İnsan Hakları Derneği (İHD), 7 Haziran ve 1 Kasım seçimleri arasında yaşanan hak ihlallerine ilişkin hazırladığı raporu açıkladı. Genel merkez binasında düzenlenen basın toplantısında konuşan İHD Genel Başkanı Öztürk Türkdoğan, 7 Haziran'da halkların demokrasi iradesini ortaya koymasına rağmen, siyasi iktidarın ülkeyi bir seçime, şiddet ortamında sürüklediğine dikkat çekti.
KCK'nin 1 Kasım seçimlerinden hemen önce yeniden eylemsizlik ilan ettiğini hatırlatan Türkdoğan, devletin bu adımı görmediğini, şiddetin dozunu giderek arttırdığını ve bu süreçte seçimlere gidildiğini söyledi.
271 sivil yaşamını yitirdi
Türkdoğan, 7 Haziran-9 Kasım tarihleri arasında silahlı çatışma ortamı dışında doğrudan doğruya büyük çoğunluğu devletin silahlı güçleri tarafından olmak üzere, 41'i çocuk 128 sivilin yaşamını yitirdiğini, 195 sivil ise yaralandığını belirtti. Türkdoğan, DAİŞ'in yaptığı katliamlarla birlikte 262 sivilin yaşamını yitirdiğini, 759 sivilin ise yaralandığını aktardı.
Bu süre içerisinde silahlı çatışmalarda 150 asker, polis ve korucu yaşamını yitirdiğini, 421'inin de yaralandığını söyleyen Türkdoğan, askeri operasyonlar sırasında 181 PKK gerillasının yaşamını yitirdiğini, 19'unun ise yaralandığını, çatışmaların yaşandığı bölgelerde ise 9 sivilin yaşamını yitirdiğini, 101 sivilin ise yaralandığını bildirdi. Çatışma bölgelerindeki 9 siville birlikte iki seçim arasında 271 sivil yaşamını yitirdi.
5 bin gözaltı, bin tutuklama
Seçim sürecinde yoğunlaşan gözaltı ve tutuklamalara da dikkat çeken Türdoğan, bu dönem boyunca Kürt siyasetçilere yönelik operasyonlarda 5 bin 713 kişinin gözaltına alındığını bunlardan bin 4 kişinin tutuklandığı ve bu tutuklananlar kişilerden 19'unun DBP'li belediye eşbaşkanı 63'ünün ise il ve ilçe yöneticisi olduğunu hatırlattı.
Cenevre ihlal edildi
Türkdoğan, ayrıca bölgede yaşanan çatışmalarda devletin uluslararası sözleşmeleri ihlal ettiğini de belirterek, Türkiye'nin 21 Ocak 1953 tarih ve 6020 Sayılı Kanun ile onaylanıp 30 Ocak 1953 tarihli Resmi Gazete ile yürürlüğe koyduğu ve taraf olduğu Cenevre Sözleşmeleri'nin ortak 3. maddesini uygulama sorumluluğu ve yükümlülüğüne işaret etti.
HDP'ye 133 saldırı
Seçim sürecinde partilere yönelik saldırılara dikkat çeken Türkdoğan, "HDP'ye 133, AKP'ye 8, CHP'ye 3, DBP'ye 4, Yeşiller ve Sol Gelecek Partisi'ne 1 saldırı gerçekleşti. 6-7-8 Eylül 2015 günlerinde Türkiye'nin çok büyük bir kesiminde HDP'lilere ve Kürtlere yönelik ırkçı ve nefret saldırıları sistematik bir şekilde yapıldı" dedi.
Boş tutanaklar imzalatıldı
1 Kasım seçim sürecinin adil bir ortamda geçmediğini ve özellikle muhalefet partilerinin yaygın şiddet ve siyasal iktidarın baskılarından kaynaklı seçim çalışması yürütmediğini belirten Türkdoğan, 1 Kasım'da, dernek yöneticilerinin 34 bölgede bağımsız gözlemcilik yapmaya çalıştığını söyleyen Türkdoğan, karşılaşılan en önemli ihlalin, sandık başkanlarının sandıklar kapanmadan sandık görevlilerine seçim sonuç tutanağını boş bir şekilde imzalatmış olmaları olduğunu söyledi. Bu konuda YSK'ya başvuru yaparak, uyarıda bulunduklarını ifade eden Türkdoğan, ancak YSK'nın bunu dikkate almayarak, şaibe oluşmasına neden olduğunu vurguladı.
Daha büyük şiddet sarmalı
Türkdoğan, her şeye rağmen 7 Haziran ve 1 Kasım seçimlerinde halkın Kürt sorununda en önemli muhataplarından birinin HDP'nin olduğu mesajını verdiğinin altını çizdi. AKP'nin yeniden çatışmasızlık ortamına dönülmesini sağlayacak politikalar benimsemesini isteyen Türkdoğan, "Aksi taktirde silahlı çatışma ortamının Türkiye'yi çok daha büyük şiddet ortamına sürüklemesine ve bir kaosun oluşmasına sebep olma ihtimali vardır" tespitinde bulundu.
İHD Genel Başkanı, anayasa tartışmalarına da değindi. Yeni anayasa yapılırken demokrasi, hukukun üstünlüğü, çoğulculuk, yerinden yönetim, çok kültürlülük, çok dillilik, açıklık ve katılımcılık ilkelerinin esas alınmasını istedi.
ANKARA