Berlinli müzisyen Petra Nachtmanova’nın sazın hikâyesini öğrenmek adına Almanya’dan İran’a uzanan yolculuğu “Saz” adlı belgesele konu oldu. “Saz” belgeseli 5 Nisan’da başlayacak 38. İstanbul Film Festivali’nde ilk gösterimini yapacak, Nachtmanova da bu kapsamda İstanbul’da bir konser verecek.
Nachtmanova, 2 bin yıldır kuşakları bir araya getiren sazın, yüzyıllar boyunca birçok kültürün merkezinde yer alışını öğrenmek niyetiyle Berlin’den yola çıktı. 10 bin kilometrede yedi ülkeyi aşarak sazın doğduğu yer olan Horasan’a vardı.
Nachtmanova’nın Erkan Oğur, Erdal Erzincan, Murat Ertel, Gjovali Shani, Bosnalı Saz grubu Sevdah, Suat Kaya, Ayşe Sewaqî, Âşık Mübariz Aliyev ve Seyed Arash Shahriyari gibi müzisyenlerle birlikte sazın hikâyesini keşfettiği yolculuğu, yönetmen Stephan Talneau tarafından belgesele dönüştürüldü.
Petra Nachtmanova, saz çalan az sayıdaki Avrupalıdan biri. Saza beslediği tutkudan ötürü sazın yüzlerce yıl boyunca kültürlerin merkezinde nasıl yer alabildiği sorusunun peşinden gidiyor. Fakat her cevap kolay bulunmuyor.
Petra aylar süren araştırmaları sırasında zaman ve sınırları aşmış bu çalgıya dair yüzlerce soruyla karşılaşmış. Bu sorular dolayısıyla sazın izini takip etmek için yedi ülkeyi kapsayan bir yolculuğa çıkmaya karar vermiş: Berlin’den başlayan bu yolculuk, Balkanlardaki gizli köyler üzerinden kalabalık İstanbul’a, oradan Kürdistan’ı aşarak Kafkas Dağlarına ve Azerbaycan âşıklarına ulaşarak sazın doğduğuna inanılan gizemli Horasan Bölgesi’nde son buluyor.
Petra Nachtmanova, sembolik anlamları olan bu şehirlerden geçerek orada yaşayan müzisyenlerin hissettikleri ve anlattıkları üzerinden ezgilere konu olan yazılmamış efsaneleri ortaya çıkarmayı amaçlıyor.
‘SAZ’: belgesel bir yol filmi, bir Avrupalı’nın gözünden insanların ortak kültürünü arayış yolculuğu; öznel bir bakışla şehirden şehire, yaylalardan dağlara, kültür ve zamanlar arasında köprü kurarak sazın özüne çıkılan yolculukta türküleri kovalıyor.
BERLİN