Semsûrlu tütün üreticisini bitirmek istiyorlar

• Türkiye’de 5 bin 866 hektar ekim alanıyla tütün üretiminde yüzde 9 payı olan Semsûrlu (Adıyaman) tütün üreticileri, artan girdi maliyetleri, yasal düzenlemeyle getirilen satışın zorlaştırılmasıyla zor günler yaşıyor. 2013 yılında 4733 sayılı kanunda yapılan değişiklik ile açık tütün satışı yasaklanırken, 2017 yılında yapılan düzenlemeyle açık tütün satışı para cezasına bağlandı. Bir yandan yerli açık tütün satışı yasaklanırken, diğer yandan 2019 yılında ithal tütün ürünlerinden alınan vergi sıfırlanarak alımı daha da kolaylaştırıldı.

ÖMER AKIN MA / SEMSÛR

Yerli tütün üretiminin önünü daha da kapatan iktidar, verilen para cezalarını yetersiz bularak bu seferde sigara kağıdına sarılı olarak satılan sigaralar için hapis cezası getirdi. Sarılmış sigara ticaretine 3 yıldan 6 yıla kadar hapis cezası öngören yasanın kabul edilmesi tütün üreticilerinin tepkisiyle karşılaştı. Aynı kanun maddesinde son olarak yapılan ve 30 Kasım’da yürürlüğe giren yasaya göre kaçak tütün satanlara 2 ile 5 yıl hapis cezası verilecek. Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan tütün yetki belgesi almak isteyen kişilerden ise, 50 milyon TL’ye kadar teminat istenebilecek. 

Hem el koyuyorlar hem ceza veriyorlar 

Semsûr’un Çêlîkan ilçesinde tütün yetiştirip satıcılığını yapan Hasan Taştan, artan girdi maliyetlerinin yanında çıkarılan yasa ile mücadele ettiklerini söyledi. 35 yıldır tütün üreticiliği yaptığını belirten Taştan, Ocak ayında ilk olarak tütün tohumunu toprağa attıklarını ve tohumların fide haline gelmesini beklediklerini söyledi. Taştan, bu yıl 9 dönüm tütün ektiğini ve kendi tarlası olmadığı için dönüm başına 2 bin TL vererek toprak kiraladığını vurguladı.

Tütünü ürettiklerinin satışını yapamadıklarını dile getiren Taştan, “Çünkü devlet bunu yasaklamaya çalışıyor. Tütünü satan dükkânlara yüksek cezalar kesiyor. Tütünümüzü şehir dışına çıkardığımız zaman aracımızda tütün yakalandığında hem tütünümüze el konuluyor hem de büyük para cezaları veriliyor. Tekel şirketlerinin tütünü satılsın diye bu yasaklamayı yapıyorlar. Tütünümüzü ekerken ya da toplarken herhangi bir yasak yok ama tütünü satmaya çıkardığımız zaman yasaklanıyor. Bir arkadaşım tütünü götürürken yakalandı. Hem tütününe el konuldu, hem aracına el konuldu, hem de 100 bin TL para cezası verildi. Madem tütünün satışı yasaktır, ekimini de yasaklasınlar” ifadelerini kullandı. 

Aç kalmamızı istiyorlar

Taştan artan tütün maliyetleri ve getirilen yasal kısıtlamalardan dolayı zorlandıklarını belirtti ve ekledi: “Üretim maliyetleri ve zahmeti bu işi yapmamıza değmiyor, fakat bölgemizde başka bir iş alanı yok. Çoluk çocuğumuzun rızkını buradan elde ettiğimiz gelirle sağlıyoruz. Bir yıl ekmezsek aç kalacağız.” 

Ürettikleri tütünleri engelsiz bir şekilde satmak istediklerini vurgulayan Taştan, “Tütünü vergiye bağlamak istediklerini söylüyorlarsa, vergi dairesinden levha versinler. Kim ne satıyorsa ona göre vergisini versin. Ama bunu da yapmıyorlar. Yurtdışından ülkeye tütün getirip bizim tütün ekmemizi yasaklayıp aç kalmamızı istiyorlar. Bu tütünü ekmesek ne yapacağız? Hırsızlık mı yapalım?” şeklinde konuştu.