Avrupa Parlamentosu seçimi sonuçlarını gazetemize yorumlayan Dr. Cengiz Güneş, İngiltere ve Fransa'da aşırı sağın birinci parti olmasını herkesi şaşırttığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı: "Birleşik Krallık Bağımsızlık Partisi UKIP kullanılan oyların yüzde 27.5'ini ve AP milletvekillerinin 24'ünü alarak İngiltere'de birinci parti oldu. Bir önceki seçim sonuçları ile karşılaştırsak, normal şartlarda az rastlanan bir başarı olduğunu söyleyebiliriz. Oy oranlarında yüzde 11 (bu neredeyse 2 milyona yakın kişi ediyor) ve milletvekilleri sayısında ise 11 artış oldu. Aynısı Fransa'da birinci parti olan aşırı sağcı Ulusal Cephe için de geçerli. Ulusal Cephe oylarını 3.5 milyon artırdı ve 24 milletvekilini AP'ye göndererek Fransa'da birinci parti oldu. Doğal olarak bu sonuçlar birçok siyaset yorumcusunda şaşkınlık yarattı."

Aşırı sağ nasıl oy aldı?
Dr. Cengiz Güneş, AP seçimlerinde aşırı sağın oy arttırarak çıkmasının bir çok nedeni olduğuna vurgu yaparak bunlardan üçünü şöyle sıraladı;
"Birinci neden; Aşırı sağın daha halkçı politikalar izlemeleri. Bu kendilerini dar ırkçı bir parti olmaktan çıkarıp daha geniş kitleleri temsil eden, sokaktaki adamın sorunlarını dile getiren bir parti olarak yansıtmalarına fırsat veriyor. İkinci olarak, AB genişleme ve ekonomik olarak daha zayıf olan Doğu Avrupa ülkelerinin katılım süreci farklı kesimler için çok olumsuz sonuçlar doğurdu, özellikle de işçiler için. Polonya'dan İngiltere'ye son 10 yılda resmi kaynaklara göre yarım milyon işçi geldi ama tahminler rakamın bunun çok üstünde olduğu yönünde. Bu da İngiltere'de yaşayanların iş bulabilmelerini ve gelirlerini çok kötü etkiledi. 2009 yılından bu yana devam eden ekonomik kriz ile göçmen işçilere karşı olan tepki de arttı ve bu da göçmen akışını durdurmayı siyasetinin ana merkezine oturtmuş partilerin oy oranlarında artışa sebep oldu.
Üçüncü olarak söyleyebileceğimiz, AB sürecinin tam olarak nasıl bir yere varacağı konusunda var olan kaygılar. Ortak bir pazar olarak kurulan AB, 1990'larda daha fazla siyasi birliğe evrildi ve genişlemeden sonra, bu sürecin nereye kadar gideceği konusunda kaygılar oluştu."

Halkın görüşü alınmalı
Seçim sonuçlarının faydası halk nezdinde tartışılır hale gelen Avrupa Birliği'nde olası değişim tartışmasını da beraberinde getirdiğini söyleyen Dr. Güneş "Birlik üye ülkelerin egemenliğini kısıtlayan yeni bir devlet halini mi alacak? Eğer AB ilerde böylesi bir oluşuma dönüşecek ise, halkın referandum yolu ile bu süreçte söz hakkı olması gerekiyor. Ve bu fikir özellikle İngiltere'de kabul görmeye başladı. Böyle bir arka plan çerçevesinde seçim sonuçlarını yorumlamak mümkün" dedi.

Sonuçlar genele yansımaz
Dr. Cengiz Güneş, seçmenlerin oy verme kriterlerinin seçimden seçime değişiklik gösterdiğine işaret ederek, AP seçimlerinde aşırı sağı tercih edenlerinin ülke siyasetine yön veren genel seçimlerde aksi yönde hareket edebileceğini ifade etti ve "AP seçim sonuçları genele yansımaz" diye ekledi.

Sağın tecrübesi yetersiz
Seçmenlerin dönemsel olarak AB karşıtı ve aşırı sağcı partilere oy verdiğini dile getiren Güneş, AP seçiminin sonuçlarının söz konusu partilerin ülkelerindeki genel seçimlerde alacakları oy oranlarına bağlı olduğunu belirterek "Ama etkisinin kalıcı olup olmayacağı konusunda şüpheler var. Aşırı sağ partileri diğer ana akım siyasi partiler ile karşılaştırdığımızda ülkeyi yönetebilecek kadar detaylı politikalara ya da inandırıcı bir programa sahip oldukları tartışılır" dedi.

Gizli boykot sağa yarıyor
Güneş ayrıca AP seçimlerine katılım oranının yüzde 43 gibi oldukça düşük bir oranda olduğunu vurgulayarak, "Bu oranı genel seçimler ile karşılaştırırsak daha düşük olduğunu görürüz. Seçmen AP seçimlerinde sandığa gitmeme yönünde eğilim gösteriyor. Bu da aşırı sağcı partilerin daha fazla milletvekili çıkarmalarına sebep oluyor" şeklinde konuştu.


ÖZLEM BELÇİM GALİP/LONDRA