İzmir'in Menemen ilçesinin kapatılan Seyrek beldesinin CHP'li eski Belediye Başkanı Nurgül Uçar, Büyükşehir Yasası'nın çıkarılmasıyla belde belediyelerinin kapatılması nedeniyle kendi belediyelerinin de kapatıldığını belirterek, kadın olarak bunun mücadelesini yürüttüğünü ifade etti. Yerel yönetimlerde kadın sayısının oldukça az olduğunu dile getiren Uçar, az olan kadınların birbirleri ile bağlantılarının olmayışından kaynaklı böyle bir organizasyona ihtiyaç duyulduğunu dile getirdi.
Örgütlülük için bir çaba yok
Kadınların her birinin bir kenara savrulduğunu, aralarında örgütlülüğün olmadığını dile getiren Uçar, "Hepimiz aslında körüz. Kadının yönetimde var olmadığını biliyoruz ama bunun için ne çaba harcıyoruz ne de böyle bir derdimiz oluyor. Kadının belediyeye ilk seçildiği yıl 1930'dur. O zamandan şimdiye kadar 83 yıl geçti. O kadar zamanda sadece 118 kadın belediye başkanı var" dedi.
Toplumun yarısının kadın olduğunu, ancak buna rağmen yönetimde yer almadığını dile getiren Uçar, bunun üzerine bütün belediye başkanlarına ulaşarak, onları biraraya toplama projesini hayata geçirmeye çalıştığını ifade etti. İlk başta kadınların projeye katılım sağlamak istemediğini dile getiren Uçar, "Biz birbirimizi görmeliyiz. Bizim derdimiz doğa. Doğayı katlettik, anayı katlettik, insanı katlettik. Biz ama kadın başkanlar olarak sayımız 118 olsa da canlılar, yaşayanlar olarak bu sorunu çözeceğiz" dedi.
Eşbaşkanlık her partide yer bulmalı
Kırklareli'nin Babaeski ilçesine bağlı Büyükmandıra beldesinde 1999-2004 yılları arasında Anavatan Partisi'nden belediye başkanlığı görevini yapan, 2014 yerel seçimlerde de MHP'den belediye başkan adayı olan Hülya Gürman ise siyasette kadının yerinin Cumhuriyet tarihiyle başladığını, ancak bugünkü duruma bakıldığında kadının siyasetteki sayısının ne kadar az olduğunu gördüklerini ifade etti. 37 milyon kadın seçmen içinde 118 kadının yerel yönetimler için seçilmesinin vahim bir durum olduğunu altını çizen Gürman, "Demokratik bir ülkede böylesine az bir sayı bizleri daha fazla harekete geçiriyor" diye konuştu.
Amed'e ilk defa geldiğini belirten Gürman, böyle bir oluşum içerisinde olmaktan son derece mutluluk duyduğunu ifade etti. Yerel yönetimlerde kadının yerinin oldukça önemli olduğunu kaydeden Gürman, "Kadınların yerel yönetimlere bakış açısı çok daha farklı. Kadının yelpazesi daha geniş. Doğa ile kucak kucağa. Şefkatle hizmete gönül veren bir yapısı var kadının. Barışçıl ve adil bir yapısı vardır. Kadın belediye başkanları olarak siyasetteki kadının rolünün artmasını diliyorum" dedi.
BDP'nin yerel seçimlerde uyguladığı "eş başkanlık" sistemini de değerlendiren Gürman, "Bana göre eş başkanlık sistemi fevkalade bir sistem. Bir kadın ve bir erkek birlikte eşit haklara sahip olması çok güzel. Bence tüm siyasi partilerde yer bulması gereken bir durum diye düşünüyorum" dedi.
Kadınsallıktan uzaklaşılmamalı
Bozcaada'nın CHP'li eski Belediye Başkanı Nagehan Akay ise "halka hizmeti hakka hizmet" anlayışını kabul ettiği için belediye başkanlığı yaptığını ifade ederek, doğanın gereğinde kadın-erkek farkı olduğu gibi yönetimde de bu farkın ortaya çıktığını dile getirdi. Akay, "Kadın her işinde daha titizdir. Bundan dolayı daha başarılıdır. Kadın, kadınsal halinden uzaklaşmamalı" diye ifade etti.
Eşbaşkanlık mevcut algıyı yıktı
Van Edremit Belediyesi Eşbaşkanı Sevil Rojbin Çetin ise toplumda kadının hiçbir şey yapamama gibi bir algısının olduğunu belirterek, "eşbaşkanlık" sistemi ile bu algıyı yıktıklarını ifade etti.
Artık kentin yönetiminde kadının da rolü olduğunu ve algıların kırıldığını dile getiren Çetin, "Bugüne kadar halk, 'Başkan bey' zihniyetine sahipti. Şimdi ise kadının kent yönetiminde yer alması ile birlikte bu zihniyet çökertildi. Eşbaşkanlık sistemi, kadın erkek eşitliğini ortaya koydu. Toplumdaki 'kadın yapamaz' zihniyetini yaratan iktidarlardı. Ama biz kendi çalışmalarımız ile bu zihniyeti körelttik. Şimdi güçlerimizi birleştirmek için buradayız. Deneyimlerimizi paylaştık. Tüm renklerle bir arada olmak güzel bir duygu" diye konuştu.
Kadın Belediye Başkanları Girişimi ilan edildi
Amed'de "Geçmişten günümüze kadın belediye başkanları buluşması" adıyla Türkiye ve Kürdistan kadın belediye başkanlarının katılımıyla gerçekleştirilen ve iki gün süren toplantılar sona erdi. Belediyecilik deneyimlerinin paylaşıldığı toplantılarda sunumlar yapılırken, toplantıda çıkan görüş, öneri ve yürütülen tartışmaların ardından toplantının sonuç bildirgesi açıklandı. Sonuç bildirgesinde kararlara yer verildi:
* Yerel yönetimler yeni olmasa da kadınların bu konudaki ortaklaşma istemi sonucu yerel yönetimlerde biz de varız dedik ve Türkiye'de 1930'dan bu yana geçmişten günümüze kadın belediye başkanlarının ortak paydada buluşmasını sağlamak için bir seferberliğe giriştik. Birinci toplantıyı İzmir’de, 2'nci toplantıyı Ankara'da ve 3'sünü 68 kadın belediye başkanı ile 23-24 Mayıs'ta Diyarbakır'da yapmış bulunuyoruz.
* Tüm siyasi partilerden kadın belediye başkanlarının ve eşbaşkanlarının artarak katıldığı bu buluşmaya siyaset üstü yandaş değil, paydaş olarak yola devam ediyoruz. Yerellerde kadınların sorunlarının ortak olduğu ve ortak çözümün olmasından hareketle yolumuza devam ediyoruz.
* Bugüne kadarki siyaset merkezinin iktidar ve muhalefet odaklı tartışmayı aşan ve bunu da değiştirecek olan biz yerelde kadın belediye başkanları biraraya gelerek, deneyimlerimizi, yerel yönetimlerde kadın ve eşbaşkanlık modeli, toplumsal barışın inşasında yereldeki kadının rolü, toplumsal barışın inşasında kadın-doğa buluşması gündemleriyle iki gün boyunca tartıştık bu tartışmalardan eşbaşkanlık modelinin muhafazakarlığın önüne geçecek, kadın ve erkek arasındaki eşitsizliği ortadan kaldıracak, merkezi yönetimden ziyade yerinden yönetimi inşa edecek merkezi yapıyı da etkileyecek bir model olduğunu paylaştık. Ayrıca kadınların büyük bir heyecanla paylaştığı ve artık nesnel değil öznel olduğumuzu daha da pekiştirdik.
* Bir sonraki toplantımızda uluslararası katılımlarla deneyimimizi paylaşma önerildi ve 3. buluşmamızda bir oluşuma dönüşüm ihtiyacı açığa çıktı. Bu oluşum ‘Kadın Belediye Başkanları Girişimi’ adını almıştır. Bir dahaki toplantıları ve iletişimi kolaylaştırmak için 7 kişilik girişim koordinasyonu da oluşturuldu.”
MELTEM OKTAY/DİHA/AMED