Doktorê pispor Cegerxwîn Polat derheqê werê nêweşêy tansîyon û kolesterolî de agahîyê muhîm da.
Tirkîya de semeda ke banderdbîyayîşê weyekerdişê şaşî sero xebetnayîşê sol vêşî beno. No zî taybetî semeda nêweşanê tansîyonî beno persgirêk. Merdimo edetî lazim o roj de 4-5 gramî ra vîşêr sol nêxebetno. La welatê ma de xebetnayîşê sol roj de 15 gramî vîyarêno. Semeda sol ma vanîy haydar bibênê sifre de dame esta. Çimkî merdimêy ma bê haya înan vêşî sol xebetnenîy û no zî sere da semeda tansîyon û zaf nêweşanî rê baş nîyo. No semed ra bi taybetî werdê nêweşêy tansîyon û zerî rê lazim o vêşî sol nêro dekerdiş.
Werdê roşanî rê haydar bibê
Bi taybetî Remezanî ra dima roşan de werd û şêrînayî ke yeno viraştiş semeda tansîyon û kolesterolê talûkeyek gird virazeno. Çimkî îkramêy ke roşanan de yeno kerdiş semeda nêweşê zerrî û tansîyonî nîno hedrekerdiş. Na semed ra nêweşêy ke tansîyon û kolesterolê înan estîy, lazim o meymanî de nê werd û şêrînayî ra dûrî bivindîy.
Roşanan de werdêy ke yenîy viraştiş goreyê kanşopîyê ma yeno viraştiş û no semed ra zî zafaneyî êy goştê sûr o. No beno ke ca de vêşîbîyayîşê ruwen û kolesterolî xo reyde bîyaro. Bi taybetî ê ke keyeyê înan de nêweşanîya zerrî, şeker û tansîyonî esto lazim o roşan de hetê werdî de hesas têbigêrîy.
Peymetîşê tansîyonê zaf muhîm o
Werdêy solin ke hetê nêweşêy tansîyonî ra yeno werdiş, benîy sebebê berzbîyayîşê tansîyonî. No zî xo reyde gonîbîyayîşî mezgî, qeyrana zerrîyî û qîmnêkerdişê zerrîyî ano. Nê semedan ra lazim o nêweşêy tansîyonî mîyanê rocî de seatanê dîyar kerde de tansîyonê xo bipeymey. Wexto ke tansîyon berz vejya lazim o demo ke rewêr bişêro dezgeyê weşî ya nizdî.
Hula şadî de bivirazyo
Roşan de nêweşêy tansîyonî lazim o cemêy sersibay, mîyanroje û şandî de werdê sivik biwerîy. Lazimo rojî ra cemê maben bêrî vêşîkerdiş û bi meşîyayîş reyde hemsenca laşî roje ra dima bêro qezenckerdiş. Herinda werdêy solin ke tede sodyum esto mêywe û zebzeyêy ke tede potasyum esto û mastê ke tede calsîyum esto û şitê perhîz lazim o bêro xebetnayîş. Heto bîn ra semeda ke roşan raştê hamnanî yeno lazim o meymanî hula şandî de bêro kerdiş. Ger ker vecyayîşê teber hewce biko aye wext tedbîrê xo pawitişî lazim o bêro girewtiş.
AMED