Küresel silah ticaretinde Soğuk Savaş sonrasının en yüksek hacmine ulaşıldı. Silah ticareti 2012-2016 yıllarında bir önceki beş yıllık döneme kıyasla yüzde 8,4 oranında arttı. En büyük silah ihracatçıları sırasıyla ABD, Rusya, Çin, Fransa ve Almanya’yken; Hindistan, Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye hızla silahlanıyor. 

Soğuk Savaş’tan beri en yüksek düzeyde

Dünya’da silah ticareti hızla artıyor. Stockholm Barış Araştırmaları Enstitüsü SIPRI'nin dün açıkladığı rapora göre, geçen yıl silah ticaretinde Soğuk Savaş sonrasının en yüksek hacmine ulaşıldı. Silah ticareti 2012-2016 yıllarında bir önceki beş yıllık döneme kıyasla yüzde 8,4 oranında arttı.

Silahları BMGK ülkeleri satıyor

Açık kaynaklara dayanarak hazırlanan rapora göre Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri ABD, Rusya, Çin ve Fransa’nın yanısıra konseyin "artı biri" Almanya dünyanın en büyük silah ihracatçıları arasında yer alıyor. Bu beş ülkenin silah satışı, toplam ticaretin yüzde 74’ünü oluşturuyor. Silah ihracatının yarısından fazlasını ABD ve Rusya gerçekleştiriyor. ABD ve Rusya’nın toplam ihracattaki payı yüzde 56. ABD’nin bir önceki beş seneye göre silah satışları yüzde 21 atarken, bu rakam Rusya için yüzde 4.7, Çin için ise yüzde 74 oldu.

Aslan payı ABD’nin

Küresel silah ticaretinin yüzde 33’ünü gerçekleştiren ABD’nin bir önceki beş seneye göre silah satışları yüzde 21 oranında arttı. ABD’de üretilen silahların neredeyse yarısı Ortadoğu ülkelerine satılıyor. Dünyanın en az 100 ülkesine Amerikan malı silah ihraç ediliyor. ABD’nin en çok en çok silah sattığı üç ülke ise Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye. 

İkinci sırada Rusya var

Rapora göre silah ticareti hacminde ABD’yi Rusya izledi. Rusya'nın silah satış pastasındaki payı yüzde 23 dolayında. Rusya’nın en çok silah sattığı üç ülke ise Hindistan, Vietnam ve Çin.

Çin üçüncü sıraya yerleşti

Çin de son beş yılda silah satışlarını yüzde 74 oranında arttırdı. Çin dünya piyasasındaki yüzde 6.3'lük payıyla en fazla silah satan üçüncü ülke durumuna geldi. Fransa'nın payı yüzde 6, Almanya'nın toplam silah ihracatındaki payı ise yüzde 5.6 olarak belirlendi.

Asya ve Ortadoğu silah depoluyor

SIPRI’nin verilerine göre, En fazla silah satın alanların başında ise Asya ve Ortadoğu ülkeleri geliyor. Geçtiğimiz beş sene içerisinde Asya ve Ortadoğu ülkelerine silah satışları yüzde 7.7 ve 86 oranlarında artttı. Rapora göre Ortadoğu ülkelerinin toplam silah ticaretindeki payı yüzde 29’a çıktı. 

Paylaşım savaşının etkisi

Bunda Suriye ve Irak başta olmak üzere bölgede "Üçüncü Paylaşım Savaşı" yaşanmasının etkisi büyük. 

2012-2016 arasında Ortadoğu’ya satılan silahların yüzde 28’i Suudi Arabistan’a, yüzde 16’sı Birleşik Arap Emirlikleri’ne, yüzde 11’iyse Türkiye’ye gitmiş. Bu satışların yüzde 53’ünü ABD, yüzde 8.9’unu İngiltere, yüzde 8’ini Fransa gerçekleştirdi.

Raporda Afrika kıtasının en fazla silah ithal eden ülkeleri ise Nijerya, Sudan ve Etiyopya oldu Bu ülkelerde bir süredir iç çatışma yaşanıyor. 

Avrupa’da satışlar yüzde 36, Kuzey ve Güney Amerika’da yüzde 18 ve Afrika’da yüzde 6.6 oranlarında düştü. 

En çok Hindistan ve Suudi Arabistan silah alıyor

Barış Araştırmaları Enstitü’nün raporuna göre dünyada silah ithalatında başı Hindistan çekiyor. Hindistan’ın silah alımları son beş yılda yüzde 43 oranında arttı. Hindistan, dünyadaki toplam silah ithalatının yüzde 13’ünü tek başına gerçekleştiriyor ve bunun yüzde 68’ni Rusya’dan alıyor. İkinci sırada ise toplam ithalatın yüzde 8.2’sini yapan Suudi Arabistan var. Suudi Arabistan’a silah satan ülkelerin başında, ülkenin toplam ihracatının yüzde 52’sini gerçekleştirdiği ABD geliyor. Bir önceki beş seneye göre Suudi Arabistan’ın silah alımını yüzde 212 artırdı. Katar’ın silah ithalatı beş yıllık dönemde yüzde 245 oranında yükseldi. 

Türkiye bütçesini silaha yatırıyor

Bütçesini savaşa ayıran Türkiye, Çin, Birleşik Arap Emirlikleri ve Cezayir birlikte en fazla silah satın alan ülkeler arasında yer alıyor. Son raporda Türkiye’nin dünya silah ithalatında 6. sıraya yükselmesi dikkat çekiyor. Türkiye 2012-2016 yıllarında bir önceki beş yıllık döneme kıyasla  silah alımları yüzde 42 oranında arttırdı. Türkiye, silah ithalatının yüzde 63’ünü ABD, yüzde 12’sini İtalya, yüzde 9.3’ünü İspanya ile gerçekleştiriyor. 

Silah ihracatına bakıldığında ise Türkiye’nin 16. sırada olduğu görülüyor. Türkiye’nin en çok silah sattığı üç ülke ise sırasıyla Türkmenistan, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri.

Almanya’nın da en iyi müşterisi

Son yıllarda hızla silahlanan Türkiye, Katar ve Suudi Arabistan, DAİŞ ve El Nusra başta olmak üzere radikal dinci örgütlere silah temin etmekle suçlanıyor. Üç ülke Almanya’nın da en iyi müşterilerinden. Daha önce açıklanan raporlara göre Türkiye, Kürtlere karşı topyekün savaş ilanından sonra Almanya’dan silah satın alan ülkeler sıralamasında 25'incilikten 8'inciliğe yükseldi. 15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminden sonra da federal hükümet, Türkiye'ye 76 milyon Euro’yu aşan miktarda uçak parçası ve insansız hava aracının satılmasına izin verdi. 

Muhalefet silah ambargosu istiyor

Muhalefetteki Sol Parti ile Yeşiller ise Alman anayasası ile ilgili yasaların iç savaşın yaşandığı ve sivillerin katledildiği ülkelere silah satışını yasakladığına dikkat çekerek Türkiye’ye silah ambargosu uygulanmasını talep ediyor. 


 HABER MERKEZİ