu üyesinin yanı sıra halen müşahit çalışması da yürüttüklerini söyleyen İşbilen, “Her sandık için görevlimiz var. Bunun yanı sıra bu kadar görevlinin yanında yaklaşık olarak 500 bin de müşahidi seçim günü görevlendirmiş olacağız. Bu hedefin önemli bir kısmını sağladık. Halen başvurular devam ediyor. Bu anlamda seçmenlere sandığa gidip oy kullanma çağrısı yaptığımız gibi bu oyların güvenliğini sağlamak içinde müşahit olmaya çağırıyoruz” dedi.
Anında itiraz olanağı
İşbilen, geliştirdikleri uygulama ile sandık görevlilerinin anlık olarak ıslak imzalı tutanaklarla sandık sonuçlarını bu uygulamaya aktaracağını ve bu sonuçların YSK sonuçlarıyla karşılaştırılarak, şaibeli sonuçlara da anında itiraz edilmesini sağlayacaklarını söyledi.
Platform, sonuçları paylaşacak
Sandık güvenliğinin yanı sıra seçim sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılması noktasında da çalışmalar yürüttüklerini kaydeden İşbilen, o akşamki manipülasyonların önüne geçmek için de sonuçların anında kamuoyuna aktarılacağı bir uygulama geliştirdiklerini aktardı. İşbilen, bu çalışma sayesinde sonuçların sadece devletin resmi ajansı olan AA’dan değil, platform aracılığıyla da daha erken ve daha doğru sonuçların ilk elden duyurulacağını ifade etti.
En az 50 bin avukat
İşbilen, seçim günü neredeyse sandıkların tamamında yaşanan olumsuzlukların tek merkezde toplanmasını sağlayacaklarını belirterek, “Yaşanabilecek olumsuzluklara karşı tüm ilçelerde kurulacak sandıklara bu olumsuzluklara anında gerekli müdahaleyi yapacak en az 50 bin üzerinde avukat platform ile ortak çalışma yürütecek. Bu konuda barolarla da temas halinde olacağız” dedi.
Ortak kriz merkezi olacak
İşbilen, seçim günü platform bileşenlerinin kendi kriz merkezlerinin yanı sıra platform olarak da bir kriz merkezi oluşturulacağını ve oy verme sürecinin buradan takip edileceğini belirterek, “Yaşanabilecek tüm olumsuzluklar bu kriz merkezimizde toplanacak. Bunlar platform bileşenleri ile anlık olarak paylaşılacak. Aynı şekilde Medya İletişim Merkezi’miz aracılığıyla da kamuoyu da bilgilendirilecek” şeklinde konuştu.
Sandığa giren oyu koruyacağız
Platformun kuruluşu sırasında AKP ve MHP’ye davet gönderdiklerini dile getiren İşbilen, şöyle devam etti: "Ancak kendileri dahil olmadı. Çalışmalarımızdan şu anlaşılmasın, sadece muhalefetin oylarını değil tüm oylara sahip çıkacağız. AKP oylarına sahip çıkmayacağız anlamına gelmiyor. AKP oylarının da sandığa girdiği gibi çıkmasını sağlayacağız.”
YSK sisteminin paraleli
İşbilen, geliştirdikleri sistemin YSK’nın kullandığı sistemin bir paraleli olduğunu anımsatarak, siber saldırı ya da güvenlik açığı gibi kimi sorunlar yaşanması ihtimaline karşı da oyların anlık olarak YSK sonuçları ile karşılaştırılacağını söyledi.
Bir Adım Daha İnisiyatifi: Oyumuzu verip gitmeyelim
Bir Adım Daha İnisiyatifi Sözcüsü Hakan Öztürk, seçmenlerin oylarını kullandıktan sonra hiçbir tasa ya da kaygı duymadan evlerine gitmemelerini gerektiğini söyledi. Öztürk, “Sadece oyumuzu atma görevimiz yok, aynı zamanda oylarımıza sahip çıkma görevimiz var” dedi.
İktidarın 24 Haziran için erken seçin kararı alması ile birlikte kimi sivil toplum kuruluşları ve önemli isimlerin bir araya gelerek oluşturduğu Bir Adım Daha İnisiyatifi, kurulduğu günden bu yana sandık güvenliği konusunda çalışma içerisinde. İnisiyatifi Sözcüsü Hakan Öztürk çalışmaları hakkında bilgi verdi. Bu seçimlerin çok kritik olduğunu tespiti üzerine, “Tek adam rejimine güçlü bir itirazda bulunmak üzere” insiyatifin kurulduğunu belirten Öztürk, aynı zamanda HDP’nin barajı geçip, Meclis’te yerini alabilmesi için ellerinden gelen bütün çabayı sarf etmek üzere etkin ve bağımsız bir çalışma yapmaya karar verdiklerini ifade etti.
Destek eylemleri ve güvenlik
Şimdiye kadar yaptıkları çalışmalardan bahseden Öztürk, “Bir aşamada hem moral almak hem moral verebilmek açısından Selahattin Demirtaş’ı Edirne Cezaevi’nde ziyarete gittik. Sandıkların taşınmasına itiraz eden eylemler organize ettik” dedi.
Seçim güvenliğiyle ilgilide konuşan Öztürk, şunları söyledi: “Seçim Süreçleri Meclisleri içerisindeki bir kısmı arkadaşımız aynı zamanda Bir Adım Daha İnisiyatifi’nin içerisinde yer aldı. Seçimlerin güvenli bir şekilde yapılabilmesi, oyların sayılabilmesi için bütün çabayı göstermeye hazırlar. Yani biz hem o alanda bir çalışma yürütüyoruz hem de aynı zamanda Bir Adım Daha’da bu çalışmayı yürütüyoruz. Şimdi ikisi birlikte paralel bir şekilde yürüyor.
Türkiye’de demokrasinin yerleşik olmadığını sözlerine ekleyen Öztürk, şöyle konuştu: “Biz oyumuzu attıktan sonra hiçbir tasa, kaygı olmadan evimize gidemeyiz ve gitmemeliyiz. Her gün birçok şaibenin ortaya çıktığını görüyoruz. Bizim oyumuzu sadece atmak yönünde bir görevimiz yok, aynı zamanda oylarımıza, sandıklarımıza sahip çıkmak gibi bir görevimiz de var. Bunu sonuna kadar yerine getirmeliyiz.”
Hareketli seçmenlere çağrı
HDP Van İl Örgütü Hareketli Seçmen Komisyonu üyeleri, taşınacak seçmenleri en geç 23 Haziran’a kadar bulundukları kentteki HDP örgütlerine başvurmaya davet etti.
HDP Van İl Örgütü, seçim çalışmalarını seçime günler kala hızlandırdı. HDP Van İl Örgütü’ne bağlı Hareketli Seçmen Komisyonları ise çalışmalarına ara vermeden devam ediyor. Hareketli seçmenlerin il ve ilçe binalarına en geç 23 Haziran tarihine kadar başvurması çağrısında bulunan komisyon üyeleri herkesi seçimlerde oy kullanmaya çağırdı.
Hareketli Seçmen Komisyonu üyesi Cemil Duman, erken seçim kararının verilmesinden sonra hareketli seçmen komisyonlarını oluşturduklarını belirterek, başka illere göç eden seçmenleri veya başka illerden HDP’nin belirlediği ve Van’a gelen seçmenleri tespit ederek aradıklarını söyledi. Şu ana kadar kendilerine 200’den fazla bireysel başvurunun olduğunu söyleyen Duman, “Bunların içerisine koçerler (yaylacılar) dahil değildir. Bu sayı genel olarak Hakkari, Şırnak ve Mersin başta olmak üzere İstanbul, Antalya gibi illere gidecek olan seçmenlerdir. Arayarak ulaştığımız ve kendi imkanlarıyla oy kullanmak için başka illere giden binlerce seçmen de var. Öğrenciler başta olmak üzere birçok seçmenimiz kendi imkanlarıyla memleketlerine gitti. Yüksekova’ya gidecek 60 aile başvuru yaptı. Şırnak’ta da yine birçok seçmen başvuruda bulundu” dedi.
Yaylacılar da dönüyor
Kendilerine başvuran seçmenleri otobüslerle oy kullanmaya taşıyacaklarını belirten Duman, halka şu çağrıda bulundu: “Herkes hareketli seçmenlerin olduğu il ve ilçe bürolarımıza gitmelidir. Bir oy için dahi olsa genel bir seferberlik ilan edilmiştir. İrtibat telefon numaralarımızı da il ve ilçe binalarımızdan bulabilirler. 7 gün 24 saat iletişim için hareketli seçmen irtibat telefonları açıktır.”
Özellikle Gürpınar ilçesine Batman, Siirt ve Şırnak gibi ilçelerden 600 seçmenin yaylacılık için geldiğini belirten Duman, görüştükleri yaylacıların kendi imkanlarıyla gittiklerini ve bir kısmını da otobüsle göndereceklerini söyledi. Duman, “Bir an önce bize başvursunlar. Seçim günleri yaklaştı. 21-22-23 Haziran tarihlerinde seçmenleri taşıyacağız. Bu 3 gün içerisinde bize başvurmaları gerekiyor” diye konuştu.
Yayladan seslendiler: Oyumuz HDP’ye
Siyasi partilerin unuttuğu, anket şirketlerinin uğramadığı yaylada yaşayan yurttaşlar, seçimlerde oylarını HDP’ye vereceklerini belirtti. Yurttaşlar, "Biz Kürtler yeterince ezildik, küçük düşürüldük. Artık yeter" dedi.
Siyasi partilerin seçim çalışmalarını yaparken dokunmadığı seçmen kitlelerinden biri de yaylaya çıkan yurttaşlar. Sinek Bölgesi’nin yaylalarına yerleşen yurttaşlarla, 24 Haziran seçimlerine ilişkin düşüncelerini ve seçimlerde nedenleri ile birlikte hangi partiyi destekleyeceklerine dair konuştuk.
Hayvancılıkla geçimini sağlayan ve kente kilometrelerce uzaklıkta bulunan Sinek Bölgesi’ndeki yaylaya yerleşen yurttaşlardan biri Muhabbet Deniz ve ailesi. Deniz ve ailesi, Iğdır’ın Elhacı ilçesine bağlı Suveren köyünün Kijik mezrasından göç etmek zorunda kalarak kent merkezine yerleşmiş. Deniz, muhtara açtıkları mera davasından dolayı 20 hanelik köylerinin yıkıldığını belirterek, şöyle konuştu: “Köyümüz 100 yıllık bir köydü. Tapularımız olmasına rağmen köyü boşaltmamızı istediler. Biz direnince davalık olduk. Dava devam ettiği halde köyde keşif gibi hiçbir yasal işlem yapılmadan muhtar ve beraberindeki korucular bizi oradan çıkardı. Bağımızı, bahçemizi, tarlamızı, evimizi her şeyimizi elimizden aldılar. Perişan olduk. Tapumuz var ama adalet olmadığı için hakkımızı alamıyoruz. Köyümüzü elimizden aldıkları için Iğdır’da ev kiralamak zorunda kaldık. Hayvanlarımızı da bu yaylaya getirip geçimimizi sağlıyoruz."
Yasal yollarla haklarını alamadıklarını belirten Deniz, adaleti sağlayacağına inandığı için HDP’yi desteklediklerini ifade etti.
Yine aynı köyden olan ve evi yıkılan Emine Agiş de köylerinin yıkılmasından Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın sorumlu tutarak, şöyle konuştu: “Bizi perişan ettiler. Çocuklarımız okullarından oldu, psikolojileri bozuldu. Takdir, teşekkür alan çocuğum sınıfta kaldı. Onları Allah’a havale ediyorum. Bizim evimizi yıktılar, hepimizi dağıttılar hakkımızı helal etmiyoruz, oyumuzu da vermiyoruz. Biz oyumuzu HDP ve Demirtaş’a vereceğiz ve Demirtaş’ı cezaevinden çıkaracağız.”
Iğdır’dan gelip Sinek Bölgesi’nin bir başka yaylasına yerleşen altı evden biri Ayşe Kaçak ve ailesi. Yaylada altı ev olmasına rağmen seçmen sayısı 45. Altı evin de akraba olduğunu ve 45 oyun tamamının HDP’ye gideceğini belirten Ayşe Kaçak, şunları vurguladı: “Bu seçimler hepimizin geleceği için önemli. Özellikle de biz Kürtlerin. Bizler yazın yaylalara gelip hayvanlarımızı burada besleyip geçimimizi sağlıyoruz. Hiçbir parti de gelip bize nasılsınız diye sormaz. Ama biz özgürlüğümüz için oyumuzu HDP’ye vereceğiz. Çocuklarımızın geleceği için oyumuzu HDP’ye vereceğiz. Biz Kürt aileler olarak böyle düşünüyoruz. Yeterince ezildik, küçük düşürüldük. Şuan geleceğimizin ne olduğunu bilmiyoruz. Ama biz HDP’den asla vazgeçmeyeceğiz.”
Amed 3 bin 319 sandığı koruyacak
DBP Amed İl Eşbaşkanı İbrahim Çiçek, sandık kurul üyeleri, müşahitler ve seçmenlerle birlikte her koşulda sandıkları koruyacaklarını söyledi.
Demokratik Bölgeler Partisi (DBP) İl Eşbaşkanı İbrahim Çiçek, Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) taşınmasına ve birleştirmesine karar verdiği sandıkların bulunduğu ilçe ve köylerde hazırlıklarını tamamladıklarını belirterek, sandıkları her şekilde koruyacaklarını söyledi.
İbrahim Çiçek
AKP Genel Başkanı Erdoğan’ın bir toplantıda sarf ettiği “HDP’nin mutlaka baraj altında kalması gerekir” şeklindeki sözlerini hatırlatan Çiçek, “Amed‘de toplam 3 bin 319 sandık var. Bu sandıkların başında ortalama ikisi resmi sandık görevlisi olmak üzere bir de müşahit gözlemci sıfatıyla üç kişi duracak. Bu anlamda sandık hakimiyetimiz büyük oranda olacak” diye konuştu. Sandık güvenliği için 120 gönüllü avukatın başvuruda bulunduğunu belirten Çiçek, “Başvuruda bulunan avukatların görevlendirmesi yapıldı. Sandıklarımızın taşındığı yerlerde daha sıkı tedbirler alınacak. Lice, Dicle, Kulp, Hazro gibi yerlerde toplam 8 ilçede bu görevlendirmeler yapıldı” ifadelerini kullandı.
Mobil hukuk devreye girecek
Sandıkların taşındığı köylere tek tek gidilerek tespitler yapıldığını aktaran Çiçek, “Köy araç komisyonları kuruldu. Kurulan komisyonlar, halkı gitmekte zorlandıkları yerde götürüp getirecek. Her köy için iki vasıta ayarlandı, bunların saat ve güzergahları ayarlandı. Sadece sandıklar taşınmadı, taşınılan sandıklardaki seçmenler köylerdeki farklı sandıklara dağıtıldı. İki kardeş farklı sandıkta oy kullanacak. Bu tür hilelere dikkat etmeliyiz. Bu tür hukuksuzlukların yaşanabileceği yerlerde bizim mobil hukuk işlenecek ve arkadaşlarımız hazır olacak” dedi.
Herkes sorumluluk almalı
Sandıkları korumanın herkesin vatandaşlık görevi olduğunu anımsatan Çiçek, seçim günü herkesin sorumluluk alması gerektiğini kaydetti. Çiçek, şunları belirtti: "Biz sağduyulu hareket edeceğiz, provokasyonlara gelmeyeceğiz. Bu seçimi mutlaka kazanacağız. Halkımıza da çağrımız budur. Bütün halkımız o gün mutlaka sandığa gidip oyunu kullansın.”
8 ilçede 74 sandık
YSK, Diyarbakır Valiliği ve ilçe kaymakamlarının talebi üzerine Bismil’de 5, Dicle’de 10, Kulp’ta 14, Lice’de 16, Hazro’da 10, Hani’de 4, Silvan’da ise 8 sandığın taşınması ve birleştirilmesine karar vermişti. Daha sonra bu kez ilçelerin mülki amirleri tarafından daha önceden bildirilen ve reddedilen sandıkların tekrar birleştirilmesi için talepte bulunulması üzerine YSK, 29 Mayıs’ta tekrar Bismil’de 1, Kocaköy’de 3 ve Hazro’da 3 olmak üzere 7 sandığın daha birleştirilmesine ve taşınmasına karar verdi. Böylece kentin 8 ilçesinde toplam 74 sandı birleştirilip taşınacak.
HDP İl Örgütü, YSK’nın taşıma ve birleştirme kararı aldığı sandıklara seçmenleri taşımak için başlattığı çalışma sona erdi. HDP, taşıma kararlarının aldığı 74 noktada belirlediği komisyonlar üzerinden, araçlarla seçmenleri oylarını kullanmak üzere sandıklarına taşıyacak. Seçmenlerin taşınmasına dair bilgi veren HDP İl Yöneticisi Edip Binbir, sandıkların taşınması ve birleştirilmesine dönük kararların alındığı sandıkların, HDP’nin yüksek oy aldığı noktalarda olduğuna dikkat çekerek, “AKP’nin bölgede bittiğinin farkına vardığı için HDP’ye oy veren seçmenlerin sandıklara gitmemesi için alınan kararlardır” dedi.
Seçmenler sandıklara ulaştırılacak
Edip Binbir
Son olarak gidilen 16 Nisan referandum seçimlerinde de taşıma ve birleştirilme kararı alınan sandıklarda herhangi bir güvenlik sorununun yaşanmadığına işaret eden Binbir, “Seçim güvenliği ile ilgili bir sıkıntı yok. Güvenlik adı altında baskı uygulamaya çalışıyorlar. Taşıma ve birleştirme kararı aldıkları sandıklarda hile yapmayı amaçlıyorlar” diye konuştu. Taşıma ve birleştirme kararı alınan sandıklarda seçmeni sandıklara ulaştıracaklarını söyleyen Binbir, partisinin her köye araç tahsis ederek, seçmeni sandıklara ulaştıracaklarını kaydetti.
Sandık görevlilerinin yanı sıra kentte bulunan 3 bin 319 sandıkta müşahitlerin görev alacağı bilgisini veren Binbir, kentte bulunan bütün sandıklarda güvenliği sağlayacaklarını söyledi. Seçmeni oy kullanmaya çağıran Binbir, “Bu faşizme karşı birlik olmamız gerekiyor. AKP-MHP faşizminin Kürtlere düşmanlığını açık bir şekilde ilan etmiş durumdalar. Her seçmen oy kullanmaya gitmeli ve sandıklara sahip çıkmalıdır” dedi.