Kızıltepe Belediyesi Nuda Kadın Dayanışma Merkezi Sosyologu Emine Konak, Suriyeli kadın ve çocukların savaş öncesinden de zorla 'kuma' olarak getirtildiğini, ancak savaştan sonra bu sayının 'insan ticareti' boyutlarına ulaştığını söyledi. Zorla evlendirmelerde kadınların şiddete uğradığını belirten Konak, "Bu konudaki çalışmamızı ilk olarak Suriye savaşı başlamadan önce; 2012 yılında yapmıştık. Suriye'deki kadınlar Türkiye'deki erkeklerle nasıl tanışıyorlar? İsteyerek mi evleniyorlar, kuma oluyorlar? Evlilikleri nasıl yürüyor' soruları üzerinden araştırma yapmıştık. Savaşın çıkması ile beraber kuma evlilikleri de artmaya başladı. Bu temelde kadına yönelik şiddet üzerine bir araştırma yapmaya başladık" dedi.


Aracı taksiciler!
Araştırma sonuçlarını paylaşan Konak, özellikle sınır bölgelerinde Suriyeli kadınların satılmasında taksicilerin aracılık yaptığını tespit ettiklerini söyledi. Konak, duyumlardan yola çıkarak, bu sorunları yaşayan kadınlarla birebir görüştüklerini kaydederek, "Kadınların anlattığına göre, Türkiye'den biri oraya gittiğinde Suriye'deki taksiciler, evlenmek isteyip istemediklerini soruyor. 'Evet' cevabı almaları halinde onlara kadınların isim, fotoğraf ve adreslerinin bulunduğu bir liste gösteriyorlar. Sözkonusu taksi şoförleri, öncesinden kadınlarla görüşüp 'Biz sizi Türkiye'de varlıklı, zengin adamlarla evlendireceğiz' diyorlar. Daha sonra da evlenmek isteyen erkek ile Suriyeli kadını biraraya getirip, şartları konuştuktan sonra evleniyorlar" dedi.

Vaatlerle kandırılıyorlar!
Konak, kadınların hep çeşitli vaadlerle kandırılarak evlendiklerini, ancak karşılaştıkları durumlarla hiçbir zaman örtüşmediğini de söyledi. Kadınların her türden yaşam haklarının gasp edildiğini belirten Konak; "Evlendikten sonra boşanan kadınlara kötü gözle bakıldığı için gördükleri şiddet karşısında sessiz kalıyorlar. Görüştüğümüz kadınlar arasında 1-2 yıl hiçbir şekilde dışarıyı görmemiş kadınlar vardı. Savaştan kurtulmak için kadınlara başka yol bırakılmıyor. Aileleri için bu durumu kabulleniyorlar. Dil bilmiyorlar, her türlü yaşam hakları gasp ediliyor. Kimi zaman intihara başvuruyorlar" dedi.
Konak, bir görüşmede ise 80 yaşındaki bir kişinin 15 yaşındaki bir çocukla evlendiğini ve kendisine sorulduğu zaman da onu “korumak” için aldığını, bu yüzden evlendiğini söylediğini aktardı.

Pişmanlar ama...
Konak, kadınların ekonomik sıkıntı, savaştan ve sığınma kamplarından kaçış, ailelerini kurtarmak amacıyla ve bilinçsizlikten dolayı evlendiklerini kaydetti ve ekledi: "Kadınların pişmanlıkları adeta yüzlerinden okunuyor ama ellerinden bir şey de gelmiyor. Meseleye bir an önce el atılmalı."


HAŞİM ABAK/FİKRET AYDEMİR/DİHA/MÊRDÎN