
DAİŞ çetecilerinin saldırılarının başladığı 15 Eylül’den bu yana 180 bine yakın Kobanêli göç etmek zorunda kaldı.
DTK, DBP, HDP, HDK, Suruç Belediyesi, Rojava ile Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği’nden oluşan Kobanê Kriz Koordinasyonu’nun hazırladığı rapora göre, göç etmek zorunda kalanlardan 35 bini Urfa merkez, 15 bini Birecik, 4 bini Siverek, 600’ü Ceylanpınar, 3 bini Hilvan ve 12 bini Bozova’da kalırken; Suruç ilçe merkezinde 20 bin 101, Suruç ilçe merkezindeki çadırlarda 9 bin 864, ilçeye bağlı köylerde de 17 bin yurttaş, ev, iş yeri, derme çatma çadırlar ve depolarda yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Devlet tarafından kurulan AFAD çadırlarında ise sadece 6 bin 100 kişi.
Diğer kentler
Urfa ve ilçelerinin dışında Kobanêliler Kürdistan ve Türkiye’de birçok ile yayılmış durumda. Koordinasyonun hazırladığı rapora göre; Kobanêlilerden 11 bini Amed, 4 bini Mardin, 3 bini Malatya, 5 bin 500’ü Adıyaman, 4 bin 500’ü Antep, bin 800’ü Antalya’ya yerleşirken, şu ana kadar 7 bin Kobanêli de Güney Kürdistan’a geçti. Kürdistan ve Türkiye’nin diğer kentlerinde ayrıca 25 ile 30 bin Kobanêli’nin bulunduğu tahmin ediliyor.
5 bini çocuk
Rapora göre; Suruç İlçesi genelinde 46 bin 865 yurttaş yaşarken, 4 bin 916’sını 0-3 yaş grubundaki çocuklar oluşturuyor.
Çadırlarda 10 bini kişi var
* İlçedeki Arîn Mîrkan Çadır Kentti’nde toplamda 3 bin 37 kişiden oluşan 488 aile,
* Suphi Nejat Ağırnaslı Çadır Kenti’nde bin 100 kişiden oluşan 170 aile,
* Rojava Çadır Kenti’nde bin 100 kişiden oluşan 220 aile,
* Kobanê Çadır Kenti’nde de bin 471 kişiden oluşan 257 aile olmak üzere; toplamda 9 bin 864 Kobanêli çadır kentlerde yaşama tutunuyor.
Temel sorun ısınma
Yine 382 çadırdan oluşan yeni çadır kentteki çalışmalar da devam etmekte ve önümüzdeki günlerde yurttaşların bir kısmı da buraya yerleştirilecek. Toplamda 1013 çadırın bulunduğu ilçedeki çadır kentlerdeki en önemli sorun ise kış koşullarından dolayı ısınma sorunu. Aynı şekilde kahvaltı öğününde -yumurta, pekmez, peynir, zeytin benzeri- çeşitlerin arttırılması da öncelikler arasında.
Yardım yapan devlet değil
Göçün başladığı ilk günden itibaren Koordinasyon tarafından oluşturulan yardım ağıyla Suruç’a giyecek, barınma ve yiyecekten oluşan 240 kamyon yardım geldi. Yardımlardan 87 kamyon ve 1 TIR savaşın başladığı günden bu yana Kobanê’ye gönderildi. Rapora göre, Kobanê’ye şimdiye kadar gönderilen yardım ise toplam 840 kamyon.
Gönderilen tüm yardımlar sınır kapısında problem çıkmaması ve yardımların ivedilikle yerine ulaşması için şartlı olarak önce Kızılay’a bağışlanıyor. Yardımların devlet tarafından gönderildiği yönünde yapılan açıklamaları yalanlayan Koordinasyon, devletin şimdiye kadar gönderdiği yardımın sadece 3 kamyon malzeme olduğuna dikkat çekti.
Tüm çevrelere çağrı
Raporun son bölümünde ise tüm çevrelere acil olarak yapılması gerekenlere ilişkin şu çağrı yapılıyor :
ULUSLARARASI GÜÇLERE: Rojava Devrimi’ni kan ile boğmaya çalışan DAİŞ’in durdurulması için uluslararası camia başta olmak üzere bütün demokrasi güçleri acilen sonuç alıcı girişimlerde bulunmalı.
l DAİŞ’in ikmal yollarının kesilmesine dönük daha etkili hava saldırıları yapılmalı ve mali kaynaklarının kurutulması amaçlanmalı,
YARDIM KAMPANYASI: Kürdistan ve Türkiye halkları, savaştan kaçan Kobanêlilerin yaşadığı açlık ve barınma sorununu gidermek için seferber olmalıdır. İlk dönemlerde üst seviyede olan yardım seferberliğinde bir düşüş yaşanmaktadır. Yaklaşan kış mevsimi nedeni ile kışlık giysi ve battaniyeler başta olmak üzere diğer ihtiyaçların giderilmesi için yardım kampanyalarına daha fazla destek sunulmalı.
KORİDOR AÇILMALI: Kobanê‘ye insani ve askeri yardımların ulaştırılması için gerekli tüm kolaylıkları sağlamalı ve DAİŞ tehlikesi bertaraf edilene kadar güvenli geçiş koridoru açık tutulmalı
KANTONLAR TANINMALI: Hükümet, Kürtleri bir tehdit olarak gören tarihsel kodlarını bir yana bırakıp Cizîr, Kobanê ve Efrîn kantonlarını tanımalı ve ilişki geliştirmeli,
GÜVENLİKLİ BÖLGEDEN VAZGEÇİLMELİ: Kürtler ile Türkiye arasındaki ilişkiyi “güvensizleştirmekten” başka bir şeye hizmet etmeyen ve Rojava Kantonlarını yalnızlaştırmak için yapılması düşünülen “güvenlikli bölge” girişiminden hükümet derhal vazgeçmeli.
ULUSAL KONGRE TOPLANMALI: Derhal ulusal kongrenin gerçekleştirilmesi için adımlar atılmalı, ortak savunma stratejisi etrafında bir araya gelinmeli.
ULUSLARARASI YARDIM: Ağır silahlar ile Kobanê’de yıkılan ve tahrip edilen yerleşim alanlarının yeniden yaşanabilir bir hal alması için uluslararası düzeyde yardım eli uzatılmalı.
BM VE UNICEF: Onbinlerce kişinin barınma, gıda ve giysi ihtiyaçlarının büyük çoğunluğu Demokratik Toplum Kongresi (DTK), DBP ve Halkların Demokratik Partisi (HDP) öncülüğünde oluşturulan Koordinasyon tarafından giderilmektedir. Bir an önce devlet, BM ve UNİCEF Kobanê Koordinasyon ile diyaloga geçip gerekli desteği sunmalı.
YARALI SAVAŞÇILAR: Hükümet, yaralılar üzerinden şantaj yapma politikasından derhal vazgeçmelidir. Devam eden tedavi süreçlerinde hastanelerde yaralılara dönük keyfi baskı, saldırı ve gözaltılara derhal son verilmelidir.
Sağlık sorunları
* Bir an önce tüm Kobanê’lilerin AFAD kayıtları tamamlanmalı, sağlığa ait tüm hizmetler AFAD’ın tanımladığı kamp içi/kamp dışı ayrımı yapılmaksızın verilmeli.
* Birinci basamak sağlık hizmetleri aile hekimlerine entegre edilmelidir. Muayene, aşılama ve gebe ve çocuk takibi aile hekimleri ve TSM üzerinden yürütülmelidir. Eksik kalınan yerlerde ise geçici görevlendirmeler yapılmalı.
* Kobanêlilerden ilaç katkı payı ve reçete katılım payı alınması uygulaması sonlandırılmalı.
* Sağlık örgütlerinin önerdiği; yaralıların çevre illerdeki hastanelere sevki için hava ambulansı hizmetinin geliştirilmesi ve Sahra Hastanesi projesinin acilen devreye sokulması gerekmekte.
* Kobanêliler için sağlık hizmetleriyle entegre bir şekilde psiko-sosyal destek programlarının planlanması ve sürdürülmesi konusunda gerekli çalışmalar yapılmalı.
* Sağlık Bakanlığı bütün Kobanêlilere yönelik Türkiye’de uygulanan normal aşı programını uygulamalı, bunun için de kampanya başlatmalı.
Kadınların durumu
* Kürdistan, Türkiye ve uluslararası arenada faaliyet yürüten kadın örgütleri savaşın travmasını yaşayan Kobanêli kadınlar için seferber olmalı.
* Çadırlarda özellikle kadınlar ile daha iyi diyalog kurabilecek gönüllü kadın aktivistlerine ihtiyaç duyulmakta.
Çadır kentler
* Gelen büyük zorunlu göç dalgası nedeni ile hızlı bir şekilde yapılan çadır kentlerin alt yapısı kış koşullarına hazır değildir. Mevsim şartları kötüleşmeden derhal çadır kentlerin alt yapısı tamamlanmalı ve çadırlarda ısı problemini giderecek donanım hazır hale getirilmelidir. Bunun için desteğe ihtiyaç var
* Çadır kentlerde acil olarak çocukların eğitimi için prefabrik okullar kurulmalı. Öte yandan Kürtçe bilen gönüllü öğretmenlere de ihtiyaç duyulmaktadır. Bu anlamda bölge belediyelerinin kullandığı iftar çadırlar ilk etaptaokul, kreş ve sosyal hizmetlerinin sunumunda kullanılabilir.
* Çadır kentlerde çamaşırhane projesi hayata geçirilmeli.
DİHA/URFA