Uluslararası gözlemci sıfatıyla Türkiye’deki seçimleri izleyen Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşiklatı (AGİT) ve Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) yetkilileri görüşlerini ortaklaşa hazırladıkları ön raporla kamuoyuyla paylaştı.
Gözlemciler, Ankara’da düzenlenen basın toplantısında seçime dair izlenimlerini aktardı. Türkiye’deki yüzde 10’luk seçim barajına sert eleştiriler yönelten yetkililer, seçimlerin güvenlik durumundaki kötüleşme, şiddet olayları ve medya özgürlüğünün kısıtlanmasından olumsuz etkilendiğini vurguldı. 10 Ekim’de Ankara’da meydana gelen terör saldırısının seçim atmosferini ciddi bir şekilde etkilediğini kaydeden gözlemciler, özellikle HDP bürolarına düzenlenen saldırıların son dönemde arttığını belirtti.
Korku seçimi
Seçim sürecini değerlendiren AKPM Heyet Başkanı Gross, “Rekabet de seçim de adil değildi. Çok fazla şiddet ve korku vardı. Korku demokrasinin düşmanıdır, serbest tercihin düşmanıdır. Bu yüzden sonuçlara gölge düşmüş durumda” dedi. Gross, “Cumhurbaşkının daha kapsayıcı olması hayati önem taşımakta. Son 5 ayda bölünenler tekrar birleşmeli. Militan değil, akıllı bir şekilde yapmalı bunu Türkiye” vurgusunda bulundu.
AGİT Parlamenter Asamblesi Başkanı Margareta Cederfelt de, “seçim adil miydi” sorusuna, “Vatandaşların yaşadığı şiddetin seçim üzerinde anlamlı bir etkisi vardı Güneydoğu’da. Adayların kampanyalarını özgür şekilde yapmalarını engelledi. Anlamlı sayıda sandığın yeri değiştirildi. Bu bile seçim sürecinde güvenliğin ne kadar etkili olduğunu gösterir” dedi.
HDP baskı altına alındı
TRT, YSK kararlarının yargıya açık olmaması, devlet olanaklarının kullanılması, seçim barajı gibi önceki seçimlerde de tekrarlanan tespitlerin yanı sıra AGİT’in raporunda ayrıca şu tespitler yer aldı:
* Gazetecilere karşı ceza soruşturmalarının sayısı ve medya kanallarının kapanması seçmenin farklı görüşlere erişimini azaltmıştır.
* Çoğu HDP üyelerine veya aktivistlerine yönelik saldırılar ve gözaltılarda görülen artış dikkati çekmiştir.
* AGİT’e, bazı siyasi güçlere oy vermeleri için seçmenlere gözdağı verildiği ve baskı yapıldığı bilgileri ulaşmıştır.
AP’yle paylaşacağız
Seçimleri Amed’de izleyen AP milletvekilleri ise DİHA’ya konuştu. HDP’li sandık ve müşahit görevlileri ile kendilerine yönelik baskı ve engellemeleri anlatan vekiller, silahların gölgesinde seçime gidildiğinin altını çizdi. Avrupa Parlamentosu (AP) Birleşik Sol Grup üyesi milletvekili Martina Michels, seçimin antidemokratik koşullarda gerçekleştiğini belirterek, seçimin günü çok sayıda zırhlı araç ve maskeli polis gördüklerini söyledi. Seçim ihlallerine ilişkin ellerinde çok sayıda fotoğraf ve görüntü olduğunu paylaşan Michels, hem Avrupa kamuoyunda hem de Avrupa Parlamentosu’nda bunları paylaşacaklarını belirtti.
İsveç Sol Parti üyesi ve İsveç Eğitim Bakanı Yardımcısı Benny Gustafsson ise devletin her bölgeye farklı bir seçim stratejisi uyguladığına dikkat çekerek, “Korku gereken yerde korku saldılar, gözaltı ve tutuklama gereken yerde gözaltı ve tutuklama yaptılar. Ölüm gereken yerlerde de ölüm psikolojisi yarattılar” dedi. “Savaşın gölgesinde seçime girildi” diyen Gustafsson, şunu ekledi: “Seçim sonuçları ne olursa olsun, başarı halklarındır ve barışındır. Başarı, demokrasiye inanan insanlarındır.” İsveç Sol Parti üyesi Mats Lindström ise seçimin korku altında gerçekleştiğini ifade ederek, “Diğer seçimlere de şahit oldum. Şimdiye kadar böyle sessiz ve korku ortamı olduğunu görmedim” dedi.
HABER MERKEZİ