Dîlok’un (Antep) tek kadın sedef ustası 42 yaşındaki Nurgül Türkmen. 8 yıldır kendi dükkanında hem sedef işi yapıyor hem de ürünlerini satışa sunuyor. Ekonomik kriz nedeniyle üretim malzemelerinin zamlandığını ancak ayakta kalmaya çabaladıklarını söylüyor.
Aldığı 4 aylık eğitimden sonra kendi işyerini açan Türkmen, sedefçiliğe geç başladığı için pişmanlık duyuyor, “Keşke 20 yıl önce başlasaydım” diyor. İşini severek yaptığını anlatan Türkmen, ekonomik kriz ile birlikte bu mesleği yapanların bir bir atölyelerini kapattıklarını ifade ediyor.
Sedefçilik sektöründe tek kadın olmasından dolayı yalnızlık çektiğini aktaran Türkmen, “Antep’te sedefçilikle uğraşan tek kadın benim. Bundan bir yandan gurur duyarken diğer yandan da üzüntü duyuyorum. Çünkü kadınların bu sektörde daha çok yer almasını istiyorum. Toplumdaki ‘kadın yapamaz’ algısı beni hiç engellemedi. Başlarken ‘2-3 hafta ancak dayanır’ diyenler oldu ama ben çalışmamla onlara cevabımı verdim” diyor.
‘Emeğimizin karşılığını alamıyoruz’
Enflasyondaki artıştan kaynaklı üretimde kullandıkları ürünlere fazla zam geldiğini, buna karşın yaptığı ürünlere zam yapmayıp emeğinden feragat ettiğinin altını çiziyor ve ekliyor: “Eğer zam yaparsam hiç satış yapamam. Günü kurtarmaya çalışıyoruz. Kullandığımız ağaç, sedef ve tele çok zam geldi. Biz kendi emeğimizden feragat ederek zam yapmadık. Sattığımız ürünlerde emeğimizin karşılığını alamıyoruz. Sadece biz değil el sanatlarının hepsi bu durumda.”
‘Sanatı yaşatabilmek için direniyoruz’
Sektöre yeni ustaların kazandırılması gerektiğini söyleyen Türkmen, “Sektöre yeni usta kazandıramıyoruz. Sedefçilik her geçen gün biraz daha geriye gidiyor. Devlet bu noktada destek vermelidir. İnsanlar bu mesleği yapıp evini geçindiremediği için işi bırakıyor, fabrikada çalışmaya başlıyor. Sonra da asıl işi olan sedefçilik insanların ek işi haline geliyor. Çünkü para kazanamıyor. Benim 3 oğlum da bu işle uğraşıyordu. Ama para kazanamadıkları için bu işi bıraktılar. Fabrikada çalışmaya başladılar. Bu işten iyi para kazanabilseydim, evlatlarımın fabrikada çalışmalarına izin vermezdim. Biz de bu sanatı yaşatabilmek için direniyoruz” diyor.
MA/DÎLOK