Gümrük ve Ticaret Bakanlığı'nın taşra teşkilatında düzenleme yapılması hakkındaki Bakanlar Kurulu kararı, Resmi Gazete'de 25 Ocak'ta yayımlandı. Karara göre Rûbarok(Derecik) ve Deştan'da(Üzümlü) 'bölge ekonomisine ve dış ticaret erbabına katkı ve kolaylık sağlanması amacıyla' gümrük müdürlükleri kuruldu. Açılacak denilen her iki sınır kapısında da sınır kapılarının inşası için herhangi bir çalışma görülmezken, askeri hareketlilik ise dikkat çekici boyutlarda. Güney Kürdistan sınırına askeri sevkiyat devam ederken, Yüksekova-Derecik beldesi arasındaki arama noktalarında ise aramalar en üst düzeye çıkarılmış durumda. Yüksekova-Şemdinli arasında  Uzunsırt (Miçiç) Karakolu, Harunan Karakolu, Durak (Duri) ve Yüksekova çıkışı ile Şemdinli girişinde arama noktaları kuruldu. Şemdinli-Derecik arasındaki Hayal Köprüsü (Piraxiyalê), Ortaklar (Bêsosin), Çeşme (Gani), Gelişen (Şapatan), Ulaşan (Zerên), Samanlı (Mavan) Köprüsü, Derecik Köprüsü, Gürmeşe (Dravana), Yeşilova (Navberojan), Yeşilova köyü aşağısındaki sınır suyunda, Koryürek (Bigijnê), Kayalar (Ketûnê), Alan (Helanê) noktalarında da arama noktaları oluşturuldu. Her arama noktasındaki zırhlı muhabere aracının üzerinde 25 milimetre top ve makineli silah bulunurken, üst bölgelerine ise tankların yerleştirildiği görülüyor. Her arama noktasında yurttaşların yüzüne yüz tanıma cihazı tutulduğu öğrenildi. Hayal Köprüsü'nde özel hareket timleri ve zırhlı araçların yoğunluğu Şemdinli'de özellikle çocuklarda tedirginlik yaratıyor. Mahalle içindeki kontrol noktaları nedeniyle de yurttaşlar diken üzerinde hayat sürdüklerini belirtiyor.


Oyalama ve seçim yatırımı
Şemdinli Belediye Başkanı Sedat Töre, Derecik ve Üzümlü sınır kapılarının açılacağı vaadinin hükümetin seçim politikasının bir parçası olduğunu söyledi. Her iki alanın da askeri bölge yapıldığına dikkat çeken Töre, şöyle konuştu: "Her seçim döneminde hükümet bu tür çalışma ve açıklamalar içine giriyor. Ancak sınır kapıları için hiçbir çalışma yok. Zaten 2013 yatırım programında da yok. Kapının açılması bölge için ciddi bir yatırımdır. Ancak sınır kapılarının uluslararası kuralları vardır. Açılacak olan bir sınır kapısına 8 arama noktasından geçilmez. Ulaşımı kolaylaştırmak zorundalar. Askerin yığınak yaptığı, operasyonların arttığı, askeri alan olarak belirtilen burada açılması gündeme getirilen sınır ticareti, ticaret prensiplerine ters düşmektedir. Çünkü Derecik ve Üzümlü askeri bölge yapılmıştır. Hükümet oyalama politikalarına devam ediyor."

Memuru var kendisi yok
Yüksekova Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Sabih Kayhan da yıllardır bu sınır kapılarının açılışının gündemde olduğunu belirterek, "Sınır ticaretleri ile ilgili bölge müdürlükleri açıldı. Bizim de içinde bulunduğumuz Doğu Anadolu Gümrük Bölge Müdürlüğü Van'da açıldı. Ama deprem nedeniyle çalışmalarını Doğubayazıt'ta yürütüyor. Yıllardır bu sınır kapılarının açılması çalışması yapılıyor. Ancak bu bir süreçtir. Bahsi geçen yerlerde binalar ve değişik konutlar yapılmalıdır. Hatta adı geçen sınır gümrüklerine memurların bile ataması yapılmıştır. Bunlar değişik gümrüklerde çalışma yürütüyorlardır. Hatta maaş bordrolarının dahi Derecik veya Üzümlü sınır gümrük üzerine olduğunu düşünüyorum" dedi.

'Kapı da İmralı'ya bağlı'
Özelikle Derecik Sınır Kapısı'nın 2002 yıllından beri hükümetin gündemine seçim dönemlerinde girdiğine dikkat çeken Kayhan, şunları söyledi: "Gümrük kapısı için yıllardır nihai adım atılmamıştır. Bu tür gelişmeler İmralı sürecine bakıyor. Çünkü bir yandan askeri sevkıyatların hızlandırıldığı, adeta etten duvar örüldüğü Derecik'te, Bakanlar Kurulu'nun Derecik Sınır Kapısı çalışmalarını gündeme getirmesini, hem seçim süreci hem de İmralı ile bağlantılı olduğunu düşünüyorum."
Barış görüşmelerinin başarılı geçmesi durumunda kapıların da faaliyete geçebileceğini dile getiren Kayhan, "Ama başarısız olması halinde savaş hali olan bölgede asker konumlanması artırılarak, devam edecek" dedi.

1988'de çürümeye bırakıldı
Şemdinli Esnaf Sanatkârlar Odası Başkanı Muharrem Tekin ise, bölgeye ambargo uygulandığını belirtti. Olmayan gümrük için memur atandığına işaret eden Tekin, "Bakanlar Kurulu'nun kararından sonra Ankara'da yetkililerle gümrük kapısının olmadığı ve sınır ticaretin yapılmadığı Derecik ve Üzümlü'ye gümrük memuru atanmasının ne kadar doğru olduğunu görüştük. Yetkililer, 'Bahar ayının başlamasıyla alt yapı çalışmalarına başlanacağı, daha sonra da faaliyete geçirilecek' dediler. 1988 yılında Rûbarok beldesinde gümrük inşaatı yapılmış ancak çürümeye terk edildi. Kaygımız bu karar da 1988 yılı kararına benzemesidir" diye konuştu.

Kurt: Serbest ticaret merkezi olmalı
BDP Hakkari Milletvekili Adil Kurt da, sınır kapılarına ilişkin 2012 yılında Ticaret ve Sanayi Bakanlığı'na bir soru önergesi verdiklerini hatırlatarak, "Sözde açılan sınır kapısında son bir yılda ne geldi ne gitti sorusunu sorduk. Cevaben Derecik Sınır Kapısı'nın açık olmadığını belirtiler" dedi. Sınır kapısının Irak merkezi hükümeti tarafından kabul görmediği için açılmadığının belirtildiğini söyleyen Kurt, "Enerji anlaşmaları yapmış olduğu Federal Kürdistan Hükümeti ile niçin gümrük anlaşması yapılmadığı sorgulanmalıdır. Çünkü her üç sınır kapısı da, Federal Kürdistan'a açılıyor. Eğer açılırsa da bu kapılar, haftada 3 gün gidecek olan kişiler ancak 5 kilo malzeme ile gelebilecek, bunun bir faydası olmayacak. Bunun için Serbest Ticaret Merkezi olmalıdır" diye belirtti.