Fransa’da başta Paris olmak üzere diğer kentlerde 17 Kasım’dan bu yana devam eden eylemlerde polis şiddeti özellikle 1 Aralık eyleminden sonra daha sistematik hale geldi ve sonuçları ağır olmaya başladı.
Şu ana kadar eylemlerde plastik mermi sonucu 18 kişi gözünü kaybederken; çok sayıda parmak ve el kopması, omuz ve koldan alınan darbe nedeniyle kollarını artık kullanamayacak onlarca eylemci var. Bilanço giderek ağırlaşırken, söz konusu polis şiddetine karşı bugüne kadar Sarı Yeleklilerin avukatlarının başvurusu sonucu Ulusal Polis Soruşturma Birimi (IGPN) tarafından, 48 soruşturma açıldı ama bu soruşturmalardan hiçbir sonuç elde edilemedi.
Söz konusu şiddetin boyutu basın ve yayın organlarına yansırken, eylemlerde biber gazı ve plastik mermi kullanımının yasaklanması yönünde tartışma da başladı. Bu konuya dair yapılan başvurular ise mahkeme tarafından reddedilirken, Fransa İçişleri Bakanı Christophe Castaner, söz konusu silahların yaralanmalara yol açtığını kabul etmiş ancak polisin kendini koruması için bu silahlara sahip olması gerektiğini savunmuştu. Eylemlerin başladığı 2018’in Kasım ayından itibaren polisin kullandığı biber gazı fişekleri ve plastik mermiyle ciddi olarak yaralananların sayısının 100’ü geçtiği, en az 20 kişinin de gözünden yaralandığı ve 18’inin gözünü kaybettiği belirtiliyor. Fransa’da eylemlerde aşırı dozda biber gazı kullanıldığı yönde tartışmalar sürerken, İçişleri Bakanlığı’nın -polis ve jandarmanın göstericilere karşı kullanması amacıyla- 23 Aralık’ta çeşitli modellerde bin 730 biber gazı silahı sipariş ettiği ortaya çıktı.
Maske takana gelen cezalar
Hükümet bununla da yetinmeyip eylemlere karşı yeni yasakları yasalaştırma yoluna gitti. Fransa Parlamentosu geçtiğimiz hafta gündemine eylemlere ilişkin yeni düzenlemeyi aldı. Meclis, eylemcilere karşı sert cezalar öngören yasa tasarısı kapsamında gösterilerde “maske” takan eylemcilere 1 yıl hapis ve 15 bin euro para cezasına izin veren maddeyi sol partilerin muhalefetine karşın onayladı.
Suç duyuruları sonuçsuz!
Fransa’da akaryakıt zamlarına ve ekonomik şartların kötüleşmesine tepki olarak 17 Kasım’da başlayan ancak daha sonra Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetimine karşı geniş taleplerin de eklendiği kitlesel bir harekete dönüşen Sarı Yelekler’in eylemleri, ülkede son yılların en şiddetli protestosu haline geldi. Daha çok eylemcilerden doğru televizyon ekranlarına yansıtılan şiddet görüntülerinin polis boyutu artık gizlenemiyor. Her eylemde sayısız kişi geri dönülmez sakatlanmalara yol açacak yaralanmalar yaşıyor. Polisin eylemlerde uyguladığı şiddet ortadayken, hükümet yaşanan yaralanmaları, münferit olaylar olarak değerlendirmeye devam ediyor. Bu nedenle yapılan tüm suç duyuruları bugüne kadar sonuçsuz kaldı. Sarı Yelekler’in eylemlerinde bugüne kadar 10 kişi hayatını kaybetti, 4 bin 500’den fazla kişi gözaltına alındı, 317 kişi tutuklandı, binden fazla kişi de yaralandı.
Cumartesi günü çok sayıda kentte sokağa çıkan eylemciler bu kez, giderek ağırlaşan polis şiddetini kınadı
SELMA AKKAYA/PARİS