Fransa’da cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunda beklenen sonuçlar çıktı. Sosyalist Parti adayı François Hollande ile Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy, ikinci tura kaldı. İkinci tur için sağ kesimde pazarlıklar başlarken; sol cephe, seçmenlerden oyların Hollande’a akmasını istedi.
Fransa cumhurbaşkanlığı birinci tur seçimi 22 Nisan Pazar günü gerçekleşti. Alınan oy oranları gözönüne alındığında François Hollande yüzde 28.63 oy alarak birinci turun galibi oldu. Seçime katılan diğer adaylardan Nicolas Sarkozy yüzde 27.08, Marine Le Pen yüzde 18.01, Jean-Luc Melenchon yüzde 11.13, François Bayrou yüzde 9.11, Eva Joly yüzde 2.28, Nicolas Dupont yüzde 1.8, Philippe Poutou yüzde 1.15, Nathalie Arthoud yüzde 0.57, Jacques Cheminade yüzde 0.25 oy aldı. Bu oranlar zaferin Hollande’dan çok sağın olduğunu gösteriyor.
Akşam saat 20:00’den itibaren sandıkların açılmasıyla adaylar konusunda seçim anketlerinin belirttiği rakamlara yakın bir tablo ortaya çıktı. Derinleşen siyasi ve ekonomik krizin seçiminden radikal sağın zaferle çıkması beklenen bir sonuçtu.
Seçim sonuçları bölge bölge açıklandıkça adaylar farklı mekan ve meydanlarda halka seslenerek seçimi değerlendirdi. İlk konuşma Melenchon tarafından Stalingrad Meydanı’nda kendisini bekleyen binlerce Sol Cephe taraftarına yapıldı.
‘Hollande için çalışın’
Yüzde 11 dolayında bir oy oranına ulaşmanın solun birlikte hareket etmesinin zaferi olarak değerlendiren Melenchon, “Hedefimiz sadece Fransa’da bir başarı değil. Biz Avrupa çapında solun yükselişi için çalışıyoruz. Bu oy oranını siz bu meydanı dolduran, bu seçim sürecinde Sol Cephe için çalışan halk sağladınız. Bu sizin başarınız. Ama bu aşamadan sonra mücadelemiz bitmedi. Sarkozy’yi batırmak için tıpkı benim için çalıştığınız gibi ikinci turda Hollande için çalışacaksınız. Buna ben de dahilim” diyerek kendisini destekleyenlere ikinci turun adresini Hollande olarak gösterdi. Melenchon’dan hemen sonra TF1 televizyon kanalından Eva Joly adına yapılan açıklamada, ekolojistlerin ikinci tur adayının Hollande olduğu vurgulandı. Seçim sonuçlarının açıklandığı ilk saatlerinde böylelikle solun bütün partileri, ikinci turda Hollande etrafında birleşeceklerini ifade etti. Her iki adayın desteğini alan Hollande ise, bu açıklamaların ardından basının karşısına çıkarak birinci turda kendisine destek sunan halkı selamladı. Hollande ikinci turun da galibi olacağını belirterek, kendisini destekleyecek olan solun diğer adaylarına da teşekkür etti. Ardından yüzde 54 ile ikinci turun da galibi olacağını ifade etmekten kaçınmadı. “6 Mayıs’ta zafer istiyorum, güzel bir zafer” diyen Hollande, ikinci tur için şimdiden zaferini ilan eden bir havayla halka seslenmiş oldu.
Hollande yüzde 54 gibi bir oranı dillendirse de seçimden çıkan yüzdeler Le Pen ve Bayrou’nun tabanının Sarkozy’ye kayma ihtimali ikinci turun galibini şu an için muğlaklaştırdı.
Sarkozy’den düello daveti
Sarkozy seçmenlere seslendiği konuşmasında ikinci tur için Hollande’ı televizyonda düelloya davet etti. Göçmen karşıtı Ulusal Cephe’nin lideri Le Pen de partisinin oylarını arttırarak büyük bir başarı sağladı. Babası Jean-Marie Le Pen, 2002 seçimlerinde yüzde 16 oy almıştı. Marine Le Pen, aldıkları oyun başarı olduğunu belirterek, “Şimdi artık sola karşı tek muhalefet biziz. Bizim savaşımız şimdi başlıyor” şeklinde konuştu.
Marine Le Pen, seçmenlerinin asıl olarak milletvekili seçimlerine şimdiden hazırlanmaları gerektiğini vurguladı. Merkez sağın bir diğer adayı François Bayrou ise, 2007’de elde ettiği yüzde 18 oyun ancak yarısını alabildi.
Sağda Sarkozy’den sonra en yüksek oy alan ve seçimin kaderini belirleyecek tabana sahip her iki aday, solun adaylarının aksine seçmen karşısında ikinci tur için adres göstermedi. Buna rağmen her iki adayın kampanyasını yürüten bazı isimler Sarkozy taraftarlarıyla birlikte televizyon ekranlarında solu hedef aldı. Yaşanan sessizlik Bayrou ve Le Pen’in bir sonraki seçimlerde meclis üzerine Sarkozy ile bir pazarlığa oturacağı yönünde yorumlandı. Henüz netleşmeyen bir sonuç olsa bile seçim anket şirketleri, her iki adayın tabanının yüzde 60 oranında Sarkozy’i desteleyeceğini şimdiden ilan etti.
Katılım yüzde 80
Seçimlerde katılımın yüzde 80 civarında gerçekleştiği bildirildi. İkinci turun galibini önümüzdeki 15 gün içerisindeki gerçekleşecek pazarlıklar belirleyecek.
Sağın aldığı oy oranı düşünüldüğünde Hollande’ın yüzde 54 beklentisi tartışmalı hale gelebilir. Seçim süreci boyunca kampanyaların odağında ekonomi yer aldı. Ücretler, emekli maaşları, vergi ve işsizlik seçmenlerin öncelikli kaygıları arasındaydı. Hollande, Sarkozy’nin ekonomisini ağır şekilde eleştirirken, dev şirketlerin ve yılda 1 milyon Euro’dan fazla kazananların ödedikleri vergiyi arttırma vaadinde bulunuyor. Hollande ayrıca asgari ücreti arttırma, bazı sektörlerde emeklilik yaşını 62’den 60’a düşürme ve 60 bin ek öğretmen istihdam etme sözü verdi. Eğer Hollande seçilirse, 1981-1995 yılları arasında görev yapan François Mitterand’dan bu yana ülkeyi yöneten ilk sosyalist cumhurbaşkanı olacak.
SELMA AKKAYA/PARİS