Silah ihracatında 11. sırada

• Türkiye küresel silah ihracatında geçen yıl da olduğu gibi 11. sırada yer alırken, 5 yıllık dönemsel artış yüzde 122 oldu. Türkiye’nin küresel ihracattaki payı 0.1 puan yükselerek 1,8 oldu.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’nün (SIPRI) yayımladığı küresel silah transferleri raporuna göre; Türkiye’nin küresel silah ihracatı kıyaslanan dönemlerde yüzde 122 oranında arttı. Küresel ihracattan aldığı pay ise 2025 analizinde 2016-20 döneminde yüzde 0,9 seviyesindeyken, 2021-25 döneminde yüzde 1,8 seviyesine ulaştı. 2024 analizinde bu pay yüzde 1,7 düzeyindeydi. Böylece son 1 yıllık performansta 0,1 puanlık bir artış kaydedildi.

Türkiye, küresel silah ihracatında ilk 10 içine girmeyi hedef olarak koymuştu. Türkiye’nin sınıflamasında bu sıralamaya 2025 ya da 2026 içinde girme olasılığı hala yüksek. Diğer yandan SIPRI’nın izlediği, sadece silah-mühimmat ve ordu savunma-saldırı sistemleri, platformları dikkate alındığında Türkiye 11. sırada bulunuyor. Paylara bakıldığında ise ilk 10’a giriş biraz daha zaman alacak gibi görünüyor. Türkiye’nin üstünde 10. sırada bulunan İspanya’nın küresel ihracattan aldığı pay yüzde 2,3 seviyesinde olurken, önümüzdeki dönem Avrupa’nın kendi iç savunma ticaretindeki artıştan faydalanabilecek 12. sıradaki Hollanda’nın payı 1,2 düzeyinde bulunuyor.

En fazla Pakistan'a satıyor

SIPRI analizine göre; 2021-2025 döneminde en fazla silah ihraç ettiği ülkeler sırasıyla Pakistan (yüzde 16), Birleşik Arap Emirlikleri (yüzde 12) ve Ukrayna (yüzde 8,4) oldu. Bu üç ülkenin Türkiye’nin anılan dönemdeki ihracatından aldığı pay 36,4’e ulaştı.

Türkiye, küresel silah ithalatında ise yüzde 1,2 pay ile 24. sırada yer aldı. En fazla ithalat yaptığı ülkeler sırasıyla Almanya (yüzde 31), İspanya ( yüzde 29) ve İtalya (yüzde 19) oldu. Bu üç ülkeden ithalat, Türkiye’nin toplam silah ihracatının yüzde 79’u gibi çok yüksek bir seviyeye ulaştı. Bunda, Türkiye’nin Almanya, İspanya ve İtalya’dan önemli ve yüksek bedelli platform ve teknolojiler-sistemler alması etkili oldu.

İlginç gelişme, Türkiye’nin ithalatının, aynı dönemler karşılaştırmasında yüzde 9,7’lik bir azalış göstermesi oldu. Türkiye, ihracatını yine bu dönemsel karşılaştırmada yüzde 122 artırmıştı.

Avrupa'da yüzde 210 artış

Raporda, Avrupa ülkelerinin son 5 yılda silah ithalatını yüzde 210 artırdığı ve 2021–2025 döneminde küresel silah ithalatında yüzde 33 pay ile ilk sıraya yerleştiği belirtildi. Bu durum, 1960’lı yıllardan bu yana ilk kez Avrupa’nın küresel silah ithalatında lider konuma yükselmesi anlamına geliyor. Raporda, Avrupa’daki savunma harcamalarındaki artışın başlıca nedenleri arasında Rusya-Ukrayna savaşı ve değişen transatlantik güvenlik dengeleri gösterildi. Avrupa ülkeleri bu gelişmelerin ardından savunma yatırımlarını hızlandırırken, küresel silah ithalatındaki paylarını 2021-2025 döneminde yüzde 12’den yüzde 33’e yükseltti. Verilere göre Avrupa ülkelerinin toplam silah ithalatı, 2021-2025 döneminde 2016-2020 dönemine kıyasla yaklaşık yüzde 210 arttı.

SIPRI raporunda, Avrupa’nın savunma ihtiyaçlarını karşılamak için bir kez daha Atlantik’in ötesine, yani ABD’ye yöneldiği vurgulandı. 2021-2025 döneminde ABD’nin toplam silah ihracatının yüzde 38’i Avrupa ülkelerine yapıldı. Avrupa Birliği’nin yerli savunma sanayisini güçlendirmeye yönelik teşviklerine rağmen birçok Avrupa ülkesi, özellikle yüksek teknoloji gerektiren sistemlerde ABD’ye bağımlı olmaya devam etti.

NATO ülkelerinin ithalatı

SIPRI verileri, NATO üyesi Avrupa ülkelerinde de ciddi bir artış yaşandığını ortaya koydu. Avrupa’daki 29 NATO üyesinin silah ithalatı yüzde 143 arttı. Bu alımların yüzde 58’i ABD’den gerçekleştirildi. Romanya ve Polonya, Washington ile askeri işbirliğini güçlendirmek amacıyla ABD silahlarını tercih etti. Almanya ise mevcut Patriot hava savunma sistemleriyle lojistik ve eğitim uyumu sağlamak için ABD menşeli ekipmanlara yöneldi.

Küresel ihracat yüzde 9,2 arttı

Rapora göre; küresel silah ihracatı, son dönemde yüzde 9,2 arttığı kaydedildi. Rapora göre küresel silah sevkiyatlarının yüzde 42’si ABD tarafından gerçekleştirildi. ABD, 99 ülkeye silah ihracatı yaparak küresel pazardaki hakimiyetini sürdürdü. Ortadoğu ülkelerinin silah ithalatının yüzde 54’ü ABD tarafından karşılandı. ABD’nin ardından Fransa ve Rusya dünyanın en büyük ikinci ve üçüncü silah ihracatçıları oldu. Ancak Rusya’nın silah ihracatında yüzde 64’lük rekor bir düşüş yaşandığı belirtildi. Buna karşılık Fransa’nın ihracatı yüzde 21 arttı.

Almanya Çin’i geride bıraktı

Avrupa’nın en büyük ekonomisi olan Almanya da silah ihracatında önemli bir yükseliş kaydetti. 2021-2025 döneminde Almanya’nın küresel silah ihracatındaki payı yüzde 5,7’ye yükseldi ve Çin’i geride bırakarak dünyanın dördüncü büyük silah ihracatçısı oldu. Alman silah ihracatının: yüzde 24’ü Ukrayna’ya askeri yardım olarak gönderildi. Yüzde 17’si diğer Avrupa ülkelerine ihraç edildi. STOCKHOLM